| Literature DB >> 34895891 |
María Sierra Navas Alcántara1, Lorena Montero Rivas1, María Esther Guisado Espartero2, Manuel Rubio-Rivas3, Blanca Ayuso García4, Francisco Moreno Martinez5, Cristina Ausín García6, María Luisa Taboada Martínez7, Francisco Arnalich Fernández8, Raúl Martínez Murgui9, Sonia Molinos Castro10, Maria Esther Ramos Muñoz11, Mar Fernández-Garcés12, Mari Cruz Carreño Hernandez13, Gema María García García14, Nuria Vázquez Piqueras15, Jesica Abadía-Otero16, Lourdes Lajara Villar17, Cristina Salazar Monteiro18, María de Los Reyes Pascual Pérez19, Santiago Perez-Martin20, Javier Collado-Aliaga21, Juan-Miguel Antón-Santos22, Carlos Lumbreras-Bermejo4.
Abstract
INTRODUCTION: Smoking can play a key role in SARS-CoV-2 infection and in the course of the disease. Previous studies have conflicting or inconclusive results on the prevalence of smoking and the severity of the coronavirus disease (COVID-19).Entities:
Keywords: COVID-19; Hospitalizado; Hospitalized; Mortalidad; Mortality; SARS-CoV-2; Smoking; Tabaquismo
Mesh:
Year: 2021 PMID: 34895891 PMCID: PMC8590935 DOI: 10.1016/j.medcli.2021.10.011
Source DB: PubMed Journal: Med Clin (Barc) ISSN: 0025-7753 Impact factor: 3.200
Figura 1Diagrama de flujo de la inclusión de los pacientes.
Características demográficas y comorbilidades de los pacientes según antecedente o no de tabaquismo
| Total (n = 14.260) | Grupo sin tabaquismo | Grupo con tabaquismo | P | |
|---|---|---|---|---|
| Edad (años) | 68,6 (55,8-79,1) | 67,8 (53,8-79,6) | 69,9 (59,6-78,0) | < 0,001 |
| Sexo (masculino) | 8.221 (57,7) | 4.732 (47,7) | 3.489 (80,3) | < 0,001 |
| Días de hospitalización | 9 (5-14) | 8 (5-13) | 9 (6-15) | < 0,001 |
| Índice de comorbilidad de Charlson ajustado por edad | 3 (1-5) | 3 (1-5) | 4 (2-6) | < 0,001 |
| Grado de dependencia (moderada-grave) | 2.179 (15,4) | 1.585 (16,1) | 594 (13,8) | < 0,001 |
| Trastorno por consumo de alcohol | 652 (4,6) | 177 (1,8) | 475 (11,1) | < 0,001 |
| Obesidad (IMC ≥ 30 kg/m2) | 2.904 (21,9) | 1.864 (20,2) | 1.040 (25,6) | < 0,001 |
| Hipertensión | 7.180 (50,4) | 4.690 (47,3) | 2.490 (57,4) | < 0,001 |
| Dislipidemia | 5.575 (39,1) | 3.514 (35,5) | 2.061 (47,5) | < 0,001 |
| Diabetes mellitus | 2.764 (19,4) | 1.729 (17,5) | 1.035 (23,8) | < 0,001 |
| Ansiedad/depresión | 1.993 (14,0) | 1.443 (14,4) | 570 (13,2) | 0,053 |
| Enfermedad maligna (tumor sólido, leucemia, linfoma) | 1.459 (10,3) | 833 (8,4) | 626 (14,4) | < 0,001 |
| Enfermedad cardiovascular (infarto de miocardio, angina de pecho, insuficiencia cardíaca, fibrilación auricular) | 2.691 (18,9) | 1.529 (15,5) | 1.162 (26,8) | < 0,001 |
| Enfermedad cerebrovascular | 93 (0,7) | 62 (0,6) | 31 (0,7) | 0,545 |
| EPOC/bronquitis crónica | 1.314 (9,2) | 301 (3,0) | 1.013 (23,3) | < 0,001 |
| Asma | 1.026 (7,2) | 735 (7,4) | 291 (6,7) | 0,134 |
| Apnea obstructiva del sueño/síndrome de hipopnea | 862 (6,1) | 401 (4,1) | 461 (10,7) | < 0,001 |
| Enfermedad renal moderada-grave | 851 (6,0) | 515 (5,2) | 336 (7,7) | < 0,001 |
Los datos son expresados como mediana (percentil 25-percentil 75) para las variables cuantitativas y como frecuencias (porcentajes) para las variables categóricas.
