| Literature DB >> 22943383 |
Sian Floyd1, Milly Marston, Kathy Baisley, Alison Wringe, Kobus Herbst, Menard Chihana, Ivan Kasamba, Till Bärnighausen, Mark Urassa, Neil French, Jim Todd, Basia Zaba.
Abstract
OBJECTIVE: To provide a broad and up-to-date picture of the effect of antiretroviral therapy (ART) provision on population-level mortality in Southern and East Africa.Entities:
Mesh:
Substances:
Year: 2012 PMID: 22943383 PMCID: PMC3443384 DOI: 10.1111/j.1365-3156.2012.03032.x
Source DB: PubMed Journal: Trop Med Int Health ISSN: 1360-2276 Impact factor: 2.622
Calendar time periods included in analysis of adult mortality
| Kisesa | Masaka | Africa Centre | Karonga | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pre-ART | Jan 2000 | End Dec 2004 | Jan 1999 | End Dec 2003 | End Dec 2003 | Aug 2002 | End June 2005 | |
| ART period 1 | Jan 2005 | End Dec 2005 | Jan 2004 | End Dec 2005 | Jan 2004 | End Dec 2005 | July 2005 | End Sept 2006 |
| ART period 2 | Jan 2006 | Jan 2010 | Jan 2006 | End Dec 2009 | Jan 2006 | End Dec 2009 | Oct 2006 | End Dec 2009 |
ART, antiretroviral therapy; DSS, demographic surveillance sites.
A clinic providing ART opened in the DSS area at the end of September 2006.
All-cause mortality among individuals aged 15–59 years old, by calendar time period
| Kisesa | Masaka | Africa Centre | Karonga | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Deaths | Person years | Death rate | Deaths | Person years | Death rate | Deaths | Person years | Death rate | Deaths | Person years | Death rate | |
| ART period | ||||||||||||
| Pre-ART | 528 | 58.0 | 9.1 | 390 | 35.6 | 11.0 | 2484 | 133.5 | 18.6 | 288 | 28.3 | 10.2 |
| ART period 1 | 100 | 12.7 | 7.9 | 71 | 7.7 | 9.2 | 1280 | 67.4 | 19.0 | 158 | 18.5 | 8.5 |
| ART period 2 | 245 | 34.3 | 7.2 | 225 | 33.7 | 6.7 | 2066 | 139.9 | 14.8 | 296 | 50.2 | 5.9 |
| Sex | ||||||||||||
| Male | ||||||||||||
| Pre-ART | 263 | 28.4 | 9.3 | 185 | 17.2 | 10.8 | 1204 | 57.2 | 21.0 | 130 | 13.5 | 9.6 |
| ART period 1 | 51 | 6.2 | 8.2 | 34 | 3.7 | 9.3 | 568 | 28.7 | 19.8 | 84 | 8.8 | 9.5 |
| ART period 2 | 136 | 16.3 | 8.3 | 109 | 15.9 | 6.9 | 998 | 59.6 | 16.7 | 153 | 23.8 | 6.4 |
| Female | ||||||||||||
| Pre-ART | 265 | 29.6 | 9.0 | 205 | 18.5 | 11.1 | 1280 | 76.2 | 16.8 | 158 | 14.8 | 10.7 |
| ART period 1 | 49 | 6.5 | 7.5 | 37 | 4.0 | 9.2 | 712 | 38.7 | 18.4 | 74 | 9.7 | 7.6 |
| ART period 2 | 109 | 17.9 | 6.1 | 116 | 17.7 | 6.5 | 1068 | 80.3 | 13.3 | 143 | 26.5 | 5.4 |
| Age (years) | ||||||||||||
