| Literature DB >> 33331461 |
Pedro Gabriel Melo de Barros E Silva1,2, Otavio Berwanger3, Dalton Bertolim Precoma4,5, Margaret Assad Cavalcante6,7, José Fernando Vilela-Martin8,9, Estêvão Lanna Figueiredo10, Renato Delascio Lopes11, Luiz Carlos Bodanese12, Jorge Ilha Guimarães13, Jadelson Pinheiro de Andrade14, Angelo Amato Vincenzo de Paola15, Marcus Vinicius Bolivar Malachias16,17, Luiz Alberto Piva E Mattos18, Fernando Bacal19, Oscar Pereira Dutra20.
Abstract
BACKGROUND: In clinical practice, there is evidence of failure to prescribe evidence-based therapies for patients at high cardiovascular risk. However, in Brazil, data on 1-year outcomes of these patients remain insufficient.Entities:
Mesh:
Year: 2021 PMID: 33331461 PMCID: PMC8159499 DOI: 10.36660/abc.20190885
Source DB: PubMed Journal: Arq Bras Cardiol ISSN: 0066-782X Impact factor: 2.000
– Caracteristicas basais
| Características basais | Total (n = 4.975) |
|---|---|
| Idade; média ± DP | 65,4 ± 10 (n = 4.975) |
| Sexo (Masculino) | 2.614/4.975 (52,5%) |
| Etnia | |
| Branca | 3.422/4.975 (68,8%) |
| Negra | 571/4.975 (11,5%) |
| Asiática | 76/4.975 (1,5%) |
| Parda | 900/4.975 (18,1%) |
| Indígena | 6/4.975 (0,1%) |
| Tipo de Centro | |
| Cardiologia | 4.505/4.950 (91%) |
| Neurologia | 7/4.950 (0,1%) |
| Cirurgia vascular | 3/4.950 (0,1%) |
| Endocrinologia | 114/4.950 (2,3%) |
| Medicina interna | 99/4.950 (2%) |
| Atenção primária | 222/4.950 (4,5%) |
| Prevenção | |
| Primária | 428/4.975 (8,6%) |
| Primária DM | 1.135/4.975 (22,8%) |
| Secundária | 3.412/4.975 (68,6%) |
| IMC; média ± DP | 28,5 ± 5,2 (n = 4.959) |
| IMC ≥ 25 | 3.660/4.959 (73,8%) |
| DAC | 2.867/4.975 (57,6%) |
| Infarto agudo do miocárdio prévio | 1.510/4.975 (30,4%) |
| AVC | 710/4.975 (14,3%) |
| DAP | 799/4.975 (16,1%) |
| DM | 2.814/4.975 (56,6%) |
| Múltiplos fatores de risco (ao menos três fatores) | 3.057/4.975 (61,4%) |
| Hipertensão | 4.451/4.975 (89,5%) |
| Dislipidemia | 3.638/4.975 (73,1%) |
| Nefropatia diabética | 406/4.975 (8,2%) |
| Idade superior a 70 anos | 1.700/4.975 (34,2%) |
| Tabagismo atual | 515/4.975 (10,4%) |
| Histórico familiar de DAC | 2.478/4.975 (49,8%) |
| Doença carotídea assintomática | 605/4.975 (12,2%) |
| Pressão arterial | |
| Sistólica | 132,3 ± 19,7 (n = 4.975) |
| Diastólica | 79,5 ± 11,4 (n = 4.975) |
| Exames laboratoriais | |
| Colesterol total (mg/dL) | 178 ± 58,5 (n = 3.041) |
| LDL (mg/dL) | 99,6 ± 39 (n = 2.834) |
| HDL (mg/dL) | 45,4 ± 14,4 (n = 2.996) |
| Triglicérides (mg/dL) | 159,8 ± 116,3 (n = 3.049) |
| Glicemia (mg/dL) | 126,7 ± 55,2 (n = 3.327) |
| Hemoglobina glicosilada (%) | 7,2 ± 2,1 (n = 1.953) |
| Creatinina (mg/dL) | 1,1 ± 0,8 (n = 3.305) |
DP: desvio padrão; DM: Diabetes melito; IMC: índice de massa corporal; DAC: doença arterial coronariana; AVC: acidente vascular cerebral; DAP: doença periférica; HDL: lipoproteína de alta densidade; LDL: lipoproteína de baixa densidade.
