| Literature DB >> 27825323 |
Eric Druyts1, Michael J Zoratti2, Kabirraaj Toor3, Ping Wu3, Salmaan Kanji4, Kiran Rabheru5, Edward J Mills3, Kristian Thorlund2.
Abstract
BACKGROUND: Second-generation antipsychotics are commonly prescribed for pediatric patients with schizophrenia and schizophrenia spectrum disorders despite their lack of approval for use in children. Although considered a safer alternative to first-generation antipsychotics, there is evidence to suggest that second-generation antipsychotics may be associated with some adverse events as well as an increase in prolactin levels. The purpose of this review is to examine the risk of prolactin-related adverse events in pediatric patients using antipsychotics and to quantify changes in prolactin for this population.Entities:
Keywords: Pediatric; Prolactin; Schizophrenia; Systematic review
Mesh:
Substances:
Year: 2016 PMID: 27825323 PMCID: PMC5101725 DOI: 10.1186/s12887-016-0710-y
Source DB: PubMed Journal: BMC Pediatr ISSN: 1471-2431 Impact factor: 2.125
Fig. 1PRISMA study flow diagram
Characteristics of included studies
| Study | Diagnosis (criteria for diagnosis) | Treatment(s) | Treatment duration, weeks | Inclusion criteria |
|---|---|---|---|---|
| Randomized controlled trials | ||||
| Findling et al. 2012 [ | Schizophrenia (DSM-IV-TR + K-SADS-PL) | Quetiapine 400 mg/day | 6 | Inpatients or outpatients aged 13–17 years; PANSS ≥ 60 |
| Findling et al. 2008 [ | Schizophrenia (DSM-IV) | Aripiprazole 10 mg/day | 6 | Aged 13–17 years; PANSS ≥ 70 |
| Haas et al. 2009a [ | Schizophrenia (DSM-IV + K-SADS-PL) | Risperidone 1–3 mg/day | 6 | Aged 13–17 years; PANSS 60–120 |
| Haas et al. 2009b [ | Schizophrenia (DSM-IV + K-SADS-PL) | Risperidone 1.5–6 mg/day | 8 | Aged 13–17 years; PANSS 60–120 |
| Kryzhanovskaya et al. 2009 [ | Schizophrenia (DSM-IV-TR) | Olanzapine 2.5–20 mg/day | 6 | Aged 13–17 years; BPRS ≥ 35 |
| Singh et al. 2011 [ | Schizophrenia (DSM-IV + K-SADS-PL) | Paliperidone 1.5 mg/day | 6 | Aged 12–17 years; Weight ≥ 29 kg; PANSS 60–120 |
| Observational studies | ||||
| Duval et al. 2008 [ | Schizophreniform disorder (DSM-IV) | Risperidone 1–6 mg/day | 3 | Aged 14–18 years |
| Kumra et al. 2008 [ | Schizophrenia, schizoaffective disorder (K-SADS-PL) | Clozapine 25–900 mg/day | 12 | Aged 10–18 years |
| Pandina et al. 2012 [ | Schizophrenia | Risperidone 2–6 mg/daya | 24 or 48a | Aged 13–17 years; PANSS 40–120 |
| Ruan et al. 2010 [ | Schizophrenia | Risperidone 25–50 mg biweekly | 24 | Aged 13–18 years; PANSS ≤ 80 |
| Schimmelmann et al. 2007 [ | Schizophrenia, schizoaffective and schizophreniform disorder | Quetiapine 200–800 mg/day | 12 | Aged 12–17 years; PANSS ≥ 60 |
BPRS Brief psychiatric rating scale, DSM Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, K-SADS-PL Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children – Present and Lifetime Version, PANSS Positive and negative syndrome scale, TR text revision
