| Literature DB >> 24958357 |
Paula Freitas1, Davide Carvalho, Ana Cristina Santos, António José Madureira, Esteban Martinez, Jorge Pereira, António Sarmento, José Luís Medina.
Abstract
BACKGROUND: Lipodystrophies are characterized by adipose tissue redistribution, insulin resistance (IR) and metabolic complications. Adipokines and hormones related to body composition may play an important role linking these alterations. Our aim was to evaluate adipocyte-derived hormones (adiponectin, leptin, resistin, TNF-α, PAI-1) and ghrelin plasma levels and their relationship with IR in HIV-infected patients according to the presence of lipodystrophy and fat redistribution.Entities:
Mesh:
Substances:
Year: 2014 PMID: 24958357 PMCID: PMC4079215 DOI: 10.1186/1471-2334-14-347
Source DB: PubMed Journal: BMC Infect Dis ISSN: 1471-2334 Impact factor: 3.090
Sample characteristics, adipokines and hormones related to body composition in HIV-uninfected controls and HIV-infected patients
| n | 74 | 217 | |
| Age [years, mean (sd)] | 47.2 (9.7) | 46.6 (11.6) | 0.73 |
| Gender [n (%)] | | | |
| Male | 40 (54.1) | 144 (66.9) | |
| Female | 34 (45.9) | 73 (33.6) | 0.08 |
| Weight [Kg, mean (sd)] | 71.5 (13.4) | 67.8 (12.3) | 0.03 |
| BMI [(kg/m2), mean (sd)] | 26.3 (4.3) | 35.1 (4.5) | 0.05 |
| Waist circumference [cm, mean (sd)] | 90.7 (11.6) | 91.2 (11.6) | 0.75 |
| Hip circumference [cm, mean (sd)] | 99.8. (7.1) | 94.5 (8.4) | <0.001 |
| Waist/hip ratio [mean (sd)] | 0.91 (0.08) | 0.96 (0.08) | <0.001 |
| Arm circumference [cm, mean (sd)] | 30.6 (3.5) | 27.0 (3.0) | <0.001 |
| Systolic blood pressure [mmHg, mean (sd)] | 122.2 (17.3) | 121.9 (17.5) | 0.99 |
| Diastolic blood pressure [mmHg, mean (sd)] | 78.9 (10.1) | 76.7 (11.3) | 0.24 |
| Glucose [mg/dL, mean (sd)] | 91.7 (12.2) | 107.7 (41.5) | 0.03 |
| Insulin [μU/mL, mean (sd)] | 5.5 (4.9) | 11.2 (10.6) | <0.001 |
| HOMA [mean (sd)] | 1.3 (1.4) | 3.1 (3.2) | <0.001 |
| QUICKI [mean (sd)] | 0.39 (0.05) | 0.36 (0.08) | <0.001 |
| Total cholesterol [mg/dL, mean (sd)] | 217.2 (43.6) | 224.2 (58.0) | 0.26 |
| LDL cholesterol [mg/dL, mean (sd)] | 134.9 (38.8) | 128.5 (49.9) | 0.42 |
| HDL cholesterol [mg/dL, mean (sd)] | 57.4 (14.9) | 46.1 (13.6) | <0.001 |
| Triglycerides [mg/dL, mean (sd)] | 119.8 (57.6) | 267.5 (182.8) | <0.001 |
| Uric acid [mg/dL, mean (sd)] | 49.6 (15.4) | 46.8 (15.0) | 0.165 |
| hs-CRP [mg/dL, mean (sd)] | 0.36 (0.54) | 0.45 (0.73) | 0.55 |
| Resistin [ng/mL, mean (sd)] | 15.5 (11.0-22.2) | 10.4 (8.0-13.9) | <0.001 |
