| Literature DB >> 35867920 |
Julio Cesar Padilla-Rodríguez1, Mario Javier Olivera2, Pablo Chaparro3, Martha Lucía Quiñonez4, José Pablo Escobar5, Gilberto Álvarez6.
Abstract
Introduction: In the mid-fifties, Colombia adopted and implemented the Malaria Eradication Campaign (MEC), which has not been evaluated yet in the country. Objective: To evaluate the results achieved during the attack and consolidation phases of the MEC regarding malaria transmission in Colombia between 1959 and 1979. Materials and methods: We conducted a descriptive and retrospective study based on the malariometric and operational results of the MEC in Colombia from 1959 to 1979 compiled from the archives of the Ministry of Public Health. We used the criteria defined by the WHO Expert Committee on Malaria. The information was stored, tabulated, and analyzed based on the malariometric indicators we developed.Entities:
Keywords: Malaria; disease eradication; epidemiology; control; history; Colombia
Mesh:
Year: 2022 PMID: 35867920 PMCID: PMC9431989 DOI: 10.7705/biomedica.6250
Source DB: PubMed Journal: Biomedica ISSN: 0120-4157 Impact factor: 1.173
Índices malariométricos de la Campaña de Erradicación de la Malaria en Colombia, 1959-1979
| Años | Población en riesgo | N° muestras examinadas | Casos | N° RID | Índices malariométricos | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Total | IPA | IASE | IALP | FRIF | IRC | ||||||
| 1959 | 8’876.900 | 449.800 | 4.172 | 1.460 | 2.712 | 2’357.627 | 0,5 | 5,1 | 0,9 | 35,0 | 157,8 |
| 1960 | 9’018.368 | 509.920 | 8.426 | 3.595 | 4.831 | 2’358.989 | 0,9 | 5,7 | 1,7 | 42,7 | 153, 02 |
| 1961 | 9’316.611 | 570.160 | 16.974 | 9.928 | 7.046 | 2’127.057 | 1,8 | 6,1 | 3,0 | 58,5 | 133,02 |
| 1962 | 9’624.615 | 697.245 | 17.497 | 9.408 | 8.089 | 1’431.774 | 1,8 | 7,2 | 2,5 | 53,8 | 87,21 |
| 1963 | 9’942.999 | 577.406 | 17.898 | 9.074 | 8.824 | 1’163.280 | 1,8 | 5,8 | 3,1 | 50,7 | 68,67 |
| 1964 | 10’270.154 | 499.634 | 14.728 | 8.440 | 6.288 | 871.294 | 1,4 | 4,9 | 2,9 | 57,3 | 49,83 |
| 1965 | 10’610.404 | 488.366 | 18.240 | 11.575 | 6.665 | 744.002 | 1,7 | 4,6 | 3,7 | 63,5 | 41,34 |
| 1966 | 10’949.390 | 655.897 | 22.148 | 12.206 | 9.942 | 677.228 | 2,0 | 6,0 | 3,4 | 55,1 | 36,67 |
| 1967 | 11’299.223 | 824.669 | 26.570 | 15.044 | 11.526 | 741.895 | 2,4 | 7,3 | 3,2 | 56,6 | 39,14 |
| 1968 | 10’859.263 | 857.439 | 27.286 | 15.602 | 11.684 | 916.892 | 2,5 | 7,9 | 3,2 | 57,2 | 47,11 |
| 1969 | 11’794.673 | 760.073 | 38.953 | 23.225 | 15.728 | 980.578 | 3,3 | 6,4 | 5,1 | 59,6 | 49,07 |
| 1970 | 12’462.645 | 680.571 | 31.889 | 17.225 | 14.664 | 922.943 | 2,6 | 5,5 | 4,7 | 54,0 | 44,96 |
| 1971 | 12’873.225 | 600.204 | 22.206 | 11.451 | 10.755 | 873.910 | 1,7 | 4,7 | 3,7 | 51,6 | 41,44 |
| 1972 | 13’223.912 | 642.259 | 30.763 | 17.549 | 13.214 | 671.412 | 2,3 | 4,9 | 4,8 | 57,0 | 30,99 |
| 1973 | 13’537.950 | 628.057 | 56.119 | 33.892 | 22.227 | 754.124 | 4,1 | 4,6 | 8,9 | 60,4 | 33,75 |
| 1974 | 14’168.573 | 403.020 | 22.385 | 10.183 | 12.202 | 533.332 | 1,6 | 2,8 | 5,6 | 45,5 | 23,21 |