aPatients were allocated to three treatment arms as treatment-naïve, treatment-experienced, and open-label treatment. Patients in the treatment-naïve and treatment-experienced arms were evaluated at 24 weeks and patients in the open-label arm were evaluated at 48 weeks
Summary of baseline characteristics
| Study | N (ITT) | Treatment | Age, mean (SD) | Male, n (%) | Caucasian, n (%) | Baseline prolactin, both sexes, (ng/mL), mean (SD) | Baseline prolactin, males, (ng/mL), mean (SD) | Baseline prolactin, females, (ng/mL), mean (SD) | Previous antipsychotic use, n (%) | Proportion diagnosed as paranoid schizophrenia, n (%) | Baseline PANSS score, mean (SD) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Randomized controlled trials | |||||||||||
| Findling et al. 2012 [ | 73 | Quetiapine 400 mg/day | 15.5 (1.3) | 43 (58.9) | 45 (61.6) | 20.8 (17.0) | NR | NR | NR | NR | 96.2 (17.7) |
| 74 | Quetiapine 800 mg/day | 15.5 (1.3) | 44 (59.5) | 44 (59.5) | 18.1 (20.1) | NR | NR | NR | NR | 97.0 (15.3) | |
| 73 | Placebo | 15.3 (1.4) | 42 (57.5) | 46 (63.0) | 28.7 (29.1) | NR | NR | NR | NR | 96.7 (18.0) | |
| Findling et al. 2008 [ | 100 | Aripiprazole 10 mg/day | 15.6 (1.3) | 45 (45.0) | 5]4 (54.0) | NR | NR | NR | 53 (53.0) | NR | 93.7 (15.7) |
| 102 | Aripiprazole 30 mg/day | 15.4 (1.4) | 65 (63.7) | 62 (60.8) | NR | NR | NR | 47 (46.1) | NR | 94.9(15.5) | |
| 100 | Placebo | 15.4 (1.4) | 61 (61.0) | 64 (64.0) | NR | NR | NR | 46 (46.0) | NR | 95.0(15.5) | |
| Haas et al. 2009a [ | 55 | Risperidone 1–3 mg/day | 15.7 (1.3) | 30 (54.5) | 33 (60.0) | 29.6 (38.2) | 21.6 (15.2) | 39.2 (53.0) | NR | 38 (69.1) | NR |
| 51 | Risperidone 4–6 mg/day | 15.7 (1.3) | 37 (72.5) | 24 (47.1) | 24.1 (23.0) | 22.7 (19.9) | 27.9 (28.3) | NR | 34 (66.7) | NR | |
| 54 | Placebo | 15.5 (1.4) | 35 (64.8) | 27 (50.0) | 22.6 (23.3) | 21.5 (21.1) | 24.6 (25.9) | NR | 38 (70.4) | NR | |
| Haas et al. 2009b [ | 125 | Risperidone 1.5–6 mg/day | 15.6 (1.3) | 65 (52.0) | 104 (83.2) | NR | NR | NR | NR | 83 (66.4) | 96.4 (15.4) |
| 132 | Risperidone 0.15–0.6 mg/day | 15.6 (1.3) | 80 (60.6) | 111 (84.9) | NR | NR | NR | NR | 92 (69.7) | 93.3 (14.1) | |
| Kryzhanovskaya et al. 2009 [ | 72 | Olanzapine 2.5–20 mg/day | 16.1 (1.3) | 51 (70.8) | 52 (72.2) | 15.6 (12.3) | NR | NR | 51 (70.8) | NR | 95.3 (14.1) |
| 35 | Placebo | 16.3 (1.6) | 24 (68.6) | 25 (71.4) | 18.7 (16.2) | NR | NR | 30 (85.7) | NR | 95.5 (14.1) | |
| Singh et al. 2011 [ | 54 | Paliperidone 1.5 mg/day | 15.1 (1.5) | 30 (55.6) | 35 (64.8) | 25.1 (32.8) | 14.7 (14.5) | 38.0 (45.5) | 47 (87.0) | NR | 91.6 (12.5) |
| 48 | Paliperidone 3–6 mg/day | 15.3 (1.6) | 31 (64.6) | 34 (70.8) | 26.6 (43.2) | 16.1 (1.8) | 45.67 (71.0) | 44 (91.7) | NR | 90.6 (14.0) | |
| 47 | Paliperidone 6–12 mg/day | 15.5 (1.6) | 33 (70.2) | 32 (68.1) | 20.8 (22.3) | 18.2 (13.7) | 26.88 (33.9) | 40 (85.1) | NR | 91.5 (13.9) | |
| 51 | Placebo | 15.7 (1.4) | 23 (45.1) | 35 (68.6) | 24.5 (30.5) | 13.6 (13.6) | 33.43 (38.5) | 48 (94.1) | NR | 90.6 (12.1) | |
| Observational studies | |||||||||||
