| Literature DB >> 28810930 |
Christopher P Morgan1, Tracy L Bale2.
Abstract
BACKGROUND: Sexual differentiation of the male brain, and specifically the stress circuitry in the hypothalamus, is primarily driven by estrogen exposure during the perinatal period. Surprisingly, this single hormone promotes diverse programs of sex-specific development that vary widely between different cell types and across the developing male brain. The complexity of this phenomenon suggests that additional layers of gene regulation, including microRNAs (miRNAs), must act downstream of estrogen to mediate this specificity.Entities:
Keywords: Argonaute HITS-CLIP; Epigenetic programming; Hypothalamus; Sexual differentiation; miRNA-target gene networks; microRNA
Mesh:
Substances:
Year: 2017 PMID: 28810930 PMCID: PMC5558756 DOI: 10.1186/s13293-017-0149-3
Source DB: PubMed Journal: Biol Sex Differ ISSN: 2042-6410 Impact factor: 5.027
Fig. 1The miRNA environment of the neonatal (PN2) hypothalamus is sexually dimorphic and dynamically responsive to estrogen. a OPLS-DA score plot of a model generated from the expression of 1407 miRNAs in the PN2 hypothalamus shows clear separation between control female (F/Veh) and male (M/Veh) groups along the predictive component (sex) (x-axis: R 2 = 0.45, Q 2 = 0.43, p[CV-ANOVA] = 0.04). b Volcano plot based on this multivariate model demonstrates that a clear majority of miRNAs was downregulated in M/Veh relative to F/Veh. F/Veh, (n = 5); M/Veh, (n = 6).c OPLS-DA score plot of a model generated from the expression of 162 miRNAs with a significant sex-bias (FDR ≤ 0.05) in the PN2 hypothalamus following a single PN1 injection of the aromatase inhibitor, formestane (20 μg) (Form), or vehicle (Veh) shows clear separation between F/Veh, control male M/Veh, and M/Form groups along the predictive component (treatment group) (x-axis: R 2 = 0.57, Q 2 = 0.39, p[CV-ANOVA] = 0.06). The F/Veh group is clustered around one central component, while the M/Form group is a distinct intermediary between F/Veh and M/Veh groups. d A plot of the mean M/Form expression of individual sex-biased miRNAs (y-axis) along a continuum between mean F/Veh and M/Veh expression (x-axis) [M/Form expression on continuum = (M/Form−F/Veh)/(M/Veh−F/Veh)]. While the magnitude of the basal sex difference varied between miRNAs, M/Form expression of 92 of these miRNAs was closer to F/Veh than M/Veh, suggesting that the sex-biased expression of these miRNAs is dependent on estrogen (red dots). e Seventy-one of these estrogen-responsive miRNAs were reduced in the M/Veh group relative to F/Veh. This suggests they are downregulated by estrogen. F/Veh, (n = 5); M/Veh, (n = 6), M/Form, (n = 7)
Expression of neonatal (PN2) hypothalamic miRNAs with statistically significant sex differences
| miRNA annotations (mirbase) | Log2 fold change (relative to F/Veh) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| miRNA | Accession | Family | Alignment (mm9) | F/Veh | M/Form | M/Veh | Effect |
| mmu-let-7a-2 | MI0000557 | let-7 | 9:41344799–41344894 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.103 ± 0.08AB | −0.360 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-let-7c-2-3p | MIMAT0005439 | let-7 | 15:85537033–85537127 (+) | 0.0 ± 0.06A | 0.021 ± 0.03A | −0.276 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-101a | MI0000148 | mir-101 | 4:101019550–101019632 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.012 ± 0.11A | 0.302 ± 0.07B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-10b-3p | MIMAT0004538 | mir-10 | 2:74564127–74564194 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.058 ± 0.09AB | −0.303 ± 0.07B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-1186 | MIMAT0005836 | 8:32213393–32213514 (−) | 0.0 ± 0.14A | 0.467 ± 0.16B | 0.866 ± 0.19B | Estrogen (up) | |
| mmu-miR-1186b | MIMAT0015644 | 8:98487444–98487507 (+) | 0.0 ± 0.15A | 0.444 ± 0.14AB | 0.742 ± 0.21B | Other (up) | |
