| Literature DB >> 34690926 |
Sami Matrood1, Leonidas Apostolidis2, Jörg Schrader3, Sebastian Krug4, Harald Lahner5, Annette Ramaswamy6, Damiano Librizzi7, Zoltan Kender8, Anke Kröcher9, Simon Kreutzfeldt10, Thomas Matthias Gress1, Anja Rinke1.
Abstract
Background and Aims: Neuroendocrine neoplasms (NENs) of the presacral space are an extremely rare disease entity with largely unknown outcome and no established standard of care treatment. Therefore, we wanted to analyze clinical presentation, histopathological findings, treatment outcomes, and prognosis in a multicentric patient cohort.Entities:
Keywords: CUP-NET; PRRT; carcinoid; neuroendocrine carcinoma; neuroendocrine tumor; presacral; prognosis; retrorectal
Mesh:
Year: 2021 PMID: 34690926 PMCID: PMC8527170 DOI: 10.3389/fendo.2021.709256
Source DB: PubMed Journal: Front Endocrinol (Lausanne) ISSN: 1664-2392 Impact factor: 5.555
Figure 1(A) Magnetic resonance imaging. Coronal view demonstrating primary presacral neuroendocrine neoplasm (yellow arrow) and liver metastases. (B) Coronal view of a 68Ga-DOTATOC-PET/CT scan showing SSTR expression of the whole body. While the liver metastases showed a homogeneous SSTR expression, only a part of the presacral lesion showed a homogeneous SSTR expression (yellow arrow), suggesting a SSTR-negative/cystic portion besides the SSTR-positive solid presacral NEN. MRI and 68-DOTATOC-PET/CT are from the same patient (study-ID III) at different time points.
Patient characteristics.
| Study ID | Sex | Age at diagnosis | Grading | Stage at diagnosis | Endocrine function | SSTR imaging | Symptoms related to presacral NEN | Associated anomalies |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| M | 48 | G2 | IV | n.a. | Positive | Perineal pain | – |
|
| F | 35 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Defecation disorder | – |
|
| M | 65 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Asymptomatic | – |
|
| F | 46 | G2 | II | Non-functional | Positive | Abdominal and pelvic pain | – |
|
| F | 66 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Chronic obstipation | – |
|
| M | 53 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Defecation disorder, perineal pain | – |
|
| F | 52 | G3 | IV | Non-functional | Positive | Abdominal pain | – |
|
| F | 40 | G3 | III | Non-functional | Positive | Asymptomatic | – |
|
| M | 60 | G3/LCNEC | III | Non-functional | n.a. | Pain in the sacral region, paresthesia right lower limb, chronic obstipation | – |
|
| F | 44 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Pain in the sacral region | – |
|
| F | 65 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Abdominal pain, diffuse backpain | – |
|
| F | 33 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Asymptomatic | – |
|
| M | 62 | G3 | III | Non-functional | Positive | Low backpain, paresthesia of the right lower limb, foot drop | – |
|
| F | 41 | G1 | III or IV | Non-functional | n.a. | Pelvic pain | Paraganglioma, DD: bone metastasis |
|
| M | 50 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Pelvic pain and swelling of the right hip | – |
|
| F | 58 | G2 | IV | Parathyroid hormone-related peptide | n.a. | Pelvic pain, urinary tract obstruction, seizure due to paraneoplastic hypercalcemia | – |
|
| F | 37 | G2 | IV | Non-functional | Positive | Pain in the sacral region | Teratoma |
n.a., not assessed.
