| Literature DB >> 31587136 |
Gunnar Toft1, Uffe Heide-Jørgensen2, Heleen van Haalen3, Glen James4, Katarina Hedman3, Henrik Birn5,6, Christian F Christiansen2, Reimar W Thomsen2.
Abstract
BACKGROUND: Routine clinical evidence is limited on clinical outcomes associated with anemia in patients with severe chronic kidney disease (CKD).Entities:
Keywords: Anemia; Cardiovascular events; Chronic kidney disease; Dialysis; Mortality
Mesh:
Year: 2019 PMID: 31587136 PMCID: PMC7007417 DOI: 10.1007/s40620-019-00652-9
Source DB: PubMed Journal: J Nephrol ISSN: 1121-8428 Impact factor: 3.902
Fig. 1Overview of the inclusion based on eGFR and anemia grade of prevalent (a) and incident (b) severe CKD patients for follow up showing examples of how included patients may move to a more severe anemia grade cohort
Characteristics of the 28,510 severe CKD patient profiles included in the study by first observation of anemia grade 0, 1, 2 or 3+ following severe CKDa
| No anemia = grade 0 (Hgb ≥ 13/≥ 12 g/dL)b | Anemia grade 1 (Hgb 10 to < 13/< 12 g/dL)b | Anemia grade 2 (Hgb 8 to < 10 g/dL) | Anemia grade 3+ (Hgb < 8 g/dL) | Total | |
|---|---|---|---|---|---|
| Overall, N | 4105 | 10,033 | 9632 | 4740 | 28,510 |
| Hgb g/dl, median (IQR) | 13.5 (12.9–14.5) | 11.8 (11.3–12.1) | 9.7 (9.3–10.0) | 7.6 (7.3–7.9) | 10.0 (9.3–11.9) |
| Age, median (IQR) | 76 (13.8) | 77 (13.7) | 77 (13.8) | 74 (14.5) | 76 (13.9) |
| Male sex, N (%) | 1485 (36.2) | 4700 (46.8) | 4380 (45.5) | 2251 (47.5) | 12,816 (45.0) |
| Marrital status | |||||
| Divorced, N (%) | 431 (10.5) | 1033 (10.3) | 1038 (10.8) | 601 (12.7) | 3103 (10.9) |
| Married, N (%) | 1566 (38.1) | 3954 (39.4) | 3610 (37.5) | 1833 (38.7) | 10,963 (38.5) |
| Unmarried, N (%) | 406 (9.9) | 1088 (10.8) | 1118 (11.6) | 676 (14.3) | 3288 (11.5) |
| Widowed, N (%) | 1702 (41.5) | 3958 (39.4) | 3866 (40.1) | 1630 (34.4) | 11,156 (39.1) |
| Severe CKD duration (months), median (IQR) | 0 (0–26) | 0 (0–29) | 9 (0–42) | 15 (0–50) | 4 (0–37) |
| Dialysis dependent, N (%) | 239 (5.8) | 725 (7.2) | 1326 (13.8) | 1304 (27.5) | 3594 (12.6) |
| Latest eGFR ml/min/1.73 m2 level before cohort entry | |||||
| 60 + , N (%) | 154 (3.8) | 222 (2.2) | 253 (2.6) | 167 (3.5) | 796 (2.8) |
| 45 ≤ 60, N (%) | 213 (5.2) | 433 (4.3) | 534 (5.5) | 256 (5.4) | 1436 (5.0) |
| 30 ≤ 45, N (%) | 670 (16.3) | 1656 (16.5) | 1673 (17.4) | 754 (15.9) | 4753 (16.7) |
| 15 ≤ 30, N (%) | 2941 (71.6) | 6831 (68.1) | 5209 (54.1) | 2228 (47.0) | 17,209 (60.4) |
| < 15, N (%) | 127 (3.1) | 891 (8.9) | 1963 (20.4) | 1335 (28.2) | 4316 (15.1) |
| eGFR, Median (IQR) | 28.2 (25.1–30.1) | 27.1 (22.3–29.8) | 25.3 (17.0–30.3) | 23.0 (13.6–30.0) | 26.5 (19.8–29.9) |
| Charlson comorbidity indexc | |||||
| 0, N (%) | 1935 (47.1) | 4023 (40.1) | 3325 (34.5) | 1380 (29.1) | 10,663 (37.4) |
| 1–2, N (%) | 1794 (43.7) | 4674 (46.6) | 4465 (46.4) | 2250 (47.5) | 13,183 (46.2) |
| 3+ , N (%) | 376 (9.2) | 1336 (13.3) | 1842 (19.1) | 1110 (23.4) | 4664 (16.4) |