EPOC: enfermedad pulmonar obstructiva crónica; IMC: índice de masa corporal.
Presentación clínica, exploración y hallazgos de laboratorio y de imagen de los pacientes según antecedente o no de tabaquismo
| Total | Grupo sin tabaquismo | Grupo con tabaquismo | P | |
|---|---|---|---|---|
| Fiebre | 12.008 (84,4) | 8.398 (84,9) | 3.610 (83,2) | 0,009 |
| Tos | 1.0471 (73,5) | 7.262 (73,3) | 3.209 (73,9) | 0,423 |
| Odinofagia | 1.400 (9,9) | 981 (9,9) | 419 (9,7) | 0,667 |
| Disnea | 8.223 (57,8) | 5.615 (56,7) | 2.608 (60,1) | < 0,001 |
| Diarrea | 3.467 (24,4) | 2.482 (25,1) | 985 (22,7) | 0,003 |
| Náuseas | 1.769 (12,5) | 1.324 (13,5) | 445 (10,3) | < 0,001 |
| Vómitos | 1.134 (8,0) | 859 (8,7) | 275 (6,3) | < 0,001 |
| Dolor abdominal | 950 (6,7) | 695 (7,0) | 255 (5,9) | 0,013 |
| qSOFA ≥ 2 | 1.218 (9,0) | 804 (8,5) | 414 (9,9) | 0,008 |
| Saturación oxígeno (pulsioximetría) (< 90%) u oxigenoterapia | 4.403 (32,9) | 2.897 (31,0) | 1.506 (32,9) | < 0,001 |
| Infiltrados pulmonares | 12.348 (87,2) | 8.628 (87,6) | 3.720 (86,2) | 0,017 |
| Linfocitos totales (x 106/L) | 940 (690-1.300) | 971 (700-1.300) | 975 (640-1.270) | < 0,001 |
| Linfocitos totales < 800 x 106/L | 5.557 (39,2) | 3.717 (37,7) | 1.840 (42,6) | < 0,001 |
| LDH (U/L) | 321 (247-433) | 320 (247-426) | 327 (246-447) | 0,011 |
| LDH > 400 U/L | 3.841 (30,7) | 2.573 (29,7) | 1.268 (33,0) | < 0,001 |
| PCR (mg/L) | 61 (20-128) | 59 (20-125) | 65 (21-137) | 0,001 |
| PCR > 60 mg/L | 6.824 (50,0) | 4.650 (49,0) | 2.174 (52,2) | 0,001 |
| Ferritina sérica (mcg/L) | 612 (287-1.232) | 583 (279-1.193,5) | 671 (307-1.302) | < 0,001 |
| Ferritina sérica > 650 mcg/L | 2.809 (47,1) | 1.869 (45,5) | 950 (50,6) | < 0,001 |
| Dímero D (ng/mL) | 662 (371-1241) | 640 (363-1.220) | 700 (400-1.290) | < 0,001 |
| Dímero D > 1.000 ng/mL | 3.661 (32,1) | 2.497 (31,3) | 1.164 (33,9) | 0,007 |
Los datos están expresados como mediana (percentil 25-percentil 75) para las variables continuas y como frecuencias (porcentajes) para las variables categóricas.
PCR: proteína C reactiva; LDH: lactato deshidrogenasa; qSOFA: quick Sequential Organ Failure Assessment score.