| mmu-miR-1188-3p | MIMAT0017328 | mir-1188 | 12:110850032–110850151 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.121 ± 0.13AB | −0.410 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-1188-5p | MIMAT0005843 | mir-1188 | 12:110850032–110850151 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.344 ± 0.19AB | −0.509 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-1192 | MIMAT0005850 | 19:23223921–23224041 (+) | 0.0 ± 0.15A | −0.192 ± 0.13A | 1.134 ± 0.64B | Estrogen (up) | |
| mmu-mir-1196 | MI0006304 | 14:62371057–62371175 (−) | 0.0 ± 0.06A | −0.066 ± 0.11AB | −0.359 ± 0.1B | Estrogen (down) | |
| mmu-mir-1199 | MI0006307 | 8:86535414–86535532 (−) | 0.0 ± 0.21A | −0.196 ± 0.1AB | −0.551 ± 0.15B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-1247-5p | MIMAT0014800 | mir-1247 | 12:111516258–111516339 (−) | 0.0 ± 0.18A | 0.195 ± 0.12A | 0.618 ± 0.18B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-1249-3p | MIMAT0010560 | mir-1249 | 15:84781956–84782053 (−) | 0.0 ± 0.14A | 1.315 ± 0.47B | 1.405 ± 0.39B | Other (up) |
| mmu-miR-1251-3p | MIMAT0014825 | mir-1251 | 10:91599885–91599968 (−) | 0.0 ± 0.1A | −0.213 ± 0.13AB | −0.447 ± 0.15B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-1251-5p | MIMAT0014824 | mir-1251 | 10:91599885–91599968 (−) | 0.0 ± 0.18A | −0.412 ± 0.16AB | −0.486 ± 0.14B | Other (down) |
| mmu-miR-127-3p | MIMAT0000139 | mir-127 | 12:110831056–110831125 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.116 ± 0.14AB | −0.391 ± 0.1B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-127-5p | MIMAT0004530 | mir-127 | 12:110831056–110831125 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.122 ± 0.08AB | −0.290 ± 0.03B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-134 | MI0000160 | mir-134 | 12:110972349–110972419 (+) | 0.0 ± 0.06A | −0.055 ± 0.07AB | −0.290 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-134-5p | MIMAT0000146 | mir-134 | 12:110972349–110972419 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.207 ± 0.11AB | −0.429 ± 0.09B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-135a-1-3p | MIMAT0004531 | mir-135 | 9:106056455–106056544 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.267 ± 0.16AB | −0.451 ± 0.13B | Other (down) |
| mmu-miR-135b-5p | MIMAT0000612 | mir-135 | 1:134094665–134094761 (+) | 0.0 ± 0.14A | −0.340 ± 0.09A | −0.809 ± 0.2B | Other (down) |
| mmu-miR-138-1-3p | MIMAT0004668 | mir-138 | 9:122591994–122592092 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.109 ± 0.14AB | −0.217 ± 0.05B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-149-5p | MIMAT0000159 | mir-149 | 1:94746955–94747020 (+) | 0.0 ± 0.11A | 0.648 ± 0.24B | 0.619 ± 0.23B | Other (up) |
| mmu-miR-150-5p | MIMAT0000160 | mir-150 | 7:52377127–52377191 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.070 ± 0.1AB | −0.323 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-15a-5p | MIMAT0000526 | mir-15 | 14:62250864–62250947 (−) | 0.0 ± 0.14A | −0.154 ± 0.14AB | −0.581 ± 0.29B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-181b-2-3p | MIMAT0017084 | mir-181 | 2:38709350–38709438 (+) | 0.0 ± 0.04A | 0.240 ± 0.08AB | 0.320 ± 0.08B | Other (up) |
| mmu-miR-184-3p | MIMAT0000213 | mir-184 | 9:89697098–89697166 (−) | 0.0 ± 0.1A | −0.613 ± 0.2B | −0.759 ± 0.26B | Other (down) |
| mmu-miR-1843b-3p | MIMAT0019346 | mir-1843 | 1:161270489–161270554 (+) | 0.0 ± 0.12A | 0.286 ± 0.08B | 0.345 ± 0.08B | Other (up) |
| mmu-miR-185-5p | MIMAT0000214 | mir-185 | 16:18327494–18327558 (−) | 0.0 ± 0.18A | −0.265 ± 0.26AB | −0.738 ± 0.12B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-188 | MI0000230 | mir-188 | X:6825115–6825182 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.094 ± 0.09AB | −0.349 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-1904 | MI0008323 | 13:110694017–110694096 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.212 ± 0.09AB | −0.268 ± 0.06B | Other (down) | |
| mmu-miR-1930-3p | MIMAT0017340 | 10:77103969–77104052 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.267 ± 0.11AB | −0.384 ± 0.16B | Estrogen (down) | |
| mmu-mir-1936 | MI0009925 | 12:103923138–103923230 (−) | 0.0 ± 0.05A | 0.076 ± 0.04AB | 0.288 ± 0.12B | Estrogen (up) | |
