| Literature DB >> 35425843 |
Pawel Niemiec1, Karol Szyluk2,3, Alicja Jarosz1, Tomasz Iwanicki1, Anna Balcerzyk1.
Abstract
Background: The effectiveness of platelet-rich plasma (PRP) injection in the treatment of lateral epicondylitis remains debatable. Purpose: To evaluate the effectiveness of PRP in lateral epicondylitis treatment using minimal clinically important difference (MCID) values as a reference and to investigate if leukocyte content can influence the effectiveness of the therapy. Study Design: Systematic review; Level of evidence, 4.Entities:
Keywords: lateral epicondylitis; minimal clinically important difference; platelet-rich plasma; tennis elbow
Year: 2022 PMID: 35425843 PMCID: PMC9003647 DOI: 10.1177/23259671221086920
Source DB: PubMed Journal: Orthop J Sports Med ISSN: 2325-9671
Figure 1.Flowchart of the study selection.
Characteristics of the Analyzed Studies
| First Author | Study Type (LOE) | Sample Size (F/M), n | Age, y, mean ± SD (Range) | Type of PRP; Product (Manufacturer) or Manual Protocol (No. of Spins) | Platelet Concentration (× Whole Blood) | Injections; Interval weeks (n) | Side Effects, n (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alessio-Mazzola
| RCS (3) | 31 (13/18) | 46.3 ± 10.1 (18-69) | LP-PRP; manual (3 spins) | 2-3 | 1 | 0 |
| Bashir
| PCT (2) | 24 (36/12) | 37.9 ± NR (20-58) | NR | NR | 1 | NR |
| Behera
| RCT (1) | 15 (NR) | NR (27-50) | LP-PRP; Immuguard III-PL (Thirurananthapuram) | 2-3 | 1 | 0 |
| Creaney
| RCT (1) | 63 (27/36) | 53.0 ± NR (NR) | NR; manual (spins NR) | 2 | 2; 4 wk | 0 |
| Gautam
| RCT (1) | 15 (NR) | NR (18-60) | NR; manual (1 spin) | NR | 1 | NR |
| Glanzmann
| PCT (2) | 62 | 48.2 ± NR (32-65) | LP-PRP; Arthrex | 2-3 | 1 | NR |
| Gosens
| RCT (1) | 51 (28/23) | 46.8 ± 8.5 (NR) | LR-PRP; Biomet Biologics GPS III | 5 | 1 (n = 48) | NR |
| Gupta
| CS (4) | 60 (36/24) | 40.5 ± 10.1 (NR) | NR; manual (2 spins) | 2-5 | 1 (n = 58) | 0 |
| Gupta
| RCT (1) | 40 (46/34) | 40.8 ± NR (18-55) | NR; manual (2 spins) | NR | 1 | NR |
| Joshi
| PCT (2) | 30 (35/25) | 43.8 ± NR (29-55) | LR-PRP; Tricell (REV-MED) | NR | 1 | 0 |
| Karaduman
| RCS (3) | 36 (14/22) | 63.7 ± NR (58-72) | LR-PRP; Biomet Biologics GPS III | 5 | 1 | 0 |
| Khattab
| CS (4) | 42 (31/11) | 38.0 ± NR (30-50) | NR; manual (spins NR) | 3.3-6.7 | 1 | NR |
| Lebiedziński
| RCT (1) | 53 (25/28) | 47.0 ± NR (25-67) | LP-PRP; Arthrex | 2-3 | 1 | 11 (21) |