| Duval et al. 2008 [ | 16 | Risperidone 1–6 mg/day | 15.7 (1.3) | 10 (62.5) | 16 (100.0) | 16 (9) | NR | NR | NR | NR | NR |
| Kumra et al. 2008 [ | 14 | Clozapine 25–900 mg/day | 15.3 (2.3) | 5 (35.7) | 1 (7.1) | NR | NR | NR | 14 (100.0) | NR | NR |
| 19 | Olanzapine 30 mg/day | 15.6 (1.7) | 11 (57.9) | 5 (26.3) | NR | NR | NR | 19 (100.0) | NR | NR | |
| Pandina et al. 2012 [ | 48 | Risperidone 2–6 mg/day (treatment-naïve) | 15.4 (1.4) | 30 (62.5) | 25 (52.1) | 17.0 (20.4) | 18.6 (24.7) | 14.3 (6.7) | NR | 33 (68.8) | 84.7 (16.8) |
| 292 | Risperidone 2–6 mg/day (treatment-experienced) | 15.5 (1.7) | 178 (61.0) | 218 (74.7) | 53.4 (33.9) | 40.4 (26.3) | 73.6 (43.0) | 292 (100.0) | 195 (66.8) | 72.1 (19.4) | |
| 50 | Risperidone 2–6 mg/day (open-label) | 15.5 (1.4) | 30 (60.0) | 42 (84.0) | 73.6 (44.9) | 55.8 (25.3) | 100.3 (62.3) | NR | 35 (70.0) | 83.9 (13.5) | |
| Ruan et al. 2010 [ | 31 | Risperidone 25–50 mg biweekly | 15.9 (3.3) | 13 (41.9) | NR | 54.8 (17.7) | NR | NR | NR | 24 (77.4) | 57.8 (1.8) |
| Schimmelmann et al. 2007 [ | 56 | Quetiapine 200–800 mg/day | 15.9 (1.3) | 38 (67.9) | 47 (83.9) | 15.9 (23.3) | 12.6 (6.3) | 22.9 (41.4) | 13 (23.2) | NR | 91.5 (17.2) |
ITT Intention to treat, NR Not reported, SD Standard deviation
Prolactin-related adverse events
| Study | N (ITT) | Treatment | Prolactin-related adverse events, n (%) | Gynecomastia/ galactorrhea, n (%) | Amenorrhea/ dysmenorrhea, n (%) | Impotence/decreased libido, n (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Randomized controlled trials | ||||||
| Findling et al. 2012 [ | 73 | Quetiapine 400 mg/day | NR | NR | NR | NR |
| 74 | Quetiapine 800 mg/day | NR | NR | NR | NR | |
| 73 | Placebo | NR | NR | NR | NR | |
| Findling et al. 2008 [ | 100 | Aripiprazole 10 mg/day | 0 (0.0) | NR | NR | NR |
| 102 | Aripiprazole 30 mg/day | 0 (0.0) | NR | NR | NR | |
| 100 | Placebo | 0 (0.0) | NR | NR | NR | |
| Haas et al. 2009a [ | 55 | Risperidone 1–3 mg/day | 0 (0.0) | NR | NR | NR |
| 51 | Risperidone 4–6 mg/day | 0 (0.0) | NR | NR | NR | |
| 54 | Placebo | 0 (0.0) | NR | NR | NR | |
| Haas et al. 2009b [ | 125 | Risperidone 1.5–6 mg/day | 7 (5.6) | 3 (2.4) | 1 (1.0) | NR |
| 132 | Risperidone 0.15–0.6 mg/day | 2 (1.5) | 2 (1.5) | 0 (0.0) | NR | |
| Kryzhanovskaya et al. 2009 [ | 72 | Olanzapine 2.5–20 mg/day | NR | NR | NR | NR |
| 35 | Placebo | NR | NR | NR | NR | |
| Singh et al. 2011 [ | 54 | Paliperidone 1.5 mg/day | NR | NR | NR | NR |
| 48 | Paliperidone 3–6 mg/day | NR | NR | NR | NR | |
| 47 | Paliperidone 6–12 mg/day | NR | NR | NR | NR | |
| 51 | Placebo | NR | NR | NR | NR | |
| Observational studies | ||||||
| Duval et al. 2008 [ | 16 | Risperidone 1–6 mg/day | NR | NR | NR | NR |
| Kumra et al. 2008 [ | 14 | Clozapine 25–900 mg/day | NR | NR | NR | NR |
| 19 | Olanzapine 30 mg/day | NR | NR | NR | NR | |
| Pandina et al. 2012a [ | 48 | Risperidone 2–6 mg/day (treatment-naïve) | 36 (9.3) | 14 (3.6) | 3 (1.0) | 1 (<0.5) |
| 292 | Risperidone 2–6 mg/day (treatment-experienced) | |||||