| Adiponectin [μg/mL, mean (sd)] | 5.18 (2.80-7.74) | 2.68 (1.19-5.46) | <0.001 |
| TNF-α [pg/mL, mean (sd)] | 45.3 (29.9-60.5) | 44.6 (30.1-73.6) | 0.63 |
| Ghrelin [pg/mL, mean (sd)] | 18.6 (10.5-25.4) | 75.0 (47.7-139.5) | <0.001 |
| Leptin [ng/mL, mean (sd)] | 11.8 (6.3-21.3) | 3.4 (1.9-7.6) | <0.001 |
| Adiponectin/leptin ratio [mean (sd)] | 1.00 (1.95) | 2.29 (5.87) | 0.02 |
Body composition, adipokines and hormones related to body composition in HIV-infected patients, according to gender
| n | 144 | 73 | |
| Age [years, mean (SD)] | 46.8 (11.2) | 46.2 (12.5) | 0.72 |
| BMI [(kg/m2), mean (SD)] | 24.7 (3.8) | 26.1 (5.6) | 0.05 |
| Waist circumference [cm, mean (SD)] | 91.2 (10.6) | 91.2 (13.5) | 0.98 |
| Hip circumference [cm, mean (SD)] | 93.1 (6.7) | 97.2 (10.5) | 0.003 |
| Total fat mass CT [cm3, mean (SD)] | 243.4 (136.2) | 356.0 (166.7) | <0.001 |
| VAT CT [cm3, mean (SD)] | 140.7 (86.2) | 113.6 (69.9) | 0.02 |
| SAT CT [cm3, mean (SD)] | 102.6 (76.9) | 242.4 (125.7) | <0.001 |
| VAT/SAT ratio | 2.2 (2.4) | 0.55 (0.40) | <0.001 |
| Total fat mass DXA [%, mean (SD)] | 16.8 (8.1) | 33.3 (10.0) | <0.001 |
| Trunk fat in DXA [%, mean (SD)] | 20.6 (9.8) | 33.4 (10.3) | <0.001 |
| Leg fat mass DXA [%, mean (SD)] | 12.2 (9.1) | 31.9 (12.5) | <0.001 |
| Arm fat mass DXA [%, mean (SD)] | 15.2 (8.9) | 42.3 (11.4) | <0.001 |
| Adiponectin [μg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 3.34 (1.79-6.59) | 3.00 (1.36-6.55) | 0.39 |
| Leptin [ng/mL, median (25th and 75th percentile)] | 3.0 (1.8-5.8) | 11.2 (5.7-18.0) | <0.001 |
| Resistin [ng/mL, median (25th and 75th percentile)] | 11.2 (8.4-17.0) | 11.2 (8.9-16.8) | 0.42 |
| Ghrelin [pg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 55.5 (26.9-99.2) | 44.0 (21.4-79.2) | 0.07 |
| PAI-1 [pg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 61.3 (38.5-104.3) | 43.4 (30.8-95.8) | 0.37 |
| TNF-α [pg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 49.9 (31.6-72.4) | 39.7 (27.2-60.0) | 0.03 |
| Adiponectin/leptin ratio, median (25th and 75th percentile) | 0.945 (0.34-2.04) | 0.245 (0.09-0.63) | <0.001 |
Adipokines and hormones related to body composition according to four categories of body composition
| Age [years, mean (SD)] | 39.9 (11.3) | 46.5 (12.6) | 44.1 (9.7) | 52.6 (10.8) | <0.001 |
| BMI [kg/m2, mean (SD)] | 23.0 (2.4) | 29.1 (4.4) | 21.9 (2.8) | 26.5 (3.2) | <0.001 |
| Adiponectin [μg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 4.40 (2.43-8.75) | 1.90 (0.89-3.48) | 2.64 (1.20-6.53) | 2.81 (1.04-5.22) | 0.02 |