| Linnanmäki
| RCT (1) | 40 | 47.0 ± 7.7 (NR) | LP-PRP; Arthrex | 2 | 1 | NR |
| Merolla
| PCT (2) | 50 (21/29) | 47.0 ± 6.1 (NR) | LR-PRP; PRPS (Biomed Device) | NR | 2; 2 wk | 0 |
| Mishra
| RCT (2) | 116 | 48.4 ± NR (NR) | LR-PRP; Biomet Biologics GPS | 5 | 1 | NR |
| Montalvan
| RCT (1) | 25 (8/17) | 47.0 ± 9.2 (NR) | LP-PRP; Arthrex | 2-3 | 2; 4 wk | 4 (16) |
| Palacio
| RCT (1) | 20 (NR) | 46.6 ± NR (26-61) | NR; manual (2 spins) | NR | 1 | NR |
| Raeissadat
| RCT (1) | 31 (23/8) | 43.0 ± 6.0 (NR) | LR-PRP; Rooyagen (Arya Mabna Tashkhis Corp) | 4.8 | 1 | NR |
| Saurabh
| CS (4) | 30 (22/8) | 39.3 ± NR (25-58) | NR; manual (2 spins) | 4-6 | 1 | NR |
| Tan
| CS (4) | 56 (35/21) | 45.0 ± NR (36-62) | NR; manual (1 spin) | 3 | 3; 1 wk | 0 |
| Tetschke
| PCT (2) | 26 (14/12) | 51.5 ± 10.4 (NR) | LP-PRP; Arthrex | 2-3 | 1 | 0 |
| Thanasas
| RCT (1) | 14 (11/3) | 43.6 ± NR (29-52) | LR-PRP; Biomet Biologics GPS III | 5 | 1 | NR |
| Vadapalli
| PCT (2) | 20 (25/15) | 44.0 ± NR (22-63) | NR; manual (1 spin) | NR | 1 | NR |
| Yadav
| RCT (1) | 30 (20/10) | 36.6 ± NR (NR) | NR; manual (spins NR) | 3.3-6.7 | 1 | 0 |
| Yerlikaya
| RCT (1) | 60 (64/26) | 38.6 ± NR (18-75) | LP-PRP and LR-PRP; manual (2/4 spins) | 2-8 | 1 | NR |
CS, case series; F, female; LOE, level of evidence; LP, leukocyte-poor; LR, leukocyte-rich; M, male; NR, not reported; PCT, prospective comparative trial; PRP, platelet-rich plasma; RCS, retrospective comparative study; RCT, randomized controlled trial.
Manual protocol = without the use of commercially available kits.
One age range for both studied groups (PRP and bupivacaine injections as controls).
One age range for both studied groups (PRP and corticosteroid groups).
Sample size ranged from 62 (baseline) through 55 (week 4) and 38 (weeks 8 and 24).
Sample size ranged from 40 (baseline) through 37 (week 4), 30 (weeks 8 and 12), 27 (week 26), and 31 (week 52).
Sample size ranged from 116 (baseline) through 112 (weeks 4 and 8), 101 (week 12), and 56 (week 24).
Outcome Scores and Improvement From Baseline in the Analyzed Studies
| Raw Score, Mean ± SD (% of Improvement vs Baseline) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| First Author | Baseline | 4 wk | 8 wk | 12 wk | 24 wk | 52 wk | 104 wk |
| VAS (0 Min–10 Max Pain) | |||||||
| Alessio-Mazzola
| 8.40 ± 1.10 | NR | NR | NR | NR | NR | 0.90 ± 1.60 (89.3) |
| Bashir