| 15–29 | ||||||||||||
| Pre-ART | 145 | 31.4 | 4.6 | 109 | 20.5 | 5.3 | 730 | 76.2 | 9.6 | 59 | 16.4 | 3.6 |
| ART period 1 | 30 | 6.8 | 4.4 | 21 | 4.3 | 4.9 | 351 | 39.0 | 9.0 | 31 | 10.6 | 2.9 |
| ART period 2 | 59 | 16.5 | 3.6 | 67 | 18.0 | 3.7 | 556 | 80.7 | 6.9 | 64 | 28.0 | 2.3 |
| 30–44 | ||||||||||||
| Pre-ART | 238 | 18.1 | 13.2 | 192 | 9.9 | 19.5 | 1156 | 37.0 | 31.2 | 147 | 7.9 | 18.7 |
| ART period 1 | 45 | 4.1 | 11.0 | 34 | 2.3 | 15.0 | 599 | 17.5 | 34.3 | 79 | 5.4 | 14.7 |
| ART period 2 | 106 | 11.3 | 9.4 | 84 | 10.1 | 8.4 | 848 | 35.6 | 23.8 | 138 | 15.3 | 9.1 |
| 45–59 | ||||||||||||
| Pre-ART | 145 | 8.4 | 17.2 | 89 | 5.3 | 16.7 | 598 | 20.2 | 29.6 | 82 | 4.0 | 20.4 |
| ART period 1 | 25 | 1.9 | 13.3 | 16 | 1.2 | 13.5 | 330 | 11.0 | 30.1 | 48 | 2.5 | 19.0 |
| ART period 2 | 80 | 6.5 | 12.3 | 74 | 5.6 | 13.2 | 662 | 23.6 | 28.1 | 94 | 7.0 | 13.4 |
| Area of residence‡ | ||||||||||||
| Remote rural | ||||||||||||
| Pre-ART | 254 | 30.3 | 8.4 | 1399 | 79.5 | 17.6 | 93 | 13.5 | 6.9 | |||
| ART period 1 | 48 | 6.5 | 7.3 | 672 | 39.2 | 17.1 | 73 | 9.6 | 7.6 | |||
| ART period 2 | 142 | 18.9 | 7.5 | 1108 | 77.7 | 14.3 | 134 | 26.3 | 5.1 | |||
| Urban | ||||||||||||
| Pre-ART | 105 | 9.3 | 11.3 | |||||||||
| ART period 1 | 51 | 4.2 | 12.3 | |||||||||
| ART period 2 | 142 | 12.2 | 11.6 | |||||||||
| Rural, roadside/peri-urban | ||||||||||||
| Pre-ART | 274 | 27.7 | 9.9 | 903 | 42.7 | 21.1 | 195 | 14.8 | 13.2 | |||
| ART period 1 | 52 | 6.2 | 8.4 | 456 | 21.0 | 21.7 | 85 | 8.9 | 9.5 | |||
| ART period 2 | 103 | 15.3 | 6.7 | 685 | 42.7 | 16.0 | 162 | 24.0 | 6.8 | |||
ART, antiretroviral therapy; DSS, demographic surveillance sites.
Person-years are in units of 1000, for example 58.0 is 58 000 person-years. Table includes all adults aged 15–59 years old in the analysis, irrespective of whether HIV status is known.
Death rate is per 1000 person-years.
For the Africa Centre, ‘urban’ is defined as areas proclaimed as such by the district municipality; ‘peri-urban’ areas are areas of informal settlement with a population density in excess of 400 persons per km2; ‘rural’ areas are the remaining parts of the surveillance area with scattered homesteads and a population density of <400 persons per km2. High density settlements (peri-urban) are generally surrounding existing urban areas, or along larger roads in the area. The Masaka DSS is in a very rural area, and so no distinctions were made according to area of residence, while the Karonga and Kisesa DSS have no urban areas.