Progresión de la enfermedad y eventos a los 30 días del alta según antecedente o no de tabaquismo
| Total | Grupo sin tabaquismo | Grupo con tabaquismo | P | |
|---|---|---|---|---|
| Ingreso en UCI | 1.251 (8,8) | 801 (8,1) | 450 (10,4) | < 0,001 |
| Ventilación mecánica invasiva | 999 (7,0) | 650 (6,6) | 349 (8,0) | 0,001 |
| Ventilación mecánica no invasiva | 734 (5,1) | 450 (4,5) | 284 (6,5) | < 0,001 |
| Tratamiento inmunomodulador | 5.433 (43,2) | 3.574 (41,0) | 1.859 (48,1) | < 0,001 |
| Corticoesteroides sistémicos | 5.117 (36,0) | 3.341 (33,8) | 1.776 (41,0) | < 0,001 |
| Tocilizumab | 1.301 (9,1) | 871 (8,8) | 430 (9,9) | 0,032 |
| Tratamiento antibiótico | 12.721 (89,3) | 8.776 (88,6) | 3.945 (91,0) | < 0,001 |
| Complicaciones durante el ingreso | 6.620 (46,4) | 4.341 (43,8) | 2.279 (52,5) | < 0,001 |
| No | 9.501 (66,8) | 6.827 (69,0) | 2.674 (61,7) | < 0,001 |
| Leve | 1.289 (9,1) | 877 (8,9) | 412 (9,5) | |
| Moderado | 1.106 (7,8) | 718 (7,3) | 388 (9,0) | |
| Severo | 2.336 (16,4) | 1.477 (14,9) | 859 (19,8) | |
| Neumonía bacteriana | 1.558 (10,9) | 986 (9,9) | 572 (13,2) | < 0,001 |
| Sepsis | 871 (6,1) | 550 (5,5) | 321 (7,4) | < 0,001 |
| Tromboembolismo venoso | 335 (2,4) | 211 (2,1) | 124 (2,9) | 0,008 |
| Mortalidad intrahospitalaria | 2.609 (18,3) | 1.631 (16,4) | 978 (22,5) | < 0,001 |
| Empeoramiento radiológico | 4.277 (38,4) | 2.788 (36,5) | 1.489 (42,6) | < 0,001 |
| Progresión de la enfermedad | 3.595 (25,2) | 2.285 (23,0) | 1.310 (30,2) | < 0,001 |
| Reingreso a los 30 días | 526 (4,5) | 332 (4,0) | 194 (5,8) | < 0,001 |
| Mortalidad a los 30 días | 158 (1,4) | 106 (1,3) | 52 (1,5) | 0,262 |
Los datos son expresados como frecuencias (porcentajes).
UCI: unidad de cuidados intensivos. Progresión de la enfermedad (ingreso en UCI, ventilación mecánica no invasiva/invasiva y/o muerte intrahospitalaria).
Regresión logística binaria de mortalidad intrahospitalaria por cualquier causa
| Variables independientes | Coeficientes | P | OR | IC 95% | P |
|---|---|---|---|---|---|
| Edad (años) | 0,058 | 0,003 | 1,059 | 1,053-1,065 | < 0,001 |
| Sexo (masculino) | 0,532 | 0,059 | 1,702 | 1,516-1,911 | < 0,001 |
| Índice de comorbilidad de Charlson ajustado por edad | 0,137 | 0,013 | 1,147 | 1,117-1,177 | < 0,001 |
| Grado de dependencia (moderada-severa) | 0,497 | 0,066 | 1,644 | 1,446-1,869 | < 0,001 |
| Tabaquismo | 0,138 | 0,059 | 1,148 | 1,021-1,290 | 0,021 |
| Obesidad (IMC ≥ 30 kg/m2) | 0,267 | 0,061 | 1,305 | 1,157-1,472 | < 0,001 |
| Enfermedad cardiovascular (infarto de miocardio, angina de pecho, insuficiencia cardíaca, fibrilación auricular) | 0,183 | 0,060 | 1,200 | 1,066-1,351 | 0,002 |
| Constante | -6,849 | 0,198 | 0,001 | < 0,001 |
IMC: índice de masa corporal.
Figura 2Curvas de Kapplan Meier de mortalidad intrahospitalaria en los pacientes según tabaquismo.