| mmu-mir-1938 | MI0009927 | 12:40949299–40949398 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.174 ± 0.06AB | −0.344 ± 0.09B | Other (down) | |
| mmu-miR-194-1-3p | MIMAT0016999 | mir-194 | 1:187137198–187137264 (+) | 0.0 ± 0.26A | −0.073 ± 0.13A | −0.517 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-1955-5p | MIMAT0009426 | 2:92032134–92032231 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.162 ± 0.08AB | −0.413 ± 0.2B | Estrogen (down) | |
| mmu-mir-202 | MI0000245 | mir-202 | 7:147143588–147143659 (−) | 0.0 ± 0.11A | −0.391 ± 0.06B | −0.456 ± 0.04B | Other (down) |
| mmu-mir-206 | MI0000249 | mir-1 | 1:20669091–20669163 (+) | 0.0 ± 0.26A | −0.331 ± 0.06AB | −0.495 ± 0.12B | Other (down) |
| mmu-miR-210-5p | MIMAT0017052 | mir-210 | 7:148407283–148407392 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.083 ± 0.08AB | −0.332 ± 0.12B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-214 | MI0000698 | mir-214 | 1:164153499–164153608 (+) | 0.0 ± 0.16A | −0.069 ± 0.1A | −0.454 ± 0.15B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-216a-5p | MIMAT0000662 | mir-216 | 11:28657012–28657083 (+) | 0.0 ± 0.17A | −0.189 ± 0.17AB | −0.473 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-217-3p | MIMAT0017072 | mir-217 | 11:28663728–28663835 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.139 ± 0.09AB | −0.382 ± 0.1B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-218-1 | MI0000700 | mir-218 | 5:48615181–48615290 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.058 ± 0.12AB | −0.384 ± 0.1B | Other (down) |
| mmu-miR-218-1-3p | MIMAT0004665 | mir-218 | 5:48615181–48615290 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.307 ± 0.1AB | −0.474 ± 0.16B | Other (down) |
| mmu-miR-219-1-3p | MIMAT0017055 | mir-219 | 17:34161928–34162037 (−) | 0.0 ± 0.12A | −0.633 ± 0.14B | −0.651 ± 0.16B | Other (down) |
| mmu-miR-219-2-3p | MIMAT0017074 | mir-219 | 2:29701151–29701247 (−) | 0.0 ± 0.1A | −0.063 ± 0.08A | −0.394 ± 0.12B | Other (down) |
| mmu-miR-222-5p | MIMAT0017061 | mir-221 | X:18724019–18724097 (−) | 0.0 ± 0.1A | −0.293 ± 0.09B | −0.393 ± 0.09B | Other (down) |
| mmu-miR-27b-3p | MIMAT0000126 | mir-27 | 13:63402020–63402092 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.155 ± 0.1AB | −0.509 ± 0.17B | Other (down) |
| mmu-miR-28-3p | MIMAT0004661 | mir-28 | 16:24827941–24828026 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.194 ± 0.05AB | −0.298 ± 0.06B | Other (down) |
| mmu-miR-292-3p | MIMAT0000370 | mir-290 | 7:3219190–3219271 (+) | 0.0 ± 0.03A | −0.217 ± 0.1AB | −0.336 ± 0.09B | Other (down) |
| mmu-mir-299 | MI0000399 | mir-299 | 12:110948848–110948910 (+) | 0.0 ± 0.03A | −0.133 ± 0.07AB | −0.359 ± 0.06B | Other (down) |
| mmu-miR-299-5p | MIMAT0000377 | mir-299 | 12:110948848–110948910 (+) | 0.0 ± 0.12A | −0.624 ± 0.21B | −0.615 ± 0.22B | Other (down) |
| mmu-miR-3057-3p | MIMAT0014823 | 10:80734342–80734432 (+) | 0.0 ± 0.16A | −0.496 ± 0.22B | −0.744 ± 0.05B | Other (down) | |
| mmu-miR-3059-5p | MIMAT0014811 | 10:101235326–101235406 (+) | 0.0 ± 0.23A | −0.340 ± 0.17AB | −0.533 ± 0.1B | Other (down) | |
| mmu-miR-3060-5p | MIMAT0014826 | 11:4039367–4039449 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.159 ± 0.1AB | −0.339 ± 0.12B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-3061-5p | MIMAT0014828 | 11:51940248–51940338 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.456 ± 0.08B | −0.705 ± 0.2B | Other (down) | |
| mmu-miR-3065-3p | MIMAT0014837 | mir-3065 | 11:119876081–119876167 (+) | 0.0 ± 0.09A | 0.427 ± 0.11B | 0.602 ± 0.18B | Other (up) |
| mmu-mir-3070a | MI0014032 | mir-3070 | 12:110826153–110826241 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.270 ± 0.09AB | −0.331 ± 0.11B | Other (down) |
| mmu-mir-3070b | MI0014033 | mir-3070 | 12:110826802–110826890 (+) | 0.0 ± 0.06A | 0.075 ± 0.04A | −0.290 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-3071-3p | MIMAT0014851 | 12:110833528–110833607 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.156 ± 0.06AB | −0.350 ± 0.05B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-3072-5p | MIMAT0014852 | 12:110986088–110986170 (+) | 0.0 ± 0.18A | −0.124 ± 0.13AB | −0.489 ± 0.18B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-3074-1-3p | MIMAT0014857 | mir-3074 | 13:63402507–63402591 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.218 ± 0.18AB | −0.634 ± 0.29B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-3078-3p | MIMAT0014865 | 14:65210022–65210108 (+) | 0.0 ± 0.12A | −0.248 ± 0.1AB | −0.547 ± 0.26B | Other (down) | |