All-cause mortality among individuals aged 15–59 years old, by calendar time period and stratified by individual HIV status, Kisesa and Masaka DSS
| HIV-negative | HIV-positive | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Deaths | Person years | Death rate | Crude RR | 95% CI | Deaths | Person years | Death rate | Crude RR | 95% CI | |
| (a) | ||||||||||
| ART period | ||||||||||
| Pre-ART | 100 | 26.6 | 3.8 | 215 | 2.0 | 108.2 | ||||
| ART period 1 | 23 | 6.1 | 3.8 | 1.00 | 0.63–1.57 | 38 | 0.5 | 81.8 | 0.76 | 0.54–1.07 |
| ART period 2 | 91 | 26.1 | 3.5 | 0.93 | 0.70–1.23 | 86 | 2.3 | 37.8 | 0.35 | 0.27–0.45 |
| Sex | ||||||||||
| Male | ||||||||||
| Pre-ART | 55 | 12.6 | 4.4 | 1 | 98 | 0.8 | 116.3 | 1 | ||
| ART period 1 | 11 | 2.9 | 3.8 | 0.88 | 0.46–1.67 | 16 | 0.2 | 86.5 | 0.74 | 0.44–1.26 |
| ART period 2 | 47 | 12.1 | 3.9 | 0.89 | 0.60–1.31 | 39 | 0.9 | 45.6 | 0.39 | 0.27–0.57 |
| Female | ||||||||||
| Pre-ART | 45 | 13.9 | 3.2 | 1 | 117 | 1.1 | 102.2 | 1 | ||
| ART period 1 | 12 | 3.2 | 3.7 | 1.15 | 0.61–2.17 | 22 | 0.3 | 78.7 | 0.77 | 0.49–1.21 |
| ART period 2 | 44 | 13.9 | 3.2 | 0.98 | 0.65–1.48 | 47 | 1.4 | 33.1 | 0.32 | 0.23–0.45 |
| Age (years) | ||||||||||
| 15–29 | ||||||||||
| Pre-ART | 35 | 15.7 | 2.2 | 1 | 52 | 0.7 | 71.4 | 1 | ||
| ART period 1 | 8 | 3.5 | 2.3 | 1.02 | 0.47–2.20 | 10 | 0.2 | 63.6 | 0.89 | 0.45–1.75 |
| ART period 2 | 30 | 14.6 | 2.1 | 0.92 | 0.57–1.50 | 21 | 0.6 | 33.2 | 0.46 | 0.28–0.77 |
| 30–44 | ||||||||||
| Pre-ART | 33 | 6.8 | 4.9 | 1 | 121 | 1.0 | 121.0 | 1 | ||
| ART period 1 | 4 | 1.6 | 2.4 | 0.5 | 0.18–1.41 | 25 | 0.3 | 99.5 | 0.82 | 0.53–1.26 |
| ART period 2 | 23 | 7.1 | 3.2 | 0.66 | 0.39–1.13 | 39 | 1.2 | 31.5 | 0.26 | 0.18–0.37 |
| 45–59 | ||||||||||
| Pre-ART | 32 | 4.1 | 7.8 | 1 | 42 | 0.3 | 161.7 | 1 | ||
| ART period 1 | 11 | 1.0 | 11.5 | 1.46 | 0.74–2.90 | 3 | 0.1 | 53.7 | 0.33 | 0.10–1.07 |
| ART period 2 | 38 | 4.4 | 8.7 | 1.11 | 0.70–1.78 | 26 | 0.4 | 64.0 | 0.4 | 0.24–0.65 |
| (b) | ||||||||||
| ART Period | ||||||||||
| Pre-ART | 149 | 29.2 | 5.1 | 128 | 2.1 | 62.1 | ||||
| ART period 1 | 36 | 6.4 | 5.6 | 1.10 | 0.76–1.58 | 22 | 0.5 | 48.1 | 0.77 | 0.49–1.22 |
| ART period 2 | 118 | 23.0 | 5.1 | 1.01 | 0.79–1.28 | 71 | 1.7 | 43.0 | 0.69 | 0.52–0.93 |
| Sex | ||||||||||
| Male | ||||||||||
| Pre-ART | 63 | 13.6 | 4.6 | 1 | 63 | 0.9 | 71.4 | 1 | ||
| ART period 1 | 20 | 3.0 | 6.8 | 1.46 | 0.88–2.41 | 10 | 0.2 | 51.3 | 0.72 | 0.37–1.40 |