| 50 | Risperidone 2–6 mg/day (open-label) | |||||
| Ruan et al. 2010 [ | 31 | Risperidone 25–50 mg biweekly | 5 (16.1) | 2 (6.5) | 3 (9.7) | NR |
| Schimmelmann et al. 2007 [ | 56 | Quetiapine 200–800 mg/day | NR | 3 (5.4) | 4 (7.1) | 9 (16.1) |
ITT Intent to treat, NR Not reported
aIncidence of adverse events reported across all treatment arms
Changes from baseline in prolactin
| Study | Treatment | Time point, weeks | Prolactin change, both sexes (ng/mL), mean (SD) | Prolactin change, males (ng/mL), mean (SD) | Prolactin change, females (ng/mL), mean (SD) |
|---|---|---|---|---|---|
| Randomized controlled trials | |||||
| Findling et al. 2012 [ | Quetiapine 400 mg/day | 6 | −10.6 (16.1) | −9.22 (14.4) | −12.4 (18.5) |
| Quetiapine 800 mg/day | 6 | −7.8 (26.5) | −3.7 (11.6) | −14.0 (39.1) | |
| Placebo | 6 | −18.3 (28.8) | −6.53 (15.1) | −33.9 (34.9) | |
| Findling et al. 2008 [ | Aripiprazole 10 mg/day | 6 | −11.9 (23.3) | NR | NR |
| Aripiprazole 30 mg/day | 6 | −15.1 (26.9) | NR | NR | |
| Placebo | 6 | −8.5 (24.2) | NR | NR | |
| Haas et al. 2009a [ | Risperidone 1–3 mg/day | 6 | 25.5 (33.5) | 16 (23.7) | 36.9 (41.3) |
| Risperidone 4–6 mg/day | 6 | 49.5 (46.9) | 26.4 (28.5) | 77.3 (60.8) | |
| Placebo | 6 | −5.9 (24.9) | −3.2 (24.8) | −9.2 (24.1) | |
| Haas et al. 2009b [ | Risperidone 1.5–6 mg/day | 8 | NR | NR | NR |
| Risperidone 0.15–0.6 mg/day | 8 | NR | NR | NR | |
| Kryzhanovskaya et al. 2009 [ | Olanzapine 2.5–20 mg/day | 6 | 8.8 (17.9) | NR | NR |
| Placebo | 6 | −3.3 (14.8) | NR | NR | |
| Singh et al. 2011 [ | Paliperidone 1.5 mg/day | 6 | 3.3 (36.0) | 3.6 (19.1) | 2.9 (48.6) |
| Paliperidone 3–6 mg/day | 6 | 22.7 (34.1) | 22.8 (30.1) | 22.4 (38.7) | |
| Paliperidone 6–12 mg/day | 6 | 22.4 (35.5) | 21.3 (31.1) | 24.9 (42.0) | |
| Placebo | 6 | 2.7 (15.2) | 0.6 (9.4) | 4.4 (18.3) | |
| Observational studies | |||||
| Duval et al. 2008 [ | Risperidone 1–6 mg/day | 3 | 47.9 (23.6) | NR | NR |
| Kumra et al. 2008 [ | Clozapine 25–900 mg/day | 12 | NR | NR | NR |
| Olanzapine 30 mg/day | 12 | NR | NR | NR | |
| Clozapine 25–900 mg/day | 24 | NR | NR | NR | |
| Olanzapine 30 mg/day | 24 | NR | NR | NR | |
| Pandina et al. 2012 [ | Risperidone 2–6 mg/day (treatment-naïve) | 24 | 66.8 (41.8) | 29.1 (32.6) | 83.4 (44.7) |
| Risperidone 2–6 mg/day (treatment-experienced) | 24 | −11.6 (43.3) | −6.2 (22.2) | −14.0 (49.3) | |
| Risperidone 2–6 mg/day (open-label) | 48 | 6.8 (35.2) | 3.7 (28.5) | 11.5 (43.3) | |
| Ruan et al. 2010 [ | Risperidone 25–50 mg biweekly | 24 | −13.1 (17.1) | NR | NR |
| Schimmelmann et al. 2007 [ | Quetiapine 200–800 mg/day | 12 | −1.4 (21.1) | −4.5 (5.7) | 3.2 (21.7) |
NR Not reported, SD Standard deviation
Fig. 2Forest plot of mean change from baseline for SGAs presented in RCTs, overall population
Fig. 3Forest plot of mean change from baseline for SGAs presented in RCTs, male population only
Fig. 4Forest plot of mean change from baseline for SGAs presented in RCTs, female population only