| 7.73 ± 0.81 | NR | 0.30 ± 0.55 (96.1) | NR | 0.30 ± 0.70 (96.1) | NR | NR |
| Behera
| 7.50 ± 6.40 | 6.20 ± 0.90 (17.7) | NR | 4.30 ± 1.60 (42.5) | 2.50 ± 2.10 (67.2) | 1.30 ± 1.40 (83.1) | NR |
| Gautam
| 7.10 ± 0.80 | NR | NR | 1.80 ± 0.60 (74.6) | 1.60 ± 0.50 (77.5) | NR | NR |
| Gosens
| 6.90 ± 1.60 | 5.60 ± 2.40 (19.3) | 4.80 ± 2.50 (30.9) | 4.00 ± 2.10 (41.7) | 3.30 ± 3.10 (52.3) | 2.60 ± 3.10 (62.5) | 2.10 ± 2.80 (69.1) |
| Gupta
| 8.10 ± 0.77 | 3.80 ± 1.23 (53.1) | 3.05 ± 1.30 (62.3) | 2.90 ± 1.40 (64.2) | NR | NR | NR |
| Gupta
| 8.10 ± 0.85 | NR | NR | 0.40 ± 0.60 (95.1) | NR | 0.25 ± 0.55 (96.9) | NR |
| Joshi
| 8.30 ± NR | NR | NR | NR | NR | NR | NR |
| Karaduman
| 7.03 ± NR | 3.79 ± NR (46.1) | NR (60.0) | NR | NR (81.0) | NR (83.0) | NR |
| Linnanmäki
| 5.70 ± 1.70 | 5.00 ± 2.00 (12.3) | 4.20 ± 2.20 (26.3) | 4.30 ± 2.60 (24.6) | 3.9 ± 2.50 (31.6) | 2.70 ± 2.40 (52.6) | NR |
| Merolla
| 7.60 ± NR | 4.50 ± NR (40.8) | 2.50 ± NR (67.1) | 1.50 ± NR (80.3) | 1.10 ± NR (85.5) | 0.60 ± NR (92.1) | 7.10 (6.6) |
| Mishra
| NR | NR (38.4) | NR (53.9) | NR (55.1) | NR (71.5) | NR | NR |
| Montalvan
| 6.80 ± 0.80 | 5.80 ± 1.90 (14.7) | NR | 3.60 ± 1.90 (47.1) | 2.50 ± 1.60 (63.2) | 1.70 ± 1.50 (75.0) | NR |
| Raeissadat
| 7.10 ± 1.20 | 4.17 ± 2.20 (41.3) | 3.29 ± 2.10 (53.7) | NR | 2.91 ± 2.47 (59.0) | 3.29 ± 2.41 (53.7) | NR |
| Saurabh
| 7.70 ± NR | NR | NR | 3.20 ± NR (58.4) | 1.80 ± NR (76.6) | NR | NR |
| Tan
| 7.30 ± 0.40 | 2.00 ± 0.60 (72.8) | NR | NR | 1.10 ± 0.20 (84.5) | 0.80 ± 0.30 (88.7) | NR |
| Tetschke
| 5.23 ± 1.84 | NR | 3.67 ± 2.04 (29.8) | NR | 2.67 ± 1.59 (48.9) | 1.81 ± 2.02 (65.4) | NR |
| Thanasas
| 6.10 ± NR | NR | NR | 1.92 ± NR (68.5) | 1.78 ± NR (70.8) | NR | NR |
| Vadapalli
| 7.37 ± 0.90 | 3.32 ± 1.06 (55.0) | NR | 0.78 ± 1.00 (89.4) | 0.56 ± 0.81 (92.4) | NR | NR |
| Yadav
| 7.60 ± NR | 4.60 ± NR (39.5) | NR | 1.60 ± NR (78.9) | NR | NR | NR |
| Yerlikaya
| 8.30 ± 1.75 | 5.70 ± 2.65 (31.3) | 4.75 ± 3.05 (42.8) | NR | NR | NR | NR |
| DASH (0 Min–100 Max Disability) | |||||||
| Alessio-Mazzola
| 65.1 ± 10.5 | NR | NR | NR | NR | NR | 5.5 ± 9.5 (91.6) |
| Gautam
| 69.7 ± 6.1 | NR | NR | 33.6 ± 5.1 (51.8) | 32.0 ± 4.5 (54.1) | NR | NR |
| Glanzmann
| 50.3 ± NR | 42.0 ± 18.0 (16.5) | 32.1 ± 17.7 (36.2) | NR | 20.7 ± 18.5 (58.8) | NR | NR |
| Gosens
| 54.3 ± 19.5 | 43.1 ± 21.6 (20.6) | 37.2 ± 24.7 (31.5) | 21.3 ± 22.0 (60.8) | 27.8 ± 24.7 (48.8) | 20.0 ± 23.5 (63.2) | 17.6 ± 24.0 (67.6) |