| ART period 2 | 70 | 10.7 | 6.6 | 1.42 | 1.01–1.99 | 34 | 0.6 | 54.3 | 0.76 | 0.50–1.15 |
| Female | ||||||||||
| Pre-ART | 86 | 15.6 | 5.5 | 1 | 65 | 1.2 | 55.2 | 1 | ||
| ART period 1 | 16 | 3.5 | 4.6 | 0.84 | 0.49–1.43 | 12 | 0.3 | 45.7 | 0.83 | 0.45–1.53 |
| ART period 2 | 48 | 12.4 | 3.9 | 0.71 | 0.50–1.01 | 37 | 1.0 | 36.1 | 0.66 | 0.44–0.98 |
| Age (years) | ||||||||||
| 15–29 | ||||||||||
| Pre-ART | 27 | 13.9 | 1.9 | 1 | 29 | 0.8 | 35.3 | 1 | ||
| ART period 1 | 10 | 3.1 | 3.3 | 1.68 | 0.81–3.46 | 6 | 0.2 | 37.0 | 1.05 | 0.44–2.52 |
| ART period 2 | 32 | 11.1 | 2.9 | 1.49 | 0.90–2.49 | 12 | 0.5 | 26.6 | 0.75 | 0.38–1.47 |
| 30–44 | ||||||||||
| Pre-ART | 57 | 10.3 | 5.6 | 1 | 68 | 1.0 | 71.2 | 1 | ||
| ART period 1 | 15 | 2.2 | 6.8 | 1.22 | 0.69–2.15 | 9 | 0.2 | 39.8 | 0.56 | 0.28–1.12 |
| ART period 2 | 42 | 7.4 | 5.7 | 1.02 | 0.68–1.51 | 40 | 0.9 | 45.7 | 0.64 | 0.43–0.95 |
| 45–59 | ||||||||||
| Pre-ART | 65 | 5.1 | 12.9 | 1 | 31 | 0.3 | 108.7 | 1 | ||
| ART period 1 | 11 | 1.1 | 9.6 | 0.75 | 0.39–1.41 | 7 | 0.1 | 100.8 | 0.93 | 0.41–2.10 |
| ART period 2 | 44 | 4.6 | 9.7 | 0.75 | 0.51–1.10 | 19 | 0.3 | 58.7 | 0.54 | 0.31–0.96 |
| Area of residence | ||||||||||
| Remote rural | ||||||||||
| Pre-ART | 89 | 18.4 | 4.9 | 1 | 57 | 1.0 | 58.2 | 1 | ||
| ART period 1 | 15 | 3.7 | 4.1 | 0.84 | 0.49–1.45 | 9 | 0.2 | 42.0 | 0.72 | 0.36–1.46 |
| ART period 2 | 77 | 13.4 | 5.7 | 1.18 | 0.87–1.61 | 32 | 0.8 | 41.3 | 0.71 | 0.46–1.10 |
| Rural, roadside | ||||||||||
| Pre-ART | 60 | 10.9 | 5.5 | 1 | 71 | 1.1 | 65.7 | 1 | ||
| ART period 1 | 21 | 2.8 | 7.6 | 1.38 | 0.84–2.27 | 13 | 0.2 | 53.5 | 0.81 | 0.45–1.47 |
| ART period 2 | 41 | 9.6 | 4.3 | 0.77 | 0.52–1.15 | 39 | 0.9 | 44.5 | 0.68 | 0.46–1.00 |
ART, antiretroviral therapy.
AIDS and non-AIDS mortality among individuals aged 15–59 years old, by calendar time period, Karonga and Africa Centre DSS
| Non-AIDS mortality | AIDS mortality | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Deaths | Person years | Death rate | Crude RR | 95% CI | Deaths | Person years | Death rate | Crude RR | 95% CI | |
| ART period | ||||||||||
| Pre-ART | 108 | 28.32 | 3.81 | 180 | 28.32 | 6.36 | ||||
| ART period 1 | 71 | 18.52 | 3.83 | 1.01 | 0.75–1.36 | 87 | 18.52 | 4.7 | 0.74 | 0.57–0.95 |
| ART period 2 | 181 | 50.24 | 3.61 | 0.95 | 0.75–1.20 | 115 | 50.24 | 2.29 | 0.36 | 0.29–0.46 |
| Sex | ||||||||||
| Male | ||||||||||