–Uso de terapias para prevenção cardiovascular e controle dos fatores de risco de acordo com características da população
| Primária (n = 428) | Primária DM (n = 1.135) | Secundária (n = 1.733) | Secundária e DM (n = 1.679) | Total (n = 4.975) | p | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Antiplaquetário | 225/428 (52,6%) | 731/1.135 (64,4%) | 1403/1.733 (81%) | 1.354/1.679 (80,6%) | 3.713/4.975 (74,6%) | <0,001 |
| Estatina | 276/428 (64,5%) | 720/1.135 (63,4%) | 1347/1.733 (77,7%) | 1.249/1.679 (74,4%) | 3.592/4.975 (72,2%) | <0,001 |
| IECA | 171/428 (40%) | 519/1.135 (45,7%) | 758/1.733 (43,7%) | 787/1.679 (46,9%) | 2.235/4.975 (44,9%) | 0,043 |
| Combinação | 64/428 (15%) | 263/1.135 (23,2%) | 527/1.733 (30,4%) | 554/1.679 (33%) | 1.408/4.975 (28,3%) | <0,001 |
| Betabloqueador (Paciente com IAM) | 607/816 (74,4%) | 507/694 (73,1%) | 1.114/1.510 (73,8%) | - | ||
| Diurético tiazídico (Pacientes com hipertensão) | 174/387 (45%) | 555/1038 (53.5%) | 496/1.481 (33,5%) | 642/1.545 (41,6%) | 1.867/4.451 (41,9%) | <0,001 |
| Hemoglobina glicada | ||||||
| < 7% | 146/150 (97,3%) | 321/655 (49%) | 361/408 (88,5%) | 292/740 (39,5%) | 1.120/1.953 (57,3%) | <0,001 |
| 7% a 8% | 1/150 (0,7%) | 144/655 (22%) | 22/408 (5,4%) | 150/740 (20,3%) | 317/1.953 (16,2%) | |
| ≥ 8% | 3/150 (2%) | 190/655 (29%) | 25/408 (6,1%) | 298/740 (40,3%) | 516/1.953 (26,4%) | |
| Glicemia | ||||||
| < 100 mg/dL | 185/284 (65,1%) | 137/838 (16,3%) | 664/1.074 (61,8%) | 236/1.131 (20,9%) | 1.222/3.327 (36,7%) | <0,001 |
| 100 a 125 mg/dL | 90/284 (31,7%) | 268/838 (32%) | 342/1.074 (31,8%) | 310/1.131 (27,4%) | 1.010/3.327 (30,4%) | |
| ≥ 126 mg/dL | 9/284 (3,2%) | 433/838 (51,7%) | 68/1.074 (6,3%) | 585/1.131 (51,7%) | 1.095/3.327 (32,9%) | |
| Pressão | ||||||
| < 130/80 mmHg | 274/428 (64%) | 582/1.135 (51,3%) | 1.066/1.733 (61,5%) | 904/1.679 (53,8%) | 2.826/4.975 (56,8%) | <0,001 |
| 130/80 a 139/89 mmHg | 97/428 (22,7%) | 322/1.135 (28,4%) | 432/1.733 (24,9%) | 466/1.679 (27,8%) | 1.317/4.975 (26,5%) | |
| ≥ 140/90 mmHg | 57/428 (13,3%) | 231/1.135 (20,4%) | 235/1.733 (13,6%) | 309/1.679 (18,4%) | 832/4.975 (16,7%) | |
| LDL | ||||||
| < 50 mg/dL | 1/269 (0,4%) | 40/712 (5,6%) | 53/939 (5,6%) | 93/914 (10,2%) | 187/2.834 (6,6%) | <0,001 |
| 50 a 69 mg/dL | 25/269 (9,3%) | 97/712 (13,6%) | 145/939 (15,4%) | 173/914 (18,9%) | 440/2.834 (15,5%) | |
| ≥ 70 mg/dL | 243/269 (90,3%) | 575/712 (80,8%) | 741/939 (78,9%) | 648/914 (70,9%) | 2.207/2.834 (77,9%) |
Valor de p (Teste Qui-Quadrado) < 0,05 indica que a terapia para prevenção/fator de risco é dependente da característica da população. DM: Diabetes melito; IAM: infarto agudo do miocárdio; IECA: inibidor da enzima conversora de angiotensina; LDL: lipoproteína de baixa densidade.