| Leptin [ng/mL, median (25th and 75th percentile)] | 3.0 (2.0-5.7) | 10.3 (5.3-15.1) | 2.1 (1.4-3.3) | 4.3 (2.4-7.0) | <0.001 |
| Resistin [ng/mL, median (25th and 75th percentile)] | 9.1 (7.9-12.6) | 10.3 (7.2-12.0) | 9.5 (8.1-15.3) | 11.2 (8.1-16.4) | 0.36 |
| Ghrelin [pg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 72.0 (52.4-110.3) | 71.0 (41.3-110.8) | 81.9 (46.2-194.3) | 79.7 (52.4-122.4) | 0.42 |
| PAI-1 [pg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 111.9 (64.8-162.8) | 40.4 (30.6-45.8) | 61.3 (28.3-96.4) | 68.7 (34.6-109.6) | 0.047 |
| TNF-α [pg/mL, median (25th and 75th percentile)] | 42.8 (33.1-60.5) | 41.6 (27.7-83.4) | 49.8 (30.7-72.6) | 43.7 (29.6-79.8) | 0.91 |
| Adiponectin/leptin ratio median (25th and 75th percentile) | 1.30 (0.97-2.50) | 0.19 (0.06-0.38) | 1.17 (0.43-4.60) | 0.73 (0.20-1.43) | <0.001 |
Sample characteristic, body composition, adipokines and hormones related to body composition according to the presence of lipodystrophy defined by FMR
| n (%) | 128 (59.0) | 89 (41.0) | - |
| Gender [n (%)] | | | |
| Male | 76 (59.4) | 68 (76.4) | |
| Female | 52 (40.6) | 21 (23.6) | 0.01 |
| Age [years, mean (sd)] | 44.7 (12.2) | 49.4 (10.2) | 0.003 |
| Duration of HIV infection [years, mean (sd)] | 7.4 (3.9) | 8.6 (3.6) | 0.007 |
| cART [years, mean (sd)] | 5.8 (3.8) | 8.0 (3.4) | <0.001 |
| Weight [Kg, mean (sd)] | 67.4 (13.0) | 68.3 (11.1) | 0.60 |
| BMI [(kg/m2), mean (sd)] | 25.0 (4.8) | 25.3 (4.5) | 0.68 |
| Waist circumference [cm, mean (sd)] | 90.2 (12.2) | 92.7 (10.5) | 0.10 |
| Hip circumference [cm, mean (sd)] | 95.9 (9.2) | 92.5 (6.7) | 0.002 |
| Thigh circumference [cm, mean (sd)] | 48.3 (5.6) | 46.9 (4.8) | 0.07 |
| Arm circumference [cm, mean (sd)] | 26.7 (3.2) | 27.2 (2.7) | 0.28 |
| Neck circumference [cm, mean (sd)] | 36.4 (3.8) | 37.9 (3.7) | 0.01 |
| Waist/hip circumference ratio | 0.94 (0.08) | 1.00 (0.07) | <0.001 |
| CD4 cell count [cells/mm3, mean (sd)] | 498.9 (289.4) | 644.6 (354.1) | 0.001 |
| HIV RNA (<50) [n (%)] | 109 (85.2) | 81 (91.0) | 0.45 |
| HIV risk factor [n (%)] | | | |
| Injecting drug user | 36 (28.6) | 17 (19.1) | |
| Homosexual contact | 7 (5.6) | 16 (18.0) | |
| Heterosexual contact | 81 (64.3) | 54 (60.7) | |
| Others | 2 (1.6) | 2 (2.2) | 0.02 |
| CDC [n (%)] | | | |
| A | 67 (52.8) | 57 (64.0) | 0.16 |
| B | 2 (1.6) | 0 (0) | |
| C | 58 (45.7) | 32 (36.0) | |
| ART [n (%)] | | | |
| IP | 65 (52.0) | 48 (53.9) | 0.89 |
| NNRTI | 62 (49.6) | 45 (50.6) | 0.89 |