| mmu-miR-3082-3p | MIMAT0014873 | 17:25968310–25968373 (−) | 0.0 ± 0.14A | −0.386 ± 0.16AB | −0.489 ± 0.12B | Other (down) | |
| mmu-miR-3093-3p | MIMAT0014908 | 3:88019093–88019179 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.063 ± 0.06AB | −0.322 ± 0.15B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-3097-5p | MIMAT0014915 | 5:35363698–35363764 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.219 ± 0.17AB | −0.674 ± 0.24B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-30b-5p | MIMAT0000130 | mir-30 | 15:68168977–68169072 (−) | 0.0 ± 0.09A | −0.115 ± 0.07AB | −0.293 ± 0.09B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-30c-1 | MI0000547 | mir-30 | 4:120442139–120442227 (−) | 0.0 ± 0.08A | −0.192 ± 0.05AB | −0.262 ± 0.06B | Other (down) |
| mmu-miR-31-3p | MIMAT0004634 | mir-31 | 4:88556461–88556566 (−) | 0.0 ± 0.06A | −0.108 ± 0.11AB | −0.382 ± 0.15B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-3102-5p | MIMAT0014933 | 7:108030820–108030923 (−) | 0.0 ± 0.15A | −0.188 ± 0.19B | −0.493 ± 0.22B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-3110-3p | MIMAT0014952 | X:35563618–35563697 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.180 ± 0.16AB | −0.558 ± 0.24B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-32-3p | MIMAT0017050 | mir-32 | 4:56908101–56908170 (−) | 0.0 ± 0.16A | 0.058 ± 0.12A | 1.341 ± 0.63B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-324-3p | MIMAT0000556 | mir-324 | 11:69825545–69825633 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.004 ± 0.07A | −0.300 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-324-5p | MIMAT0000555 | mir-324 | 11:69825545–69825633 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.140 ± 0.16AB | −0.480 ± 0.12B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-325 | MI0000597 | mir-325 | X:102574421–102574518 (−) | 0.0 ± 0.03A | −0.280 ± 0.08B | −0.342 ± 0.07B | Other (down) |
| mmu-miR-325-5p | MIMAT0000558 | mir-325 | X:102574421–102574518 (−) | 0.0 ± 0.14A | 0.350 ± 0.1AB | 0.606 ± 0.27B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-330-3p | MIMAT0000569 | mir-330 | 7:19766814–19766911 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.159 ± 0.07AB | −0.271 ± 0.05B | Other (down) |
| mmu-miR-330-5p | MIMAT0004642 | mir-330 | 7:19766814–19766911 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.194 ± 0.16AB | −0.456 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-337-5p | MIMAT0004644 | mir-337 | 12:110823999–110824095 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.189 ± 0.12AB | −0.453 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-341-5p | MIMAT0017037 | mir-341 | 12:110849710–110849805 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.001 ± 0.07A | −0.370 ± 0.16B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-343 | MI0005494 | mir-343 | 7:19971992–19972066 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.143 ± 0.02AB | −0.306 ± 0.09B | Other (down) |
| mmu-mir-344-1 | MI0000630 | mir-344 | 7:69022656–69022750 (−) | 0.0 ± 0.06A | −0.049 ± 0.07A | −0.310 ± 0.06B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-344e-3p | MIMAT0014924 | mir-344 | 7:68880423–68880488 (−) | 0.0 ± 0.21A | −0.081 ± 0.11A | 1.116 ± 0.68B | Estrogen (up) |
| mmu-mir-344f | MI0014098 | mir-344 | 7:69191067–69191134 (−) | 0.0 ± 0.08A | −0.166 ± 0.11A | −0.477 ± 0.08B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-344f-5p | MIMAT0014931 | mir-344 | 7:69191067–69191134 (−) | 0.0 ± 0.11A | −0.252 ± 0.15A | −0.712 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-3470b | MIMAT0015641 | mir-3470 | 16:44013965–44014090 (+) | 0.0 ± 0.18A | 0.427 ± 0.11B | 0.410 ± 0.09B | Other (up) |