| 1975 | 14’542.280 | 384.364 | 32.572 | 15.556 | 17.006 | 663.863 | 2,2 | 2,6 | 8,5 | 47,8 | 28,08 |
| 1976 | 14’942.920 | 385.659 | 38.839 | 18.542 | 20.297 | 589.367 | 2,6 | 2,6 | 10,1 | 47,7 | 24,22 |
| 1977 | 15’354.597 | 401.621 | 63.888 | 29.753 | 34.135 | 573.765 | 4,2 | 2,6 | 15,9 | 46,6 | 22,91 |
| 1978 | 15’777.616 | 379.994 | 53.116 | 21.197 | 31.919 | 618.052 | 3,4 | 2,4 | 14,0 | 39,9 | 24,1 |
| 1979 | 16’212.289 | 399.478 | 60.738 | 23.184 | 37.554 | 714.348 | 3,7 | 2,5 | 15,2 | 38,2 | 27,1 |
RID: rociamientos intradomiciliarios; IPA: índice parasitario anual; IASE: índice anual de sangre examinada; IALP: índice anual de láminas positivas, FRIR: frecuencia relativa de P. falciparum; IRC: índice de rociamiento de casas
Figura 1Indicadores malariométricos de la Campaña de Erradicación de la Malaria en Colombia, 1959-1979
Figura 2Comportamiento de la malaria por regiones ecoepidemiológicas durante la Campaña de Erradicación de la Malaria en Colombia, 1959-1979
Índices malariométricos por regiones ecoepidemiológicas durante la fase de ataque en Colombia, 1959-1962
| Regiones | Años | Población en riesgo | Muestras | Especie parasitaria | Índices malariométricos | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Examinadas | P. vivax | IPA | FRIF | IASE | IALP | |||||
| Urabá-Bajo | 1959 | 1’559.109 | 76.687 | 1.150 | 345 | 805 | 0,7 | 30,0 | 4,9 | 1,5 |
| Cauca - | 1963 | 1’775.548 | 121.491 | 5.554 | 2.787 | 2.767 | 3,1 | 50,2 | 6,8 | 4,6 |
| San Jorge- | 1969 | 2’339.202 | 153.621 | 15.177 | 9.761 | 5.416 | 6,5 | 64,3 | 2,1 | 9,9 |
| Sinú | 1979 | 3’621.098 | 89.232 | 16.666 | 6.770 | 9.896 | 4,6 | 40,6 | 2,5 | 18,7 |
| Subtotal | 364.344 | 37.397 | 19.318 | 18.079 | ||||||
| Pacífico | 1959 | 1’820.685 | 131.154 | 820 | 451 | 369 | 0,5 | 0,3 | 7,2 | 0,6 |
| 1963 | 2’073.027 | 117.020 | 1487 | 970 | 517 | 0,7 | 65,2 | 5,6 | 1,3 | |
| 1969 | 2’638.789 | 170.551 | 3.376 | 2.457 | 919 | 1,3 | 72,8 | 6,5 | 2,0 | |
| 1979 | 3’096.690 | 82.475 | 11.700 | 6.832 | 4.868 | 3,8 | 58,4 | 2,7 | 14,2 | |
| Subtotal | 370.046 | 16.563 | 10.259 | 6.304 | ||||||
| Amazonia | 1959 | 174.953 | 9.933 | 68 | 20 | 48 | 0,4 | 29,4 | 5,7 | 0,7 |
| 1963 | 199.193 | 13.333 | 254 | 34 | 220 | 1,3 | 13,4 | 6,7 | 1,9 | |
| 1969 | 233.046 | 34.708 | 4.442 | 3.182 | 1.260 | 19,1 | 71,6 | 5,0 | 12,8 | |
| 1979 | 377.642 | 52.222 | 16.181 | 3.798 | 12.383 | 42,8 | 23,5 | 13,8 | 31,0 | |
| Subtotal | 100.263 | 20.877 | 7.014 | 13.863 | ||||||
| Orinoquia | 1959 | 212.475 | 6.563 | 282 | 158 | 124 | 1,3 | 56,0 | 3,1 | 4,3 |
| 1963 | 241.921 | 22.659 | 1.146 | 709 | 437 | 4,7 | 61,9 | 9,4 | 5,1 | |
| 1969 | 249.832 | 29.920 | 2.912 | 1.520 | 1.392 | 11,7 | 52,2 | 12,0 | 9,7 | |
| 1979 | 551.211 | 39.169 | 8.489 | 2.980 | 5.509 | 15,4 | 35,1 | 7,1 | 21,7 | |
| Subtotal | 91.748 | 12.547 | 5.209 | 7.338 | ||||||
| Caribe | 1959 | 2’549.704 | 75.023 | 1.206 | 543 | 663 | 0,5 | 45,0 | 2,9 | 1,6 |
| 1963 | 2’917.037 | 115.167 | 1.721 | 1.090 | 631 | 0,6 | 63,3 | 3,9 | 1,5 | |