| NRTI | 121 (96.8) | 86 (96.6) | 1.00 |
| Total Cholesterol [mg/dL, mean (sd)] | 218.1 (56.4) | 233.1 (59.5) | 0.06 |
| LDL-cholesterol [mg/dL, mean (sd)] | 125.4 (50.2) | 133.0 (49.4) | 0.27 |
| HDL- cholesterol [mg/dL, mean (sd)] | 47.2 (14.6) | 44.4 (11.7) | 0.14 |
| Triglycerides [mg/dL, mean (sd)] | 244.8 (117.6) | 300.1 (195.3) | 0.03 |
| Uric acid [mg/L, mean (sd)] | 43.8 (14.3) | 51.0 (15.1) | <0.001 |
| Systolic blood pressure [mmHg, mean (sd)] | 120.0 (18.6) | 124.8 (15.6) | 0.04 |
| Diastolic blood pressure [mmHg, mean (sd)] | 75.7 (11.8) | 78.1 (10.5) | 0.14 |
| Glucose 0 [mg/dL, mean (sd)] | 103.0 (39.5) | 114.4 (43.7) | 0.002 |
| Glucose 2 h at OGTT [mg/dL, mean (sd)] | 123.9 (42.9) | 139.7 (49.0) | 0.03 |
| Insulin 0 [μU/mL, mean (sd)] | 9,96 (10.50) | 12.96 (10.55) | 0.005 |
| Insulin 2 h at OGTT [μU/mL, mean (sd)] | 49. 8 (40.1) | 88.3 (142.2) | 0.005 |
| HOMA [mean (sd)] | 2.65 (3. 01) | 3.70 (3.28) | <0.001 |
| QUICKI [mean (sd)] | 0.37 (0.10) | 0.34 (0.4) | <0.001 |
| hsCRP [mg/dL, mean (sd)] | 0.50 (0.90) | 0.36 (0.27) | 0.28 |
| Adiponectin [μg/mL, mean (sd)] | 5.64 (7.39) | 3.95 (4.49) | 0.23 |
| Leptin [ng/mL, mean (sd)] | 7.3 (8.5) | 3.9 (3.3) | 0.008 |
| Resistin [ng/mL, mean (sd)] | 12.8 (13.4) | 12.8 (7.4) | 0.37 |
| Ghrelin[pg/mL, mean (sd)] | 117.4 (133.6) | 118.1 (106.7) | 0.45 |
| PAI-1 [pg/mL, mean (sd)] | 62.6 (43.6) | 102.1 (110.1) | 0.26 |
| TNF-α [pg/mL, mean (sd)] | 61.9 (50.3) | 52.3 (33.9) | 0.43 |
| Adiponectin/leptin ratio [mean (sd)] | 2.72 (7.21) | 1.69 (3.13) | 0.42 |
| Fat mass [%, mean (sd)] DXA | | | |
| Total | 24.8 (13.1) | 19.3 (8.5) | 0.002 |
| Trunk | 25.7 (13.3) | 24.3 (9.0) | 0.53 |
| Leg | 24.4 (14.7) | 11.1 (7.4) | <0.001 |
| Arm | 27.2 (17.1) | 20.3 (13.6) | 0.001 |
| Fat mass [Kg, mean (sd)] DXA | | | |
| Total | 17.3 (11.1) | 13.2 (7.3) | 0.02 |
| Trunk | 9.3 (6.0) | 9.0 (4.8) | 0.69 |
| Leg | 5.2 (3.6) | 2.1 (1.6) | <0.001 |
| Arm | 2.1 (1.9) | 1.5 (1.2) | 0.008 |
| Body Fat Mass by Quantitative CT | | | |
| Total [cm2, mean (sd)] | 282.9 (174.9) | 276.5 (126.6) | 0.92 |
| VAT [cm2, mean (sd)] | 111.2 (85.4) | 139.4 (68.7) | <0.001 |
| SAT [cm2, mean (sd)] | 171.7 (125.9) | 117.0 (92.4) | 0.001 |
| VAT/SAT ratio [mean (sd)] | 1.07 (1.46) | 2.44 (2.60) | <0.001 |
Note: cART - combined antiretroviral therapy; BMI. Body mass index; OGTT- oral glucose tolerance test; DXA - dual-energy X-ray absorptiometry CT - computed tomography; VAT- visceral adipose tissue; SAT - subcutaneous adipose tissue.