Immunohistochemical features of patients with primary presacral neuroendocrine neoplasms.
| Study ID | Grading | Ki67 | Chromogranin A | Synaptophysin | CD56 | PSAP | Vimentin | TTF-1 | CDX2 | CK-7 | CK-18 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| G2 | 5% | Negative | Positive | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. |
|
| G2 | 12% | Positive | Positive | n.a. | Positive | Negative | Negative | Negative | Negative | n.a. |
|
| G2 | 7% | Negative | Positive | n.a. | n.a. | Negative | n.a. | Negative | n.a. | n.a. |
|
| G2 | −20% | Weak positive | Positive | n.a. | Positive | n.a. | Negative | Negative | n.a. | n.a. |
|
| G2 | 10% | Weak positive | Positive | n.a. | Positive | n.a. | Negative | Negative | Negative | Positive |
|
| G2 | 5% | Weak positive | Positive | n.a. | Positive | Positive | Negative | Negative | n.a. | n.a. |
|
| G3 | 30% | n.a. | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. |
|
| G3 | 30% | Weak positive | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | Negative | Positive |
|
| G3/LCNEC | 80% | n.a. | Positive | Negative | n.a. | Positive | Positive | Negative | Negative | n.a. |
|
| G2 | −20% | Positive | Positive | n.a. | n.a. | Positive | n.a. | Negative | Negative | n.a. |
|
| G2 | −15% | Positive | Positive | Positive | n.a. | Positive | Negative | Negative | Negative | Positive |
|
| G2 | −15% | Weak positive | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | Negative | Negative | n.a. | n.a. |
|
| G3 | 30% | Dot-like expression | Positive | Positive | n.a. | n.a. | Negative | Negative | Negative | n.a. |
|
| G1 | <2% | Positive | Positive | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | Positive | n.a. | n.a. |
|
| G2 | 10% | Weak positive | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | Negative | n.a. |
|
| G2 | 10% | Dot-like expression | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | Negative | n.a. | n.a. | n.a. |
|
| G2 | 5% | n.a. | Positive | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. | n.a. |
n.a., not assessed.
Figure 2(A) Primary presacral neuroendocrine neoplasm stained using H&E (100×). Immunohistochemical staining (100×) shows a well-differentiated neuroendocrine neoplasm with a (B) Ki67 index of 7% and positivity for (C) synaptophysin, (D) chromogranin a, and (E) PSAP. Scale bars represent 50 µm.
Figure 3Representative imaging and genomic rearrangements of molecularly characterized patients IX (LCNEC G3) and XII (NET G2). (A) CT and (D) DOTATOC-PET/CT of presacral primary (white arrowheads) and metastases (white arrows). (B) CT-guided biopsy of retroperitoneal lymph node metastasis and (E) ultrasound-guided biopsy of liver metastasis for fresh tissue for genomic analysis. (C, F) Circle plots of genomic rearrangements. Despite slightly lower tumor mutational burden, case XII shows a much higher number of rearrangements as a sign of homologous DNA repair deficiency possibly due to a pathogenic frameshift SETD2 mutation.