Figura 1– Prescrição de terapias para prevenção cardiovascular de acordo com o tempo de seguimento. Para a comparação da continuidade da prescrição do medicamento nos seguimentos com o baseline, foi ajustado um modelo de equações de estimação generalizada (EEG) para dados binários para considerar a dependência entre as observações. ‡ Valor de p < 0,001; comparação entre o seguimento e o baseline. † Valor de p < 0,01; comparação entre o seguimento e o baseline. * Valor de p < 0,05; comparação entre o seguimento e o baseline.
Figura 2– Taxa de eventos em 1 ano de acordo com critério de inclusão. IAM: infarto agudo do miocárdio; AVC: acidente vascular cerebral; DM: diabetes melito.
– Fatores preditores de risco cardiovascular. Análises univariada e multivariada
| Variáveis | Análise univariada | Análise multivariada | ||
|---|---|---|---|---|
|
| ||||
| HR [95% IC] | Valor de p | HR [95% IC] | Valor de p | |
| Idade (incremento de 1 ano) | 1,036 [1,025; 1,047] | <0,001 | 1,035 [1,024; 1,046] | <0,001 |
| Sexo (masculino) | 1,123 [0,900; 1,401] | 0,303 | - | - |
| História de DAC (sim) | 1,686 [1,329; 2,139] | <0,001 | 1,324 [0,989; 1,772] | 0,059 |
| IAM prévio (sim) | 1,672 [1,338; 2,090] | <0,001 | 1,515 [1,155; 1,988] | 0,003 |
| História de AVC/AIT (sim) | 1,738 [1,335; 2,263] | <0,001 | 1,481 [1,132; 1,938] | 0,004 |
| História de DAP (sim) | 1,951 [1,520; 2,503] | <0,001 | 1,651 [1,271; 2,143] | <0,001 |
| DM (sim) | 1,191 [0,951; 1,492] | 0,127 | 1,227 [0,967; 1,557] | 0,093 |
| Hipertensão (sim) | 0,829 [0,593; 1,159] | 0,272 | - | - |
| Nefropatia diabética (sim) | 1,826 [1,324; 2,518] | <0,001 | 1,438 [1,021; 2,025] | 0,037 |
| Fumante (sim) | 0,950 [0,656; 1,376] | 0,785 | - | - |
| Doença carotídea assintomática (sim) | 1,008 [0,724; 1,404] | 0,963 | - | - |
| Medicamento combinado (sim)* | 1,083 [0,852; 1,377] | 0,513 | - | - |
Medicamento combinado: uso combinado de antiplaquetário, estatina e IECA no baseline. DAC: doença arterial coronariana; IAM: infarto agudo do miocárdio; AVC: acidente vascular cerebral; DAP: doença periférica; AIT: ataque isquêmico transitório; DM: Diabetes melito.
– Baseline characteristics
| Baseline characteristics | Total (n = 4975) |
|---|---|
| Age; mean ± SD | 65.4 ± 10 (n = 4975) |
| Sex (male) | 2614/4975 (52.5%) |
| Ethnicity | |
| White | 3422/4975 (68.8%) |
| Black | 571/4975 (11.5%) |
| Yellow (Asian) | 76/4975 (1.5%) |
| Brown | 900/4975 (18.1%) |
| Red (native Brazilian) | 6/4975 (0.1%) |
| Type of center | |
| Cardiology | 4505/4950 (91%) |
| Neurology | 7/4950 (0.1%) |
| Vascular surgery | 3/4950 (0.1%) |
| Endocrinology | 114/4950 (2.3%) |
| Internal medicine | 99/4950 (2%) |
| Primary care | 222/4950 (4.5%) |
| Prevention | |
| Primary | 428/4975 (8.6%) |
| Primary with DM | 1135/4975 (22.8%) |
| Secondary | 3412/4975 (68.6%) |
| BMI; mean ± SD | 28.5 ± 5.2 (n = 4959) |
| BMI ≥ 25 | 3660/4959 (73.8%) |
| CAD | 2867/4975 (57.6%) |
| Previous acute myocardial infarction | 1510/4975 (30.4%) |