Associations between adipokines and anthropometric and metabolic parameters in HIV patients and controls
| Age | 0.05 | 0.55 | −0.10 | 0.44 | −0.02 | 0.84 | −0.15 | 0.21 | −0.007 | 0.92 | −0.27 | 0.02 | −0.05 | 0.52 | −0.03 | 0.78 |
| Wais/hip ratio | 0.09 | 0.24 | 0.10 | 0.41 | 0.05 | 0.52 | 0.13 | 0.27 | 0.06 | 0.44 | 0.08 | 0.51 | −0.09 | 0.23 | −0.11 | 0.34 |
| Waist circumference | 0.43 | 0.36 | 0.003 | −0.08 | 0.27 | 0.07 | 0.57 | 0.05 | 0.48 | 0.08 | 0.49 | −0.1 | 0.19 | −0.16 | 0.18 | |
| Hip circumference | 0.41 | 0.54 | −0.15 | 0.04 | 0.03 | 0.78 | 0.005 | 0.95 | 0.1 | 0.41 | −0.05 | 0.52 | −0.11 | 0.36 | ||
| Arm circumference | 0.29 | 0.33 | 0.007 | −0.11 | 0.21 | −0.008 | 0.95 | −0.05 | 0.47 | 0.04 | 0.72 | −0.09 | 0.29 | −0.24 | 0.04 | |
| BMI | 0.51 | 0.49 | −0.17 | 0.02 | 0.01 | 0.92 | 0.05 | 0.52 | 0.12 | 0.32 | −0.06 | 0.42 | −0.18 | 0.13 | ||
| Glucose at 0 | −0.02 | 0.84 | 0.03 | 0.85 | 0.11 | 0.16 | −0.04 | 0.74 | 0.10 | 0.17 | −0.20 | 0.09 | 0.04 | 0.58 | −0. 07 | 0.58 |
| Insulin at 0 | 0.17 | 0.03 | 0.35 | 0.005 | 0.12 | 0.12 | 0.09 | 0.46 | 0.04 | 0.57 | 0.21 | 0.08 | −0.12 | 0.11 | 0.02 | 0.87 |
| HOMA | 0.13 | 0.11 | 0.31 | 0.02 | 0.15 | 0.06 | 0.04 | 0.78 | 0.05 | 0.51 | 0.11 | 0.36 | −0.11 | 0.15 | 0.01 | 0.92 |
| Triglycerides | −0.04 | 0.62 | 0.16 | 0.21 | 0.07 | 0.37 | 0.31 | 0.009 | −0.13 | 0.09 | −0.05 | 0.62 | 0.03 | 0.72 | 0.1 | 0.41 |
| Total cholesterol | 0.14 | 0.07 | 0.08 | 0.54 | −0.01 | 0.87 | 0.1 | 0.42 | −0.16 | 0.03 | 0.03 | 0.81 | −0.03 | 0.71 | 0.04 | 0.14 |
*Significant p values after applying the Bonferroni correction.
Note: BMI. Body mass index.