Figure 4Kaplan–Meier curve analysis of (A) duration of observation and (B) overall survival of patients with primary presacral NEN (n = 17).
Previously reported cases of presacral NEN.
| Reference | Age | Sex | Histology | Anomalies | IHC +: positive (+): weak or focal positive −: negative | Metastases synchronous | Metastases metachronous | Treatment (best response, PFS in months) | Follow-up (months) †deceased |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ( | 35 | F | NET | Teratoma | NR | LYM, HEP, OTH (ovary) | Surgery, PEB (NR) | NR (12 presurgery) | |
| ( | 48 | F | NET | – | NR | LYM | Surgery (CR, 24 og) | 24 | |
| ( | 57 | F | NET | – | CAM5.2+, S100(+), NSE(+), Vimentin-, GFAP- | Surgery (NR, 12 og) | 12 | ||
| ( | 18 | F | NET | Tailgut cyst | NR | NR | NR | ||
| ( | 51 | F | NET | – | NR | Surgery (CR, 18 og) | 18 | ||
| ( | 19 | F | NET (Ki67 NR) | Tailgut cyst | CgA+, Syn+, NSE+, Cam5.2+, S100−, GFAP− | Surgery (CR, 48 og) | 48 | ||
| ( | 19 | F | NET (Ki67 NR) | – | CgA+, Syn+, NSE+, Cam5.2+, GFAP−, NeuF−, serotonin−, Somatostatin−, VIP−, Gastrin−, Calcitonin− | 2x Cis/Eto/Ifo, 3x Doxo/DTIC/Cyclo, embolization (SD, 12 og) | 48 | ||
| ( | 21 | F | NET (Ki67 NR) | – | CgA+, Syn+, NSE+, Cam5.2+, Ck7−, Ck20−, GFAP−, serotonin−, somatostatin−, VIP−, Gastrin−, Calcitonin− | LR, OTH (Breast) | Surgery (CR, 12) | 13 | |
| ( | 42 | F | NR | NR | |||||
| ( | 52 | M | NET G1 (Ki67 NR) | Tailgut cyst | NR | Surgery (CR, 6 og) | 6 | ||
| ( | 69 | F | NEC (Ki67 NR) | Tailgut cyst | Ck+, CgA+ | Surgery(CR, 24og) | 24 | ||
| ( | 51 | F | NET G2 (“LCNEC”, Ki67 NR) | – | MNF116+, Vimentin(+), CEA−, CA125−, S100−, CgA+, Syn+ | Cis/Eto (SD, 3) | 3 † | ||
| ( | 68 | M | NET/NEC (Ki67 NR) | Tailgut cyst | NSE+, CgA+, Syn+, Ck+, EMA+, PSA−, CD45− | Surgery (CR, 12 og) | 12 | ||
| ( | 42 | F | NR | Tailgut cyst | NR | Surgery (NR) | NR | ||
| ( | 41 | F | NET (Ki67 NR) | Tailgut cyst | AE1/3+, Syn+, CgA+ | HEP, BRA | Surgery (CR, 12) | 15 | |
| ( | 22 | M | NR | Teratoma, Currarino | NR | NR | |||
| ( | 37 | M | NET G1 (Ki67 2.9%) | Teratoma | Ck+, Syn+, NSE+, CgA−, | HEP, LYM, OSS | Lan (PD, 10) | 18 | |
| ( | 49 | F | NET (Ki67 NR) | Tailgut cyst | NR | Surgery (CR, 24 og) | 24 | ||
| ( | 58 | F | NET (Ki67 NR | Imperforate anus | Syn+, CgA+, NSE+, Ck+, S100− | Surgery (CR, 10 og) | 10 | ||
| ( | 51 | F | NET G2? (Ki67 > 1%) | Tailgut cyst | ER+, PR(+), Syn+, CgA+, PanCk+, | Surgery (NR) | NR (3 presurgery) | ||