| Diabetes, N (%) | 1163 (28.3) | 3349 (33.4) | 3451 (35.8) | 1843 (38.9) | 9806 (34.4) |
| History of heart failure, N (%) | 826 (20.1) | 2310 (23.0) | 2378 (24.7) | 1138 (24.0) | 6652 (23.3) |
| History of CVD, N (%) | 1816 (44.2) | 4905 (48.9) | 4985 (51.8) | 2419 (51.0) | 14,125 (49.5) |
| Number of acute hospitalizations one year back, median (IQR) | 0 (0–1) | 0 (0–1) | 1 (1, 2) | 2 (1–3) | 1 (0–2) |
| Alcoholism related disorders, N (%) | 290 (7.1) | 787 (7.8) | 924 (9.6) | 612 (12.9) | 2613 (9.2) |
| Antihypertensive/antilipid-/antiplatelet therapy, N (%) | 3868 (94.2) | 9560 (95.3) | 9197 (95.5) | 4525 (95.5) | 27,150 (95.2) |
aSevere CKD was defined based on the 2nd of two eGFR calculations at least 3 months apart showing a eGFR < 30. At the date of first observation in each anemia grade, eGFR may be higher than 30 as shown in the table
bHgb ≥ 13 g/dL for men and ≥ 12 g/dL for women
cCharlson comorbidity score was calculated based on complete hospital contact history, excluding cardiovascular disease and renal disease categories
Crude Incidence rate as well as crude and adjusteda hazard ratios for incident dialysis, any and specific cardiovascular events, acute hospitalization and all-cause death associated with different anemia grades among non-dialysis dependent patients with severe CKD
| N | No. of events | Follow-up time, years | Crude incidence rate per 100 person-years (95% CI) | Crude hazard ratio (95% CI) | Adjusted hazard ratio (95% CI)a | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Incident dialysis | ||||||
| No anemia | 3866 | 283 | 12,380 | 2.3 (2.0–2.6) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 9308 | 977 | 24,066 | 4.1 (3.8–4.3) | 1.71 (1.55–1.90) | 1.27 (1.14–1.42) |
| Anemia grade 2 | 8306 | 1060 | 15,618 | 6.8 (6.4–7.2) | 2.70 (2.41–3.03) | 1.69 (1.49–1.93) |
| Anemia grade 3+ | 3436 | 435 | 5043 | 8.6 (7.8–9.5) | 3.26 (2.83–3.76) | 1.91 (1.61–2.26) |
| Acute hospitalization | ||||||
| No anemia | 3111 | 2187 | 6203 | 35.3 (33.8–36.8) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 6370 | 4609 | 9937 | 46.4 (45.1–47.7) | 1.24 (1.19–1.30) | 1.12 (1.07–1.17) |
| Anemia grade 2 | 3709 | 2795 | 3816 | 73.2 (70.5–76.0) | 1.79 (1.69–1.89) | 1.41 (1.33–1.50) |
| Anemia grade 3+ | 943 | 713 | 686 | 103.9 (96.4–111.8) | 2.41 (2.19–2.65) | 1.74 (1.57–1.93) |
| All-cause death | ||||||
| No anemia | 3866 | 1921 | 12,939 | 14.8 (14.2–15.5) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 9308 | 5210 | 26,326 | 19.8 (19.3–20.3) | 1.29 (1.24–1.35) | 1.15 (1.10–1.19) |
| Anemia grade 2 | 8306 | 5331 | 17,760 | 30.0 (29.2–30.8) | 1.86 (1.78–1.95) | 1.47 (1.40–1.55) |
| Anemia grade 3+ | 3436 | 2275 | 5770 | 39.4 (37.8–41.1) | 2.32 (2.19–2.47) | 1.82 (1.70–1.94) |
| Cardiovascular events | ||||||
| No anemia | 3866 | 898 | 11,541 | 7.8 (7.3–8.3) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 9308 | 2304 | 22,867 | 10.1 (9.7–10.5) | 1.23 (1.15–1.31) | 1.07 (1.00–1.14) |