| Stroke | 710/4975 (14.3%) |
| Peripheral artery disease | 799/4975 (16.1%) |
| DM | 2814/4975 (56.6%) |
| Multiple risk factors (at least 3) | 3057/4975 (61.4%) |
| Hypertension | 4451/4975 (89.5%) |
| Dyslipidemia | 3638/4975 (73.1%) |
| Diabetic nephropathy | 406/4975 (8.2%) |
| Age > 70 years | 1700/4975 (34.2%) |
| Current smoking | 515/4975 (10.4%) |
| Family history of CAD | 2478/4975 (49.8%) |
| Asymptomatic carotid artery disease | 605/4975 (12.2%) |
| Blood pressure | |
| Systolic | 132.3 ± 19.7 (n = 4975) |
| Diastolic | 79.5 ± 11.4 (n = 4975) |
| Laboratory tests | |
| Total cholesterol (mg/dL) | 178 ± 58.5 (n = 3041) |
| LDL-cholesterol (mg/dL) | 99.6 ± 39 (n = 2834) |
| HDL-cholesterol (mg/dL) | 45.4 ± 14.4 (n = 2996) |
| Triglycerides (mg/dL) | 159.8 ± 116.3 (n = 3049) |
| Blood glucose (mg/dL) | 126.7 ± 55.2 (n = 3327) |
| Glycated hemoglobin (%) | 7.2 ± 2.1 (n = 1953) |
| Creatinine (mg/dL) | 1.1 ± 0.8 (n = 3305) |
BMI: body mass index; CAD: coronary artery disease; DM: diabetes mellitus; HDL: high-density lipoprotein; LDL: low-density lipoprotein; SD: standard deviation.
– Use of therapies for cardiovascular prevention and control of risk factors according to population characteristics
| Primary (n = 428) | Primary with DM (n = 1135) | Secondary (n = 1733) | Secondary and DM (n = 1679) | Total (n = 4975) | p | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Antiplatelet agent | 225/428 (52.6%) | 731/1135 (64.4%) | 1403/1733 (81%) | 1354/1679 (80.6%) | 3713/4975 (74.6%) | < 0.001 |
| Statin | 276/428 (64.5%) | 720/1135 (63.4%) | 1347/1733 (77.7%) | 1249/1679 (74.4%) | 3592/4975 (72.2%) | < 0.001 |
| ACEI | 171/428 (40%) | 519/1135 (45.7%) | 758/1733 (43.7%) | 787/1679 (46.9%) | 2235/4975 (44.9%) | 0.043 |
| Combination | 64/428 (15%) | 263/1135 (23.2%) | 527/1733 (30.4%) | 554/1679 (33%) | 1408/4975 (28.3%) | < 0.001 |
| Beta-blocker (patient with AMI) | 607/816 (74.4%) | 507/694 (73.1%) | 1114/1510 (73.8%) | - | ||
| Thiazide diuretic (patients with hypertension) | 174/387 (45%) | 555/1038 (53.5%) | 496/1481 (33.5%) | 642/1545 (41.6%) | 1867/4451 (41.9%) | < 0.001 |
| Glycated hemoglobin | ||||||
| < 7% | 146/150 (97.3%) | 321/655 (49%) | 361/408 (88.5%) | 292/740 (39.5%) | 1120/1953 (57.3%) | < 0.001 |
| 7% to 8% | 1/150 (0.7%) | 144/655 (22%) | 22/408 (5.4%) | 150/740 (20.3%) | 317/1953 (16.2%) | |
| ≥ 8% | 3/150 (2%) | 190/655 (29%) | 25/408 (6.1%) | 298/740 (40.3%) | 516/1953 (26.4%) | |
| Blood glucose | ||||||
| < 100 mg/dL | 185/284 (65.1%) | 137/838 (16.3%) | 664/1074 (61.8%) | 236/1131 (20.9%) | 1222/3327 (36.7%) | < 0.001 |
| 100 to 125 mg/dL | 90/284 (31.7%) | 268/838 (32%) | 342/1074 (31.8%) | 310/1131 (27.4%) | 1010/3327 (30.4%) | |
| ≥ 126 mg/dL | 9/284 (3.2%) | 433/838 (51.7%) | 68/1074 (6.3%) | 585/1131 (51.7%) | 1095/3327 (32.9%) | |
| Blood pressure | ||||||
| < 130/80 mm Hg | 274/428 (64%) | 582/1135 (51.3%) | 1066/1733 (61.5%) | 904/1679 (53.8%) | 2826/4975 (56.8%) | < 0.001 |