| mmu-miR-3473d | MIMAT0020632 | mir-3473 | 8:113540350–113540430 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.177 ± 0.09AB | −0.437 ± 0.16B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-363-5p | MIMAT0017076 | mir-363 | X:50094870–50094944 (−) | 0.0 ± 0.1A | −0.155 ± 0.09AB | −0.402 ± 0.07B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-370 | MI0001165 | mir-370 | 12:110856468–110856546 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.291 ± 0.11AB | −0.394 ± 0.12B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-376c-3p | MIMAT0003183 | mir-368 | 12:110960928–110961013 (+) | 0.0 ± 0.05A | 0.101 ± 0.09AB | 0.280 ± 0.08B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-378-3p | MIMAT0003151 | mir-378 | 18:61557489–61557554 (−) | 0.0 ± 0.1A | −0.550 ± 0.18B | −0.818 ± 0.27B | Other (down) |
| mmu-miR-378-5p | MIMAT0000742 | mir-378 | 18:61557489–61557554 (−) | 0.0 ± 0.11A | −0.246 ± 0.11AB | −0.343 ± 0.1B | Other (down) |
| mmu-mir-381 | MI0000798 | mir-154 | 12:110965032–110965106 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.004 ± 0.07A | −0.307 ± 0.1B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-383-3p | MIMAT0017082 | mir-383 | 8:39315187–39315256 (−) | 0.0 ± 0.08A | −0.201 ± 0.17AB | −0.499 ± 0.19B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-383-5p | MIMAT0000748 | mir-383 | 8:39315187–39315256 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.370 ± 0.18AB | −0.706 ± 0.25B | Other (down) |
| mmu-miR-384-3p | MIMAT0001076 | mir-384 | X:102539621–102539708 (−) | 0.0 ± 0.07A | 0.162 ± 0.07AB | 0.329 ± 0.09B | Estrogen (up) |
| mmu-mir-412 | MI0001164 | mir-412 | 12:110981499–110981578 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.237 ± 0.09AB | −0.421 ± 0.07B | Other (down) |
| mmu-miR-412-5p | MIMAT0017173 | mir-412 | 12:110981499–110981578 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.353 ± 0.12B | −0.497 ± 0.08B | Other (down) |
| mmu-miR-421-5p | MIMAT0017273 | mir-95 | X:100768260–100768335 (−) | 0.0 ± 0.02A | −0.310 ± 0.04B | −0.322 ± 0.09B | Other (down) |
| mmu-mir-431 | MI0001524 | mir-431 | 12:110828657–110828747 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.187 ± 0.07AB | −0.312 ± 0.05B | Other (down) |
| mmu-mir-432 | MI0012528 | mir-432 | 12:110833166–110833240 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.031 ± 0.05A | −0.410 ± 0.16B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-432 | MIMAT0012771 | mir-432 | 12:110833166–110833240 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.097 ± 0.13AB | −0.438 ± 0.18B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-433 | MI0001525 | mir-433 | 12:110829925–110830048 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.127 ± 0.05AB | −0.258 ± 0.05B | Other (down) |
| mmu-miR-452-5p | MIMAT0001637 | mir-452 | X:69507563–69507647 (−) | 0.0 ± 0.09A | 0.060 ± 0.09A | −0.316 ± 0.09B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-465c-1 | MI0005500 | mir-465 | X:64079130–64079210 (−) | 0.0 ± 0.14A | 0.500 ± 0.22AB | 0.986 ± 0.39B | Estrogen (up) |
| mmu-mir-465c-2 | MI0005501 | mir-465 | X:64085692–64085772 (−) | 0.0 ± 0.11A | 0.434 ± 0.2AB | 1.022 ± 0.4B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-466 h-5p | MIMAT0004884 | mir-467 | 2:10436518–10436598 (+) | 0.0 ± 0.19A | 0.235 ± 0.09AB | 0.451 ± 0.18B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-466 l-5p | MIMAT0017322 | mir-467 | 2:10437724–10437844 (+) | 0.0 ± 0.06A | −0.250 ± 0.06AB | −0.314 ± 0.11B | Other (down) |
| mmu-mir-467a-9 | MI0014074 | mir-467 | 2:10420020–10420102 (+) | 0.0 ± 0.03A | −0.383 ± 0.11B | −0.522 ± 0.16B | Other (down) |
| mmu-mir-467b | MI0004671 | mir-467 | 2:10402875–10402947 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.342 ± 0.14AB | −0.459 ± 0.15B | Other (down) |
| mmu-mir-467c | MI0005512 | mir-467 | 2:10395558–10395654 (+) | 0.0 ± 0.14A | −0.289 ± 0.06AB | −0.358 ± 0.11B | Other (down) |
| mmu-miR-468-3p | MIMAT0002109 | 6:81846593–81846670 (−) | 0.0 ± 0.08A | −0.157 ± 0.09AB | −0.548 ± 0.27B | Estrogen (down) | |