| Anemia grade 2 | 8306 | 1943 | 15,199 | 12.8 (12.2–13.4) | 1.44 (1.34–1.55) | 1.10 (1.02–1.19) |
| Anemia grade 3+ | 3436 | 749 | 4855 | 15.4 (14.3–16.6) | 1.62 (1.47–1.78) | 1.14 (1.02–1.26) |
| Myocardial infarction | ||||||
| No anemia | 3866 | 204 | 12,620 | 1.6 (1.4–1.9) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 9308 | 534 | 25,523 | 2.1 (1.9–2.3) | 1.25 (1.09–1.43) | 1.10 (0.96–1.26) |
| Anemia grade 2 | 8306 | 451 | 17,146 | 2.6 (2.4–2.9) | 1.48 (1.27–1.73) | 1.20 (1.01–1.42) |
| Anemia grade 3+ | 3436 | 148 | 5593 | 2.6 (2.2–3.1) | 1.41 (1.15–1.75) | 1.11 (0.88–1.39) |
| Stroke | ||||||
| No anemia | 3866 | 255 | 12,602 | 2.0 (1.8–2.3) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 9308 | 550 | 25,581 | 2.2 (2.0–2.3) | 1.03 (0.92–1.16) | 0.95 (0.84–1.07) |
| Anemia grade 2 | 8306 | 440 | 17,214 | 2.6 (2.3–2.8) | 1.17 (1.01–1.35) | 0.98 (0.84–1.15) |
| Anemia grade 3+ | 3436 | 157 | 5574 | 2.8 (2.4–3.3) | 1.23 (1.01–1.49) | 1.01 (0.81–1.25) |
| Heart failure | ||||||
| No anemia | 3866 | 561 | 12,109 | 4.6 (4.3–5.0) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 9308 | 1543 | 24,094 | 6.4 (6.1–6.7) | 1.31 (1.21–1.41) | 1.11 (1.03–1.20) |
| Anemia grade 2 | 8306 | 1337 | 16,067 | 8.3 (7.9–8.8) | 1.55 (1.42–1.70) | 1.15 (1.04–1.27) |
| Anemia grade 3+ | 3436 | 547 | 5125 | 10.7 (9.8–11.6) | 1.84 (1.64–2.06) | 1.24 (1.09–1.41) |
| Unstable angina pectoris | ||||||
| No anemia | 3866 | 40 | 12,826 | 0.3 (0.2–0.4) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 9308 | 84 | 26,136 | 0.3 (0.3–0.4) | 1.00 (0.75–1.35) | 0.88 (0.65–1.20) |
| Anemia grade 2 | 8306 | 55 | 17,657 | 0.3 (0.2–0.4) | 0.93 (0.63–1.37) | 0.74 (0.48–1.15) |
| Anemia grade 3+ | 3436 | 20 | 5731 | 0.3 (0.2–0.5) | 1.00 (0.58–1.70) | 0.71 (0.38–1.32) |
aAdjusted for age, gender, marital status, history of CVD, alcohol dependency, other comorbidities, recent acute hospitalizations, eGFR level and CKD duration
Crude Incidence rate as well as crude and adjusteda and hazard ratios for any and specific cardiovascular events, acute hospitalization and all-cause death associated with different anemia grades among dialysis dependent patients
| N | No. of events | Follow-up time, years | Crude incidence rate per 100 person-years (95% CI) | Crude hazard ratio (95% CI) | Adjusted hazard ratio (95% CI)a | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Acute hospitalization | ||||||
| No anemia | 199 | 155 | 551 | 28.1 (23.9–32.9) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 584 | 517 | 924 | 56.0 (51.3–61.0) | 1.68 (1.44–1.95) | 1.09 (0.92–1.29) |
| Anemia grade 2 | 720 | 662 | 735 | 90.0 (83.3–97.2) | 2.37 (2.02–2.78) | 1.21 (0.99–1.47) |
| Anemia grade 3+ | 434 | 371 | 304 | 121.9 (109.8–135.0) | 2.99 (2.47–3.61) | 1.51 (1.20–1.90) |
| All-cause death | ||||||