| 130/80 to 139/89 mm Hg | 97/428 (22.7%) | 322/1135 (28.4%) | 432/1733 (24.9%) | 466/1679 (27.8%) | 1317/4975 (26.5%) | |
| ≥ 140/90 mm Hg | 57/428 (13.3%) | 231/1135 (20.4%) | 235/1733 (13.6%) | 309/1679 (18.4%) | 832/4975 (16.7%) | |
| LDL-cholesterol | ||||||
| < 50 mg/dL | 1/269 (0.4%) | 40/712 (5.6%) | 53/939 (5.6%) | 93/914 (10.2%) | 187/2834 (6.6%) | < 0.001 |
| 50 to 69 mg/dL | 25/269 (9.3%) | 97/712 (13.6%) | 145/939 (15.4%) | 173/914 (18.9%) | 440/2834 (15.5%) | |
| ≥ 70 mg/dL | 243/269 (90.3%) | 575/712 (80.8%) | 741/939 (78.9%) | 648/914 (70.9%) | 2207/2834 (77.9%) |
P-value (chi-square test) < 0.05 indicates that preventive therapy/risk factor are dependent on the population characteristic. ACEI: angiotensin-converting enzyme inhibitor; AMI: acute myocardial infarction; DM: diabetes mellitus; LDL: low-density lipoprotein.
Figure 1– Prescription of cardiovascular prevention therapies according to follow-up time. To compare the continuity of drug prescription between follow-ups and baseline, a generalized estimating equation (EEG) model was adjusted for binary data to account for dependence between observations. ‡ p-value < 0.001; comparison between follow-up and baseline. † p-value < 0.01; comparison between follow-up and baseline. * p-value < 0.05; comparison between follow-up and baseline. ACE: angiotensin-converting enzyme; AMI: acute myocardial infarction.
Figure 2– One-year event rate according to inclusion criterion. AMI: acute myocardial infarction; DM: diabetes mellitus; HR: hazard ratio.
– Predictive factors for cardiovascular risk. Univariate and multivariate analyses
| Variables | Univariate analysis | Multivariate analysis | ||
|---|---|---|---|---|
| HR [95% CI] | p-value | HR [95% CI] | p-value | |
| Age (1-year increment) | 1.036 [1.025; 1.047] | < 0.001 | 1.035 [1.024; 1.046] | < 0.001 |
| Sex (male) | 1.123 [0.900; 1.401] | 0.303 | - | - |
| History of CAD (yes) | 1.686 [1.329; 2.139] | < 0.001 | 1.324 [0.989; 1.772] | 0.059 |
| Previous AMI (yes) | 1.672 [1.338; 2.090] | < 0.001 | 1.515 [1.155; 1.988] | 0.003 |
| History of stroke/TIA (yes) | 1.738 [1.335; 2.263] | < 0.001 | 1.481 [1.132; 1.938] | 0.004 |
| History of PAD (yes) | 1.951 [1.520; 2.503] | < 0.001 | 1.651 [1.271; 2.143] | < 0.001 |
| DM (yes) | 1.191 [0.951; 1.492] | 0.127 | 1.227 [0.967; 1.557] | 0.093 |
| Hypertension (yes) | 0.829 [0.593; 1.159] | 0.272 | - | - |
| Diabetic nephropathy (yes) | 1.826 [1.324; 2.518] | < 0.001 | 1.438 [1.021; 2.025] | 0.037 |
| Smoker (yes) | 0.950 [0.656; 1.376] | 0.785 | - | - |
| Asymptomatic carotid artery disease (yes) | 1.008 [0.724; 1.404] | 0.963 | - | - |
| Combined drugs (yes)* | 1.083 [0.852; 1.377] | 0.513 | - | - |
Combined drugs: combined use of antiplatelet agent, statin, and angiotensin-converting enzyme inhibitor at baseline. AMI: acute myocardial infarction; CAD: coronary artery disease; HR: hazard ratio; PAD: peripheral artery disease; TIA: transient ischemic attack; DM: diabetes mellitus.