| Gupta
| 72.0 ± 6.5 | 36.2 ± 9.4 (49.7) | 33.3 ± 6.6 (53.8) | 33.6 ± 9.5 (53.3) | NR | NR | NR |
| Gupta
| 87.1 ± 5.7 | NR | NR | 35.1 ± 3.1 (59.7) | NR | 31.6 ± 3.9 (63.7) | NR |
| Joshi
| 78.3 ± NR | NR | NR | 29.6 ± NR (62.2) | NR | NR | NR |
| Lebiedziński
| 53.2 ± 15.5 | NR | NR | NR | 14.2 ± 13.4 (73.3) | 9.9 ± 17.1 (81.4) | NR |
| Linnanmäki
| 35.6 ± 15.5 | 31.0 ± 18.0 (12.9) | 24.0 ± 19.0 (32.6) | 24.0 ± 19.0 (32.6) | 25.0 ± 18.0 (29.8) | 19.0 ± 20.0 (46.6) | NR |
| Palacio
| 45.7 ± NR | NR | NR | 10.7 ± NR (76.6) | NR | NR | NR |
| Tetschke
| 37.0 ± 18.3 | NR | 29.8 ± 21.1 (19.5) | NR | 26.5 ± 21.1 (28.4) | 18.2 ± 19.5 (50.8) | NR |
| Yadav
| 88.0 ± NR | 62.5 ± NR (29.0) | NR | 34.2 ± NR (61.2) | NR | NR | NR |
| PRTEE (0 Min–100 Max Pain and Disability) | |||||||
| Alessio-Mazzola
| 60.1 ± 5.6 | NR | NR | NR | NR | NR | 15.9 ± 4.1 (73.5) |
| Creaney
| 45.8 ± NR | NR | NR | 33.0 ± NR (72.1) | 35.8 ± NR (76.4) | NR | NR |
| Glanzmann
| 54.0 ± NR | 42.3 ± 19.6 (21.7) | 31.8 ± 20.9 (41.1) | NR | 23.2 ± 18.2 (57.0) | NR | NR |
| Khattab
| 60.4 ± 21.4 | NR | NR | NR | 40.2 ± 22.8 (33.4) | NR | NR |
| Merolla
| 70.1 ± NR | 63.0 ± NR (10.1) | 29.6 ± NR (57.8) | 17.7 ± NR (74.8) | 12.3 ± NR (82.4) | 9 ± NR (87.2) | 69.2 ± NR (1.3) |
| Mishra
| 54.2 ± NR | 42.8 ± NR (21.0) | 32.0 ± NR (41.0) | 27.1 ± NR (50.0) | 16.2 ± NR (70.1) | NR | NR |
| Palacio
| 47.1 ± NR | NR | NR | 13.0 ± NR (72.4) | NR | NR | NR |
| MAYO (0 Poor–100 Excellent) | |||||||
| Behera
| 63.2 ± 10.2 | 78.3 ± 10.4 (23.9) | NR | 84.7 ± 9.2 (34.0) | 88.8 ± 8.4 (40.5) | 92.8 ± 6.0 (46.8) | NR |
| Gautam
| 56.1 ± 6.9 | NR | NR | 70.2 ± 2.2 (25.1) | 70.7 ± 3.0 (26.0) | NR | NR |
| Gupta
| 49.5 ± 0.8 | NR | NR | 97.2 ± 4.7 (96.4) | NR | 98.2 ± 4.7 (98.4) | NR |
| Karaduman
| 50.3 ± NR | 71.3 ± NR (41.7) | NR (52.0) | NR | NR (72.0) | NR (74.0) | NR |
| Raeissadat
| 53.9 ± 16.0 | 72.1 ± 16.0 (33.8) | 79.5 ± 12.0 (47.5) | NR | 81.2 ± 16.0 (50.6) | 78.2 ± 18.0 (45.1) | NR |
| Tan
| 61.9 ± 3.0 | 89.6 ± 4.3 (44.7) | NR | NR | 92.5 ± 3.3 (49.4) | 97.6 ± 2.1 (57.7) | NR |
a DASH, Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand; max, maximum; MAYO, Mayo Clinic Performance Index; min, minimum; NR, not reported; PRTEE, Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation; VAS, visual analog scale for pain.
Statistically significant difference versus baseline, as stated in source study (P < .05).