| No anemia | 239 | 86 | 1300 | 6.6 (5.3–8.2) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 725 | 390 | 3293 | 11.8 (10.7–13.1) | 1.73 (1.42–2.11) | 1.29 (1.05–1.58) |
| Anemia grade 2 | 1326 | 770 | 4476 | 17.2 (16.0–18.5) | 2.36 (1.92–2.91) | 1.52 (1.22–1.91) |
| Anemia grade 3+ | 1304 | 712 | 3060 | 23.3 (21.6–25.0) | 2.95 (2.37–3.68) | 1.91 (1.50–2.43) |
| Cardiovascular events | ||||||
| No anemia | 239 | 49 | 1217 | 4.0 (3.0–5.3) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 725 | 183 | 2928 | 6.2 (5.4–7.2) | 1.43 (1.09–1.88) | 1.03 (0.78–1.37) |
| Anemia grade 2 | 1326 | 361 | 3873 | 9.3 (8.4–10.3) | 1.92 (1.44–2.54) | 1.16 (0.86–1.57) |
| Anemia grade 3+ | 1304 | 280 | 2682 | 10.4 (9.3–11.7) | 1.92 (1.43–2.59) | 1.16 (0.84–1.61) |
| Myocardial infarction | ||||||
| No anemia | 239 | 11 | 1283 | 0.9 (0.4–1.5) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 725 | 64 | 3196 | 2.0 (1.5–2.6) | 2.22 (1.24–3.96) | 1.15 (0.62–2.16) |
| Anemia grade 2 | 1326 | 102 | 4329 | 2.4 (1.9–2.9) | 2.40 (1.30–4.41) | 1.03 (0.52–2.03) |
| Anemia grade 3+ | 1304 | 67 | 2970 | 2.3 (1.7–2.9) | 2.06 (1.08–3.95) | 0.91 (0.44–1.90) |
| Stroke | ||||||
| No anemia | 239 | 19 | 1264 | 1.5 (0.9–2.3) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 725 | 63 | 3153 | 2.0 (1.5–2.6) | 1.26 (0.82–1.95) | 0.90 (0.59–1.37) |
| Anemia grade 2 | 1326 | 122 | 4261 | 2.9 (2.4–3.4) | 1.68 (1.08–2.61) | 1.06 (0.68–1.65) |
| Anemia grade 3+ | 1304 | 88 | 2935 | 3.0 (2.4–3.7) | 1.62 (1.01–2.59) | 1.04 (0.63–1.71) |
| Heart failure | ||||||
| No anemia | 239 | 27 | 1262 | 2.1 (1.4–3.1) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 1 | 725 | 98 | 3118 | 3.1 (2.6–3.8) | 1.37 (0.95–1.97) | 1.17 (0.80–1.71) |
| Anemia grade 2 | 1326 | 208 | 4175 | 5.0 (4.3–5.7) | 1.97 (1.34–2.89) | 1.45 (0.96–2.19) |
| Anemia grade 3+ | 1304 | 167 | 2879 | 5.8 (5.0–6.7) | 2.05 (1.37–3.07) | 1.53 (0.98–2.40) |
| Unstable angina pectoris | ||||||
| No anemiab | 239 | 1 | 1299 | 0.1 (0.0–0.4) | – | – |
| Anemia grade 1 | 725 | 16 | 3242 | 0.5 (0.3–0.8) | (ref) | (ref) |
| Anemia grade 2 | 1326 | 27 | 4396 | 0.6 (0.4–0.9) | 1.11 (0.73–1.68) | 0.87 (0.55–1.38) |
| Anemia grade 3+ | 1304 | 17 | 3013 | 0.6 (0.3–0.9) | 0.91 (0.50–1.66) | 0.69 (0.35–1.36) |
aAdjusted for age, gender, marital status, history of CVD, alcohol dependency, other comorbidities, recent acute hospitalizations, eGFR level and CKD duration
bDue to low number of events in the no anemia group the Anemia grade 1 group is used as reference
Fig. 2Cumulative incidence curves for patients with incident severe CKD. a incident dialysis for non-dialysis dependent patients; b acute hospitalization for non-dialysis dependent patients; c acute hospitalization for dialysis dependent patients; d all-cause mortality for non-dialysis dependent patients; e all-cause mortality for dialysis dependent patients; f cardiovascular events for non-dialysis dependent patients; g cardiovascular events for dialysis dependent patients