| mmu-mir-490 | MI0005002 | mir-490 | 6:36371742–36371825 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.332 ± 0.07B | −0.402 ± 0.09B | Other (down) |
| mmu-miR-490-5p | MIMAT0017261 | mir-490 | 6:36371742–36371825 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.244 ± 0.13AB | −0.414 ± 0.12B | Other (down) |
| mmu-miR-497-5p | MIMAT0003453 | mir-497 | 11:70048219–70048302 (+) | 0.0 ± 0.14A | 0.346 ± 0.14AB | 0.414 ± 0.11B | Other (up) |
| mmu-mir-500 | MI0004702 | mir-500 | X:6814809–6814900 (−) | 0.0 ± 0.06A | −0.031 ± 0.1A | −0.369 ± 0.17B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-504-3p | MIMAT0017277 | mir-504 | X:56350835–56350913 (−) | 0.0 ± 0.05A | −0.370 ± 0.16AB | −0.493 ± 0.21B | Other (down) |
| mmu-miR-504-5p | MIMAT0004889 | mir-504 | X:56350835–56350913 (−) | 0.0 ± 0.15A | 0.126 ± 0.05A | 0.421 ± 0.1B | Estrogen (up) |
| mmu-mir-5098 | MI0018006 | mir-1954 | 5:77701782–77701863 (+) | 0.0 ± 0.17A | 0.208 ± 0.09AB | 0.488 ± 0.1B | Estrogen (up) |
| mmu-mir-5100 | MI0018008 | 11:60542165–60542228 (+) | 0.0 ± 0.07A | 0.323 ± 0.04B | 0.254 ± 0.07B | Other (up) | |
| mmu-miR-5109 | MIMAT0020617 | 5:17282567–17282653 (−) | 0.0 ± 0.05A | 0.381 ± 0.09B | 0.298 ± 0.09B | Other (up) | |
| mmu-miR-5114 | MIMAT0020622 | 19:44377661–44377721 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.183 ± 0.1AB | −0.476 ± 0.12B | Estrogen (down) | |
| mmu-miR-5115 | MIMAT0020623 | 2:72850911–72850984 (−) | 0.0 ± 0.15A | 0.297 ± 0.1AB | 0.580 ± 0.2B | Estrogen (up) | |
| mmu-miR-5124 | MIMAT0020634 | 13:40961160–40961231 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.249 ± 0.08AB | −0.277 ± 0.06B | Other (down) | |
| mmu-miR-5131 | MIMAT0020642 | 14:46277636–46277728 (−) | 0.0 ± 0.04A | −0.067 ± 0.07A | −0.353 ± 0.15B | Other (down) | |
| mmu-miR-540-3p | MIMAT0003167 | mir-540 | 12:110824290–110824356 (+) | 0.0 ± 0.03A | −0.162 ± 0.08AB | −0.415 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-543 | MI0003519 | mir-329 | 12:110955468–110955543 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.189 ± 0.06AB | −0.329 ± 0.09B | Other (down) |
| mmu-miR-592-5p | MIMAT0003730 | mir-592 | 6:27886655–27886750 (−) | 0.0 ± 0.08A | −0.247 ± 0.11AB | −0.496 ± 0.11B | Other (down) |
| mmu-mir-615 | MI0005004 | mir-615 | 15:102845341–102845432 (+) | 0.0 ± 0.15A | −0.315 ± 0.09AB | −0.542 ± 0.11B | Other (down) |
| mmu-miR-652-3p | MIMAT0003711 | mir-652 | X:139173543–139173640 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.394 ± 0.24AB | −0.652 ± 0.18B | Other (down) |
| mmu-miR-652-5p | MIMAT0017260 | mir-652 | X:139173543–139173640 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.025 ± 0.08A | −0.371 ± 0.15B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-665-5p | MIMAT0017238 | mir-665 | 12:110824524–110824617 (+) | 0.0 ± 0.12A | −0.205 ± 0.19AB | −0.531 ± 0.15B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-666-3p | MIMAT0004823 | mir-666 | 12:110955295–110955393 (+) | 0.0 ± 0.11A | 0.040 ± 0.11A | −0.401 ± 0.17B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-666-5p | MIMAT0003737 | mir-666 | 12:110955295–110955393 (+) | 0.0 ± 0.05A | −0.097 ± 0.12AB | −0.351 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-668 | MI0004134 | mir-668 | 12:110972942–110973007 (+) | 0.0 ± 0.06A | −0.208 ± 0.1AB | −0.369 ± 0.1B | Other (down) |
| mmu-miR-668-5p | MIMAT0017237 | mir-668 | 12:110972942–110973007 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.235 ± 0.14AB | −0.502 ± 0.11B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-669a-4 | MI0014054 | mir-467 | 2:10400942–10401028 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.160 ± 0.08AB | −0.325 ± 0.06B | Other (down) |
| mmu-miR-669b-5p | MIMAT0003476 | mir-467 | 2:10389417–10389513 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.334 ± 0.06A | 0.503 ± 0.18B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-669 h-3p | MIMAT0005842 | mir-467 | 2:10439782–10439906 (+) | 0.0 ± 0.21A | −0.233 ± 0.17AB | −0.655 ± 0.26B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-669 l-3p | MIMAT0017345 | mir-467 | 2:10390598–10390695 (+) | 0.0 ± 0.09A | 0.203 ± 0.23AB | 0.639 ± 0.22B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-670-3p | MIMAT0017242 | mir-670 | 2:94101457–94101556 (−) | 0.0 ± 0.03A | −0.336 ± 0.11B | −0.333 ± 0.06B | Other (down) |