| ( | 73 | F | NET G1 (Ki67 < 2%) | Tailgut cyst | Syn+, CgB+, VMAT2+, SSTR2A+, PAP+, Ghrelin+, CgA+, Serotonin+, Somatostatin+, Ck20+, CDX2−, VMAT1−, PP−, YY−, GRP−, Gastrin−, glicentin−, encephalin−, GFAP−, ER−, PR−, AR−, Ck7−, TTF1− | Surgery (CR, 5) | 5 (36 presurgery) | ||
| ( | 22 | F | NET G2 (Ki67 5%) | Currarino, teratoma | CgA+, Syn+, CD56(+) | LYM | Surgery (CR, 24 og) | 24 | |
| ( | 44 | F | NET G1/G2 (Ki67 < 10%) | Currrarino, teratoma | CgA+, Syn+ | LYM | LR, LYM, HEP | Surgery (CR, 16) | 40 † |
| ( | 39 | F | NET G2 (Ki67 5%)/NEC G3 (Ki67 30%) | – | CgA+, Syn+, Ck+, SSTR2+, serotonin−, glucagon−, somatostatin− | LYM, OSS | Surgery (CR, 30) | 36 | |
| ( | 63 | F | NET G1 (Ki67 < 2%) | Tailgut cyst | AE1/3+, Syn+, PP+, AP+, CgA(+) | HEP | Surgery (CR, 25 og) | 25 | |
| ( | 41 | F | NET G2 (Ki67 18%) | Tailgut cyst | CgA+, Syn+, AE1/3+, SSTR2+ | HEP | PLE, OSS, OTH (ovary) | Surgery (PR, NR) | 79 |
| ( | 55 | F | NET G2 (Ki67 20%) | Tailgut cyst | AE1/3+, Syn+, CgA(+), somatostatin+, glucagon−, insulin−, gastrin−, CDX2− | LYM, HEP | OSS | Surgery, PRRT (CR, 22) | 30 |
| ( | 48 | F | NET G1 (Ki67 1%) | – | OTH (muscle) | Surgery, cis/eto/doxo/cyclo RT (SD, 36 og) | 36 | ||
| ( | 64 | M | NEN (Ki67 NR) | Tailgut cyst | AE1/3+, Syn+, CgA−, p63− | Surgery (NR) | NR | ||
| ( | 24 | F | NET (Ki67 NR 5%)? | Tailgut cyst | Vimentin+, Ck+, S100−, Syn+, PSAP+ | Surgery (CR, 3 og) | 3 | ||
| ( | 53 | F | NET/NEC (Ki67 20–60/70%) | AE1/3+, CAM5.1+/−, KL1+/−, S100 +/−, NSE+, Ubiquitin+, CD56+, CgA−, Syn+, LCA−, SMA−, Desmin−, CD10−/+, CD34−, HMB45−, GCDFP15− | LR, PER, PUL | Surgery (NR, 4) | 11 † | ||
| ( | 64 | F | NEN (Ki67 NR) | Teratoma | NR | NR | Surgery (NR) | NR | |
| ( | 61 | M | NET G2 (Ki67 low) | Tailgut cyst | PAP+, CD56(+), Syn+, CgA+, MNF116+, AE1/3+ | Surgery (NR) | NR | ||
| ( | 35 | M | NET G1 (Ki67 < 1%)? | Tailgut cyst | PanCk+, CgA+, Syn+ | Surgery (CR, 36 og) | 36 | ||
| ( | 49 | M | NET G2 (Ki67 5%) | Tailgut cyst | CgA+, Syn+, CD56+ | Surgery, w&w for residual tumor (SD, 14 og) | 24 | ||
| ( | 69 | M | NET G2 (Ki67 10%), PLE: Ki67 15% | – | PSAP+, TTF1−, PSA−, Ck20(+), CD56+, CgA+, Syn+, SSTR2+, Ck22+, Ck7−, EMA−, ERG−, S100−, | OSS, HEP, PUL, LYM, OTH, heart, duodenum, mesenterium | Surgery, RT (PR, 36) | 72† | |
| ( | 53 | M | NET G2 (Ki67 12.5%) | Tailgut cyst | Vimentin+, panCk(+), EMA−, S100−, CD99−, CgA+, Syn+, SSTR2+ | Surgery (CR, 10) | 28 | ||
| ( | 35 | F | NET G1 (Ki67 2%) | Teratoma | Ck+, Syn+ | Surgery, CT | NR | ||