| 1969 | 3’281.416 | 185.100 | 3.080 | 1.794 | 1.286 | 0,9 | 58,2 | 0,0 | 1,7 | |
| 1979 | 4’421.336 | 68.049 | 3.972 | 1.832 | 2.140 | 0,9 | 46,1 | 1,5 | 5,8 | |
| Subtotal | 368.316 | 8.773 | 4.716 | 4.057 | ||||||
| Andina | 1959 | 2’137.932 | 125.091 | 646 | 196 | 450 | 0,3 | 30,3 | 5,9 | 0,5 |
| 1963 | 2’736.273 | 187.736 | 7.736 | 3.484 | 4.252 | 2,8 | 45,0 | 6,9 | 4,12 | |
| 1969 | 3’034.304 | 187.921 | 8.160 | 4.087 | 4.073 | 2,7 | 50,1 | 1,0 | 4,3 | |
| 1979 | 4’144.312 | 68.331 | 3.730 | 972 | 2.758 | 0,9 | 26,1 | 1,6 | 5,5 | |
| Subtotal | 443.988 | 19.626 | 8.543 | 11.083 | ||||||
| Total | 1’738.705 | 115.783 | 55.059 | 60.724 | ||||||
IPA: índice parasitario anual; FRIR: frecuencia relativa de P. falciparum; IASE: índice anual de sangre examinada; IALP: índice anual de láminas positivas
Cobertura espacial y poblacional en las fases de ataque y consolidación de la Campaña de Erradicación de la Malaria en Colombia, 1963-1969
| Años | Cobertura por superficie (km2) | Población beneficiada | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fase de ataque | % | Fase de consolidación | % | Fase de ataque | % | Fase de consolidación | % | |
| 1963 | 847.624 | 77,9 | 121.000 | 12,5 | 408.2017 | 44,2 | 5’200.000 | 56 |
| 1964 | Sin actividades operativas | - | Sin actividades operativas | - | Sin actividades operativas | - | Sin actividades operativas | - |
| 1965 | 304.343 | 71,5 | 276.294 | 28,1 | 2094309 | 21,1 | 7’829.286 | 79 |
| 1966 | Sin actividades operativas | - | Sin actividades operativas | - | Sin actividades operativas | - | Sin actividades operativas | - |
| 1967 | 710.347 | 72 | 251.929 | 25,6 | 700.000 | 7,5 | 8’127.223 | 87,7 |
| 1968 | 827.200 | 84 | 155.000 | 15,7 | 3.216.220 | 30,4 | 7’070.584 | 70 |
| 1969 | 827.222 | 84,1 | 11.7351 | 11,9 | 3.725.660 | 40,2 | 7’288.688 | 78,6 |
Cobertura de actividades operativas en la Campaña de Erradicación de la Malaria en Colombia entre 1970 y 1979
| Actividades operativas | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Población | 12’462.645 | 12’873.225 | 13’223.912 | 13’537.950 | 14’152.382 | 14’542.280 | 14’949.200 | 15’354.597 | 15’777.616 | 16’212.289 |
| Casos confirmados | 31.889 | 22.206 | 30.763 | 56.119 | 22.385 | 32.572 | 38.839 | 63.888 | 53.116 | 60.738 |
| N° de municipios positivos | 473 | 427 | 465 | 485 | 433 | 446 | 467 | 520 | 498 | 488 |
| N° de localidades positivas | 4.867 | 3.597 | 4.584 | 6.239 | 2.910 | 3.484 | 3.851 | 4.437 | 4.568 | 4.603 |
| Viviendas para RID* | 522.861 | 539.098 | 850.977 | 783.602 | 699.096 | 663.963 | 626.026 | 613.054 | 626.198 | 715.990 |
| RID realizados | 980.578 | 922.943 | 873.910 | 671.412 | 754124 | 533.332 | 663.863 | 589.367 | 572.765 | 618.052 |
| % cobertura útil | 88,1 | 84,0 | 85,2 | 79,2 | 79,0 | 76,9 | 75,0 | 71,0 | 72,2 | 76.7 |
| IRC por 1.000 | 45 | 41,4 | 31,0 | 33,8 | 23,2 | 28,1 | 24,2 | 22,1 | 24,1 | 27,1 |
RID: rociamiento intradomiciliario; IRC: índice de rociamiento de casas