| mmu-miR-671-3p | MIMAT0004821 | mir-671 | 5:24097932–24098029 (+) | 0.0 ± 0.1A | −0.241 ± 0.15A | −0.779 ± 0.25B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-673 | MI0004601 | mir-673 | 12:110810200–110810290 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.220 ± 0.07AB | −0.347 ± 0.13B | Other (down) |
| mmu-miR-673-3p | MIMAT0004824 | mir-673 | 12:110810200–110810290 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.394 ± 0.14AB | −0.500 ± 0.24B | Other (down) |
| mmu-miR-679-3p | MIMAT0017248 | 12:110953787–110953860 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.429 ± 0.08B | −0.434 ± 0.18B | Other (down) | |
| mmu-miR-679-5p | MIMAT0003455 | 12:110953787–110953860 (+) | 0.0 ± 0.07A | −0.239 ± 0.13AB | −0.367 ± 0.11B | Other (down) | |
| mmu-mir-683-2 | MI0010690 | mir-683 | 13:50696341–50696449 (−) | 0.0 ± 0.06A | −0.236 ± 0.1AB | −0.444 ± 0.12B | Other (down) |
| mmu-miR-691 | MIMAT0003470 | 16:74342235–74342312 (−) | 0.0 ± 0.17A | 0.063 ± 0.14A | 0.731 ± 0.18B | Estrogen (up) | |
| mmu-miR-700-5p | MIMAT0017256 | 4:134972470–134972548 (−) | 0.0 ± 0.07A | −0.252 ± 0.09AB | −0.435 ± 0.13B | Other (down) | |
| mmu-mir-702 | MI0004686 | mir-702 | 5:137467303–137467411 (+) | 0.0 ± 0.09A | −0.414 ± 0.12B | −0.359 ± 0.1B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-707 | MI0004691 | 7:52105069–52105141 (+) | 0.0 ± 0.06A | −0.337 ± 0.05B | −0.362 ± 0.07B | Other (down) | |
| mmu-mir-758 | MI0004129 | mir-379 | 12:110951020–110951100 (+) | 0.0 ± 0.04A | −0.251 ± 0.07AB | −0.353 ± 0.13B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-762 | MIMAT0003892 | mir-762 | 4:108690260–108690335 (+) | 0.0 ± 0.23A | 0.089 ± 0.12AB | 0.485 ± 0.17B | Estrogen (up) |
| mmu-miR-873-5p | MIMAT0004936 | mir-873 | 4:36615543–36615619 (−) | 0.0 ± 0.12A | −0.367 ± 0.07B | −0.448 ± 0.11B | Other (down) |
| mmu-mir-874 | MI0005479 | mir-874 | 13:58124486–58124561 (−) | 0.0 ± 0.1A | −0.034 ± 0.07A | −0.300 ± 0.09B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-874-3p | MIMAT0004853 | mir-874 | 13:58124486–58124561 (−) | 0.0 ± 0.08A | −0.247 ± 0.11A | −0.613 ± 0.17B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-874-5p | MIMAT0017268 | mir-874 | 13:58124486–58124561 (−) | 0.0 ± 0.11A | −0.104 ± 0.09A | −0.515 ± 0.15B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-877-5p | MIMAT0004861 | mir-877 | 17:36097675–36097759 (−) | 0.0 ± 0.07A | 0.129 ± 0.13A | −0.360 ± 0.09B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-92a-1 | MI0000719 | mir-25 | 14:115443649–115443728 (+) | 0.0 ± 0.08A | −0.063 ± 0.07AB | −0.283 ± 0.08B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-93-5p | MIMAT0000540 | mir-17 | 5:138606751–138606838 (−) | 0.0 ± 0.03A | −0.101 ± 0.09AB | −0.311 ± 0.09B | Estrogen (down) |
| mmu-mir-96 | MI0000583 | mir-96 | 6:30119446–30119551 (−) | 0.0 ± 0.05A | 0.116 ± 0.08A | −0.282 ± 0.1B | Estrogen (down) |
| mmu-miR-98-3p | MIMAT0017023 | let-7 | X:148347757–148347864 (+) | 0.0 ± 0.19A | 0.290 ± 0.13AB | 0.511 ± 0.18B | Estrogen (up) |
Different levels of superscript letter indicates statistically significant effect (false discovery rate ≤ 0.05)
Fig. 2Estrogen regulation of clustered miRNA genes on chromosome 12. a Twenty-four sex-biased miRNAs are encoded in three clusters (designated 12A, 12B, and 12C) within a ~ 175 kb region of chromosome 12 [mm9 chr12 110810200–110986170 (+)]. These 24 miRNAs constitute 44% of the miRNAs located in these clusters, which is well above the background rate of 16% of the total clustered miRNAs we assayed that were sex-biased. b This effect is even more impressive when focusing on 12A and 12B. Nine of 16 miRNAs in 12A and 12B were estrogen-responsive (colored red), and an additional four were characterized as “other” (colored blue). Together, 81% of the miRNAs in these two clusters are reduced in control males relative to females, suggesting the miRNA genes in this locus are co-regulated. Ten transcription start sites (TSSs) have been mapped just to the 12A locus; thus, it is unlikely that they are regulated from a shared promoter. Instead, it appears that estrogen could be affecting the expression of these miRNAs through the epigenetic regulation of the entire locus. miRNA clusters were defined by MetaMirCluster using a maximum inter-miRNA distance of 10 kb [34]. TSS mapping data was produced by the FANTOM5 Consortium and obtained as a UCSC Genome Browser public track (FANTOM5 TSS peaks [robust]) [35]