| ( | 57 | M | NET G2 (Ki67 5–10%) | – | AE1/3+, Syn+, CgA+, CgB+, Ghrelin+, PYY(+), Motilin(+), VMAT2−, Serotonin−, Gastrin−, GIP−, CGRP−, CART−, Calcitonin−, ACTH−, Secretin−, VIP−, NRK−, Insulin−, IAPP−, glucagon−, GLP1−, GRP−, neurotensin− | LYM, OSS | LR, SKI, BRA, OTH (soft tissue, kidney, heart) | Watch&wait (NR, 27) | 135 † |
| ( | 74 | M | NET (Ki67 NR) | Tailgut cyst | Syn+, NSE+, CgA− | Surgery (CR, 60 og) | 60 | ||
| ( | NR | NR | NET (Ki67 NR) | NR | NR | Surgery (CR, 24 og) | 24 | ||
| ( | NR | NR | NET (Ki67 NR) | NR | Surgery (CR, 24 og) | 24 | |||
| ( | NR | NR | NET (Ki67 NR) | NR | Surgery (CR, 6 og) | 6 | |||
| ( | 56 | F | NET G1 (Ki67 < 2%) | Tailgut cyst | AE1/3+, CD56+, Syn+, CgA+ | Surgery (CR) | 7 | ||
| ( | 53 | F | NET G2 (Ki67 5-10%) | Tailgut cyst | CgA+, Syn+, Cam5.2+, AE1/3(+), CD56(+) | LYM, PUL, HEP | Surgery (CR, 24) | 46 | |
| ( | 77 | M | NET G2 (Ki67 8.6%) | Tailgut cyst | CgA(+), Syn+ | HEP | Surgery primary + HEP | NR | |
| ( | 25 | F | NET G2, (Ki67 20%) | Tailgut cyst | Ck+, Syn+, CgA+, ER−, PR− | Surgery (NR) | NR (8 presurgery) | ||
| ( | 14 | M | Tailgut cyst | NR | |||||
| ( | 39 | F | NET G2 (Ki67 5–10%) | Tailgut cyst | CgA+, Syn+, Serotonin−, TTF1−, CDX2−, PAX8−, PP− | LR, HEP, PUL, PER, OTH (ovaries) | Surgery (CR, 12) | 120 | |
| ( | 41 | F | NET (Ki67 NR) | Teratoma | Syn+, CgA+, Ck+, AE1/3+, S100+ | OTH (ovaries, retroperitoneal) | Surgery, SSA (CR, 48) | 48 | |
| ( | 45 | F | NET (Ki67 NR), BRA: NET G2, Ki67 18% | Anterior sacral meningocele, tailgut cyst | CAM5.2+, CgA+, Syn+, CDX2+ | BRA, LYM, HEP, OSS | Surgery (CR, 9) | 46 (156 presurgery | |
| ( | 46 | M | NET G2 (Ki67 15%) | Tailgut cyst | Syn+, CgA+, AE1/3+, TTF1−, CDX2− | HEP, OSS | FOLFOX + Bev (SD?, 14 og) | 28 | |
| ( | 75 | M | NET G1, Ki67 < 1% | – | LYM, OSS, PUL | HEP | Surgery, RTX, Oct (NR, 47) | 78 | |
| ( | 42 | F | NET G2 (Ki67 6%) | – | Syn+, CD56+, NSE+, WT1+, | HEP | Surgery (CR, 12) | 68 | |
| ( | 41 | F | NET G2 (Ki67 13%) | – | PUL, HEP, OSS | BRA | Lan + IFN (NR, 9) | 36 | |
| ( | 44 | F | NEC G3 (Ki67 80–90%) | – | Ck+, Syn+, CD56+ | LYM | Cis/Eto, RTX (PR, 5 og) | 5 | |
| ( | 77 | F | Large-cell NET/NEC (Ki67 50%) | – | Syn+, CD56+, Villin+ | Carbo/Eto (SD, 3 og) | 7 | ||
| ( | 50 | F | NET (Ki67 NR) | – | LYM, HEP, OTH (pancreas) | Tem/Cap (NR), Oct (NR) | NR | ||
| ( | 59 | F | NET G2 (Ki67 NR), Adenocarcinoma | Teratoma, Currarino | Syn+, CgA+ | Resection, RT | 8 | ||
| ( | 60 | F | NET G2 (Ki67 14%) | Teratoma, Currarino | CgA+, Syn+ | Surgery (CR, 18 og) | 18 | ||
| ( | 46 | M | NET (Ki67 NR) | Currarino, dermoid cyst | NR | NR | |||
| ( | 78 | M | NET G2 (Ki67 6.6%) | – | CgA+, Syn+, CD56+, Ck7-, TTF1-, CDX2- | HEP | PER | Surgery HEP (CR, 48) | 96 |
| ( | 33 | F | NET G1 (Ki67 1-2%) | Tailgut cyst | AE1/3+, Syn+, CgA+, CDX2(+), ER(+), Ck7(+), Ck20- | Surgery (NR, NR) | NR (96 presurgery) | ||