Weighted Arithmetic Means and Change in Outcome Scores From 4 to 104 Weeks of Follow-up
| VAS | DASH | PRTEE | MAYO | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Follow-up | Score, Mean ± SD | ΔVAS vs Baseline, Points (% Improvement) | Score, Mean ± SD | ΔDASH vs Baseline, Points (% Improvement) | Score, Mean ± SD | ΔPRTEE vs Baseline, Points (% Improvement) | Score, Mean ± SD | ΔMAYO vs Baseline, Points (% Improvement) |
| Baseline | 7.40 ± 1.30 | NA | 60.8 ± 12.5 | NA | 55.6 ± 14.7 | NA | 55.5 ± 6.1 | NA |
| n = 684 | n = 458 | n = 384 | n = 193 | |||||
| 4 wk | 4.43 ± 1.73 | 2.97 | 41.6 ± 16.4 | 19.2 | 47.3 ± 19.6 | 8.3 (18.7) | 79.7 ± 8.8 | 24.2 |
| n = 471 | n = 583 | n = 233 | n = 233 | n = 217 | n = 217 | n = 138 | n = 138 | |
| 8 wk | 3.53 ± 2.07 | 3.87 | 32.2 ± 16.8 | 28.6 | 31.4 ± 20.9 | 24.2 | 79.5 ± 12.0 | 24.0 (49.9) |
| n = 332 | n = 480 | n = 205 | n = 205 | n = 200 | n = 200 | n = 31 | n = 67 | |
| 12 wk | 2.41 ± 1.58 | 4.99 | 28.5 ± 12.6 | 32.2 | 25.4 ± NR | 30.2 | 88.7 ± 5.1 | 33.2 |
| n = 410 | n = 501 | n = 276 | n = 276 | n = 234 | n = 234 | n = 70 | n = 70 | |
| 24 wk | 2.01 ± 1.61 | 5.39 | 22.9 ± 18.0 | 37.9 | 25.5 ± 20.6 | 30.1 | 86.2 ± 5.6 | 30.7 |
| n = 384 | n = 476 | n = 210 | n = 210 | n = 249 | n = 249 | n = 117 | n = 153 | |
| 52 wk | 1.57 ± 1.66 | 5.83 | 19.3 ± 16.8 | 41.5 | 9.0 ± NR | 46.6 | 93.0 ± 6.7 | 37.5 |
| n = 325 | n = 361 | n = 201 | n = 201 | n = 50 | n = 50 | n = 142 | n = 178 | |
| 104 wk | 3.71 ± 2.35 | 3.69 | 13.0 ± 18.5 | 47.8 | 48.8 ± 4.1 | 6.8 (28.9) | NR | NR |
| n = 132 | n = 132 | n = 82 | n = 82 | n = 81 | n = 81 | |||
References: VAS pain score, 1-3, 11, 14, 15, 16, 18, 19, 22, 23, 25, 30, 32, 36-41; ΔVAS, 1-3, 11, 13, 15, 16, 18, 19, 22-25, 30, 32, 36-41; DASH score, 1, 11-13, 15, 16, 18, 21, 22, 28, 37, 40; ΔDASH, 1, 11, 12, 14, 15, 16, 18, 21, 22, 28, 37, 40; PRTEE score, 1, 5, 12, 20, 23, 24, 28; ΔPRTEE, 1, 5, 12, 20, 23, 24, 28; MAYO score, 3, 11, 16, 19, 30, 36; ΔMAYO, 3, 11, 16, 19, 30, 36. DASH, Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand; MAYO, Mayo Clinic Performance Index; NA, not applicable; NR, not reported; PRTEE, Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation; VAS, visual analog scale for pain.
Statistically significant difference versus baseline (P < .0001).
Difference in score is greater than minimal clinically important difference.
Figure 2.Plotting of the weighted arithmetic means of the improvement in scores over time (% of improvement vs baseline [week 0]): (A) visual analog scale (VAS) for pain; (B) Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH); (C) Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation (PRTEE); and (D) Mayo Clinic Performance Index (MAYO) scores.