| Pre-ART | 63 | 13.5 | 4.7 | 1 | 67 | 13.49 | 5.0 | 1 | ||
| ART period 1 | 41 | 8.8 | 4.7 | 1 | 0.67–1.48 | 43 | 8.81 | 4.9 | 0.98 | 0.67–1.44 |
| ART period 2 | 92 | 23.8 | 3.9 | 0.83 | 0.60–1.14 | 61 | 23.76 | 2.6 | 0.52 | 0.37–0.73 |
| Female | ||||||||||
| Pre-ART | 45 | 14.8 | 3.0 | 1 | 113 | 14.83 | 7.6 | 1 | ||
| ART period 1 | 30 | 9.7 | 3.1 | 1.02 | 0.64–1.62 | 44 | 9.71 | 4.5 | 0.59 | 0.42–0.84 |
| ART period 2 | 89 | 26.5 | 3.4 | 1.11 | 0.77–1.59 | 54 | 26.48 | 2.0 | 0.27 | 0.19–0.37 |
| Age (years) | ||||||||||
| 15–29 | ||||||||||
| Pre-ART | 26 | 16.4 | 1.6 | 1 | 33 | 16.42 | 2.0 | 1 | ||
| ART period 1 | 17 | 10.6 | 1.6 | 1.01 | 0.55–1.86 | 14 | 10.61 | 1.3 | 0.66 | 0.35–1.23 |
| ART period 2 | 53 | 28.0 | 1.9 | 1.2 | 0.75–1.91 | 11 | 27.96 | 0.4 | 0.2 | 0.10–0.39 |
| 30–44 | ||||||||||
| Pre-ART | 45 | 7.9 | 5.7 | 1 | 102 | 7.88 | 12.9 | 1 | ||
| ART period 1 | 31 | 5.4 | 5.8 | 1.01 | 0.64–1.59 | 48 | 5.38 | 8.9 | 0.69 | 0.49–0.97 |
| ART period 2 | 70 | 15.3 | 4.6 | 0.8 | 0.55–1.17 | 68 | 15.25 | 4.5 | 0.34 | 0.25–0.47 |
| 45–59 | ||||||||||
| Pre-ART | 37 | 4.0 | 9.2 | 1 | 45 | 4.02 | 11.2 | 1 | ||
| ART period 1 | 23 | 2.5 | 9.1 | 0.99 | 0.59–1.66 | 25 | 2.53 | 9.9 | 0.88 | 0.54–1.44 |
| ART period 2 | 58 | 7.0 | 8.3 | 0.9 | 0.59–1.35 | 36 | 7.03 | 5.1 | 0.46 | 0.30–0.71 |
| Area of residence | ||||||||||
| Remote rural | ||||||||||
| Pre-ART | 36 | 13.49 | 2.67 | 1 | 57 | 13.49 | 4.22 | 1 | ||
| ART period 1 | 39 | 9.6 | 4.06 | 1.52 | 0.97–2.40 | 34 | 9.6 | 3.54 | 0.84 | 0.55–1.28 |
| ART period 2 | 82 | 26.25 | 3.12 | 1.17 | 0.79–1.73 | 52 | 26.25 | 1.98 | 0.47 | 0.32–0.68 |
| Rural, roadside | ||||||||||
| Pre-ART | 72 | 14.83 | 4.86 | 1 | 123 | 14.83 | 8.29 | 1 | ||
| ART period 1 | 32 | 8.92 | 3.59 | 0.74 | 0.49–1.12 | 53 | 8.92 | 5.94 | 0.72 | 0.52–0.99 |
| ART period 2 | 99 | 23.99 | 4.13 | 0.85 | 0.63–1.15 | 63 | 23.99 | 2.63 | 0.32 | 0.23–0.43 |
| ART period | ||||||||||
| Pre-ART | 670 | 133.5 | 5.0 | 1 | 1814 | 133.45 | 13.6 | 1 | ||
| ART period 1 | 379 | 67.4 | 5.6 | 1.12 | 0.99–1.27 | 901 | 67.39 | 13.4 | 0.98 | 0.91–1.07 |
| ART period 2 | 679 | 139.9 | 4.9 | 0.97 | 0.87–1.08 | 1387 | 139.91 | 9.9 | 0.73 | 0.68–0.78 |
| Sex | ||||||||||
| Male | ||||||||||
| Pre-ART | 402 | 57.2 | 7.0 | 1 | 802 | 57.24 | 14.0 | 1 | ||
| ART period 1 | 203 | 28.7 | 7.1 | 1.01 | 0.85–1.19 | 365 | 28.69 | 12.7 | 0.91 | 0.80–1.03 |
| ART period 2 | 376 | 59.6 | 6.3 | 0.90 | 0.78–1.03 | 622 | 59.6 | 10.4 | 0.74 | 0.67–0.83 |