Associations between adipokines and anthropometric and metabolic parameters in patients with and without FMR defined lipodystrophy
| | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | ||||||||||
| Age | 0.10 | −0.01 | −0.001 | −0.10 | −0.09 | 0.25 | 0.12 | −0.19 | 0.04 | −0.12 |
| Duration of HIV-infection | −0.06 | 0.38 | −0.01 | 0.23 | 0.18 | −0.11 | 0.11 | 0.11 | 0.13 | 0.16 |
| Duration of cART | −0.24 | 0.31 | 0.04 | 0.14 | 0.12 | −0.16 | 0.05 | 0.05 | 0.04 | 0.21 |
| Wais/hip ratio | 0.12 | 0.15 | 0.05 | 0.02 | 0.10 | 0.14 | 0.15 | −0.01 | 0.06 | −0.19 |
| Thigh circumf. | −0.02 | −0.17 | −0.12 | −0.004 | 0.06 | −0.06 | −0.02 | 0.07 | 0.07 | |
| Cervical circumf. | −0.06 | −0.24 | −0.02 | −0.18 | 0.17 | 0.11 | 0.21 | −0.03 | −0.08 | −0.08 |
| Waist circumf. | 0.20 | −0.11 | 0.03 | −0.06 | 0.18 | 0.08 | −0.01 | −0.19 | −0.19 | |
| Hip circumf. | 0.15 | −0.20 | −0.03 | −0.07 | 0.06 | −0.04 | −0.04 | −0.04 | −0.04 | |
| Arm circumf. | −0.06 | −0.02 | −0.21 | −0.13 | 0.12 | 0.01 | −0.21 | −0.07 | −0.07 | |
| CD4 cell count | −0.09 | 0.02 | −0.01 | −0.11 | 0.29 | 0.21 | 0.03 | 0.02 | −0.09 | −0.12 |
| BMI | 0.17 | −0.19 | −0.09 | −0.007 | 0.04 | 0.08 | −0.02 | −0.03 | −0.13 | |
| Glucose at 0 | 0.07 | −0.03 | 0.15 | 0.01 | 0.08 | 0.09 | 0.22 | 0.002 | 0.12 | 0.02 |
| Glucose at 2 h on OGTT | 0.25 | 0.12 | 0.12 | 0.12 | −0.20 | −0.12 | 0.06 | −0.02 | −0.02 | −0.06 |
| Insulin at 0 | 0.17 | 0.31 | 0.05 | 0.22 | −0.10 | 0.03 | 0.09 | 0.12 | −0.08 | −0.12 |
| Insulin at 2 h on OGTT | 0.36 | 0.39 | 0.06 | 0.17 | −0.21 | −0.32 | 0.11 | 0.19 | −0.08 | −0.14 |
| HOMA | 0.18 | 0.27 | 0.08 | 0.25 | −0.03 | 0.03 | 0.11 | 0.11 | −0.06 | −0.11 |
| A1c | 0.15 | 0.008 | 0.19 | 0.11 | −0.34 | −0.02 | 0.24 | 0.00 | 0.14 | −0.02 |
| Triglycerides | −0.004 | 0.03 | 0.06 | 0.17 | −0.17 | −0.18 | −0.13 | −0.17 | 0.08 | −0.03 |
| Total cholesterol | 0.25 | −0.01 | −0.01 | −0.06 | −0.29 | 0.09 | 0.18 | −0.17 | −0.13 | 0.09 |
| Total fat mass DXA % | −0.14 | 0.07 | −0.05 | −0.05 | −0.07 | −0.12 | −0.17 | −0.19 | ||
| Trunk fat mass DXA % | −0.14 | 0.07 | −0.05 | 0.001 | −0.02 | −0.10 | −0.15 | −0.20 | ||
| Leg fat mass DXA % | −0.15 | 0.02 | −0.06 | −0.07 | −0.09 | −0.13 | −0.15 | −0.19 | ||
| Arm fat mass DXA % | −0.12 | 0.08 | −0.08 | −0.19 | −0.09 | −0.10 | −0.21 | −0.06 | ||
| Total fat mass in CT | −0.19 | 0.15 | −0.07 | 0.07 | 0.13 | −0.04 | −0.08 | −0.14 | ||
| VAT in CT | 0.119 | −0.18 | 0.14 | 0.05 | 0.41 | 0.05 | −0.04 | −0.07 | −0.19 | |
| SAT in CT | −0.18 | 0.12 | −0.10 | −0.01 | 0.08 | −0.06 | −0.09 | −0.03 | ||
| _ | 0.10 | −0.04 | 0.04 | 0.31 | 0.002 | 0.07 | 0.003 | 0.004 | ||
*p values <0.001 (significant applying the Bonferroni corretion).