Weighted Arithmetic Means of Outcome Scores at Weeks 4-104 of Follow-up, Based on the Results of Studies Using LR-PRP Versus LP-PRP
| VAS | ΔVAS | DASH | ΔDASH | PRTEE | ΔPRTEE | MAYO | ΔMAYO | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Baseline | ||||||||
| LR-PRP | 7.28 ± 1.60 (181) | — | 63.2 ± 19.5 (81) | — | 59.0 ± NR (166) | — | 52.0 ± 16.0 (67) | — |
| LP-PRP | 6.61 ± 1.94 (137) | — | 48.8 ± 15.0 (212) | — | 56.0 ± 5.6 (93) | — | 63.2 ± 10.2 (15) | — |
| 4 wk | ||||||||
| LR-PRP | 4.63 ± 2.32 (168) | 2.65 | 43.1 ± 21.6 (51) | 20.1 | 49.0 ± NR (162) | 10 | 71.7 ± 16.0 (67) | 19.7 |
| LP-PRP | 5.49 ± 1.75 (77) | 1.12 | 38.0 ± 20.1 (88) | 10.8 | 42.3 ± 19.6 (55) | 13.7 | 78.3 ± 10.4 (15) | 15.1 |
| 8 wk | ||||||||
| LR-PRP | 3.57 ± 2.35 (132) | 3.71 | 37.2 ± 24.7 (51) | 26.0 | 31.3 ± NR (162) | 27.7 | 79.5 ± 12.0 (31) | 27.5 |
| LP-PRP | 3.97 ± 2.11 (56) | 2.64 | 28.9 ± 19.1 (94) | 19.9 | 31.8 ± 20.9 (38) | 24.2 | NR | NR |
| 12 wk | ||||||||
| LR-PRP | 2.27 ± 2.10 (145) | 5.01 | 24.4 ± 22.0 (81) | 38.8 | 24.0 ± NR (151) | 35 | NR | NR |
| LP-PRP | 4.05 ± 2.14 (70) | 2.56 | 24.0 ± 19.0 (30) | 24.8 | NR | NR | 84.7 ± 9.2 (15) | 21.5 |
| 24 wk | ||||||||
| LR-PRP | 2.32 ± 2.87 (146) | 4.96 | 27.8 ± 24.7 (51) | 35.4 | 14.4 ± NR (106) | 44.6 | 81.2 ± 16.0 (31) | 29.2 |
| LP-PRP | 2.96 ± 1.94 (93) | 4.96 | 20.2 ± 17.0 (144) | 28.6 | 23.2 ± 18.2 (38) | 32.8 | 88.8 ± 8.4 (15) | 25.6 |
| 52 wk | ||||||||
| LR-PRP | 1.98 ± 2.84 (132) | 5.30 | 20.0 ± 23.5 (51) | 43.2 | 9.0 ± NR (50) | 50.0 | 78.2 ± 18.0 (31) | 26.2 |
| LP-PRP | 1.98 ± 1.91 (97) | 4.63 | 14.4 ± 18.5 (110) | 34.4 | NR | NR | 92.8 ± 6.0 (15) | 29.6 |
| 104 wk | ||||||||
| LR-PRP | 4.58 ± 2.80 (101) | 2.57 | 17.6 ± 24.0 (51) | 45.6 | 69.2 ± NR (50) | –10.2 | NR | NR |
| LP-PRP | 0.90 ± 1.60 (31) | 5.71 | 5.5 ± 9.5 (31) | 43.3 | 15.9 ± 4.1 (31) | 40.1 | NR | NR |
Data are reported as weighted arithmetic mean ± SD (No. of patients) unless otherwise indicated. References: LR-PRP, 14, 18, 19, 23, 24, 30, 38; LP-PRP, 1, 3, 12, 21, 22, 25, 37. DASH, Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand; LP, leukocyte-poor; LR, leukocyte-rich; MAYO, Mayo Clinic Performance Index; NR, not reported; PRP, platelet-rich plasma; PRTEE, Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation; VAS, visual analog scale for pain. Dashes indicate no difference.
Statistically significant difference between LR-PRP and LP-PRP (P < .008).
Statistically significant difference versus baseline (P < .004).
Difference in score is greater than minimal clinically important difference.
Figure 3.Plotting of the weighted arithmetic means of the improvement in scores over time (% of improvement vs baseline [week 0]) in studies using leukocyte-rich platelet-rich plasma (LR-PRP) and leukocyte-poor platelet-rich plasma (LP-PRP) : (A) visual analog scale (VAS) for pain; (B) Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH); (C) Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation (PRTEE); and (D) Mayo Clinic Performance Index (MAYO) scores.