Fig. 3Ago HITS-CLIP empirically identifies robust Argonaute (Ago) footprints across the neonatal (PN2) hypothalamus transcriptome. a A histogram of the mean footscore [reads per million (RPM)] of each distinct Ago footprint that aligned to RefSeq mRNAs revealed a wide range and long-tailed distribution of footscores, with a high proportion of footprints having low footscores (Q1, 24; median, 78; Q3, 233; mean, 486). Footprints with high footscores were more likely to be identified in more than one group (biological complexity [BC] ≥ 2). We focused on a subset of footprints with footscores above the 80th percentile (footscore > 621). 16,351 Ago footprints met this criterion. b A Venn diagram of the distribution of these footprints across biological groups shows that 72% were present in more than one group (BC ≥ 2). There is also a qualitative effect of estrogen on the Ago footprint population, with the M/Form group sharing more footprints with F/Veh (59% shared) and M/Veh (63%) than F/Veh and M/Veh groups share with each other (47%). Ago footprints with a mean footscore > 621 and a BC ≥ 2 were considered “robust” and used in downstream analyses (indicated by gray shading). c A histogram of the number of robust Ago footprints aligning to each of 6689 distinct mRNAs shows that 48% of mRNAs contain more than one footprint, with an average of 1.8 footprints/mRNA. Sixteen percent of targeted mRNAs contain three or more footprints
Fig. 4Robust argonaute (Ago) footprints are present in the mRNAs of genes that mediate steroid signaling in the neonatal (PN2) hypothalamus. The distribution of Ago footprints in Esr1 (a), Esr2 (b), Ar (c), Pgr (d), and Cyp19a1 (e) are shown. The vertical bars in the first three tracks indicate robust Ago footprints (footscore > 621, BC ≥ 2) in F/Veh, M/Form, or M/Veh groups. 5′ and 3′ UTRs annotated in GenBank RefSeq RNA features are indicated in purple. The majority of Ago footprints aligned to the target mRNA’s 3′ UTR. A stacked height profile (SHP) indicates the read counts of overlapping oligos that aligned to the designated mRNA in the M/Veh group
Fig. 5Estrogen-downregulated miRNAs target a network of genes enriched for biological processes relevant to sexual differentiation of the brain. a Limiting the number of targets per miRNA to no more than the top 25 (based on footscore), we interrogated a list of 1252 top genes targeted by estrogen-downregulated miRNAs for over-represented terms. ClueGO identified 7 clusters of 132 significantly enriched GO terms (Biological Processes). Cluster size in the pie graph is determined by the proportion of total GO term-gene annotations collapsed within a cluster. b The percentage of gene targets annotated by a clustered GO term. c Two GO terms, Gene Expression and System Development, seem particularly relevant to sexual differentiation of the brain. Five hundred and forty-five targets of estrogen-downregulated miRNAs were annotated with one or both of these GO terms and were used to generate a network. This network consists of estrogen-downregulated miRNAs and their target genes as nodes, and the miRNA-target connections as edges to allow the visualization of these interactions at a broad level. Genes annotated only with Gene Expression (n = 224) are colored blue, genes annotated only with System Development (n = 224) are colored red, and genes annotated with both terms (n = 156) are colored purple. Twenty-five percent of these genes are targeted by more than one miRNA. The size of individual gene nodes is proportional to the number of miRNAs targeting that gene, and ranges from one to four miRNAs/gene