| ( | 49 | M | |||||||
| ( | 51 | M | NET (Ki67 NR) | Currarino | NR | Surgery (NR, NR) | 60 | ||
| ( | M | NET (Ki67 NR) | Tailgut cyst | NR | Surgery (NR, NR), RT (NR, NR) | NR | |||
| ( | 63 | M | NET G1 (Ki67 < 1%) | Tailgut cyst | Syn+, Ck+, CgA−, GFAP−, SMHC−, p63−, CD56− | Surgery (NR, NR) | NR | ||
| ( | 36 | F | NET G3 (Ki67 30%) | – | Syn+, CD56+, Ck+ | Surgery (CR, 1 og) | 1 | ||
| ( | 68 | F | NET G1 (Ki67 < 2%) | Tailgut cyst | CD56+, SSTR2A+, PP+, PR(+), CgA−, p53−, ER−, gastrin−, serotonin−, somatostatin−, CDX2−, TTF1− | Surgery (CR, 12 og) | 12 | ||
| ( | 75 | F | NET G2 (Ki67 3%), HEP: NET G2 (Ki67 6.8%) | Tailgut cyst, Currarino | NR | HEP | Octreotide (PD, 11) | 11 | |
| ( | 35 | F | NET G2 (Ki67 4%) | Currarino, tailgut cyst | Syn+, SSTR2A+, Islet-1+, CgA−, Ck20−, TTF1−, CDX2−, PAX8−, GATA3−, Inhibin−Desmin−, S100− | LYM, OSS | Surgery, Octreotide (SD, 22 og) | 36 | |
| ( | 48 | M | NET G2 (Ki67 6%) | Tailgut cyst, Currarino | CD56+, Syn+, CgA− | HEP, OSS, OTH (spleen) | Surgery (CR, 18) | 18 | |
| ( | 38 | M | NET G2 (Ki67 7.5%), LYM: NET G2 (Ki67 9%) | Currarino, tailgut cyst | Syn+, CgA+, SSTR2A+, Islet−1+, PAX6+, CDX2−, TTF1− | LYM | Surgery (CR, 24) | 24 | |
| ( | 62 | F | NET G1 (Ki67 < 1%) | Currarino, teratoma | AE1/3+, CAM 5.2+, Syn+, CD56(+), Ck5/6−, p63−, S100−, desmin−, CD34−, CD45−, CgA− | Surgery (CR, 12 og) | 12 |
Histopathology was adapted to the most current WHO 2019 classification according to the description in the report.
AP, acid phosphatase; AR, androgen receptor; BRA, brain; CAM, cell adhesion molecule; Cap, capecitabine; Cis, cisplatin; Ck, cytokeratin; CT, chemotherapy; CgA, chromogranin A; CgB, chromogranin B; CR, complete remission; cyclo, cyclophosphamide; doxo, doxorubicin; DTIC, dacarbazin; EMA, epithelial membrane antigen, ER, estrogen receptor; eto, etoposide; F, female, GCDFP, gross cystic disease fluid protein; GFAP, glial fibrillary acidic protein; GIP, gastric inhibitory peptide; GRP, gastrin releasing peptide; HEP, liver; Lan, lanreotide, LR, local recurrence; LYM, lymph nodes; M, male; NF, neurofilament; NR, not reported; NSE, neuron-specific enolase; Oct, octreotide; og, ongoing; OSS, bone; OTH, other, PD, progressive disease; PER, peritoneum; PgR, progesterone receptor; PLE, pleura; PP, pancreatic polypeptide; PR, partial remission; PRRT, peptide receptor radionuclide therapy; PSAP, prostatic specific acidic phosphatase; PUL, lung; PYY, peptide YY; RT, radiotherapy; SD, stable disease; SKI, skin; SSA, somatostatin analogue; SSTR, somatostatin receptor; syn, synaptophysin; Tem, temozolomide; VIP, vasoactive intestinal peptide; VMAT, vesicular monoamine transporter; w&w: watch & wait.