| Female | ||||||||||
| Pre-ART | 268 | 76.2 | 3.5 | 1 | 1012 | 76.21 | 13.3 | 1 | ||
| ART period 1 | 176 | 38.7 | 4.6 | 1.29 | 1.07–1.56 | 536 | 38.71 | 13.9 | 1.04 | 0.94–1.16 |
| ART period 2 | 303 | 80.3 | 3.8 | 1.07 | 0.91–1.26 | 765 | 80.3 | 9.5 | 0.72 | 0.65–0.79 |
| Age (years) | ||||||||||
| 15–29 | ||||||||||
| Pre-ART | 184 | 76.2 | 2.4 | 1 | 546 | 76.22 | 7.2 | 1 | ||
| ART period 1 | 121 | 39.0 | 3.1 | 1.29 | 1.02–1.62 | 230 | 38.97 | 5.9 | 0.82 | 0.71–0.96 |
| ART period 2 | 214 | 80.7 | 2.7 | 1.10 | 0.90–1.34 | 342 | 80.7 | 4.2 | 0.59 | 0.52–0.68 |
| 30–44 | ||||||||||
| Pre-ART | 242 | 37.0 | 6.5 | 1 | 914 | 37.01 | 24.7 | 1 | ||
| ART period 1 | 132 | 17.5 | 7.6 | 1.16 | 0.93–1.43 | 467 | 17.47 | 26.7 | 1.08 | 0.97–1.21 |
| ART period 2 | 195 | 35.6 | 5.5 | 0.84 | 0.69–1.01 | 653 | 35.62 | 18.3 | 0.74 | 0.67–0.82 |
| 45–59 | ||||||||||
| Pre-ART | 244 | 20.2 | 12.1 | 1 | 354 | 20.22 | 17.5 | 1 | ||
| ART period 1 | 126 | 11.0 | 11.5 | 0.95 | 0.77–1.18 | 204 | 10.96 | 18.6 | 1.06 | 0.90–1.26 |
| ART period 2 | 270 | 23.6 | 11.5 | 0.95 | 0.80–1.13 | 392 | 23.59 | 16.6 | 0.95 | 0.82–1.10 |
| Area of residence | ||||||||||
| Remote rural | ||||||||||
| Pre-ART | 376 | 79.5 | 4.7 | 1 | 1023 | 79.45 | 12.9 | 1 | ||
| ART period 1 | 199 | 39.2 | 5.1 | 1.07 | 0.90–1.27 | 473 | 39.23 | 12.1 | 0.94 | 0.84–1.04 |
| ART period 2 | 378 | 77.7 | 4.9 | 1.03 | 0.89–1.19 | 730 | 77.67 | 9.4 | 0.73 | 0.66–0.80 |
| Urban | ||||||||||
| Pre-ART | 38 | 9.3 | 4.1 | 1 | 67 | 9.27 | 7.2 | 1 | ||
| ART period 1 | 16 | 4.2 | 3.9 | 0.94 | 0.52–1.68 | 35 | 4.15 | 8.4 | 1.17 | 0.77–1.75 |
| ART period 2 | 48 | 12.2 | 3.9 | 0.96 | 0.63–1.47 | 94 | 12.21 | 7.7 | 1.06 | 0.78–1.46 |
| Peri-Urban | ||||||||||
| Pre-ART | 244 | 42.7 | 5.7 | 1 | 659 | 42.72 | 15.4 | 1 | ||
| ART period 1 | 135 | 21.0 | 6.4 | 1.13 | 0.91–1.39 | 321 | 21.01 | 15.3 | 0.99 | 0.87–1.13 |
| ART period 2 | 208 | 42.7 | 4.9 | 0.85 | 0.71–1.03 | 477 | 42.71 | 11.2 | 0.72 | 0.64–0.81 |
ART, antiretroviral therapy; DSS, demographic surveillance sites.
AIDS mortality rates are much lower than mortality rates in HIV-positive individuals, because the denominator is the total population and not just those who are HIV-positive. This also explains the much higher mortality rates in the Africa Centre DSS than in the Karonga DSS, because HIV prevalence is higher in the Africa Centre DSS than in the Karonga DSS.