| Literature DB >> 34852188 |
Lidia V Puga-Garfias1, Oliva Mejía-Rodríguez2, Esther G Kanán-Cedeño3, Pedro Caballero-Díaz3, Martha M Medellín-Fontes3, Alain R Rodríguez-Orozco4.
Abstract
BACKGROUND: Family psychotherapy has been shown to have a positive impact on the evolution of patients with psychosomatic disorders, and in those with arterial hypertension it could improve the level of control of the disease.Entities:
Keywords: Family psychotherapy; Hipertensión arterial sistémica; Hipertensión no controlada; Psicoterapia familiar; Systemic artaerial hypertension; Uncontrolled hypertension
Mesh:
Substances:
Year: 2021 PMID: 34852188 PMCID: PMC8641447 DOI: 10.24875/ACM.20000505
Source DB: PubMed Journal: Arch Cardiol Mex ISSN: 1665-1731
Características generales de ambos grupos al momento del reclutamiento
| Variable | Control | Intervención | p |
|---|---|---|---|
| Edad (años) | 60.60 ± 4.37 | 56.50 ± 3.63 | 0.514 |
| Presión arterial sistólica (mmHg) | 140.0 ± 4.47 | 140.0 ± 2.98 | 0.574 |
| Presión arterial diastólica (mmHg) | 94.0 ± 0.4 | 91.0 ± 1.79 | 0.135 |
| Tiempo de evolución (años) | 14.10 ± 3.52 | 14.20 ± 3.04 | 0.393 |
Variables bioquímicas
| Variable | Grupo de intervención | p | Grupo control | p | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Basal | Final | Basal | Final | |||
| Glucosa (mg/dl) | 98.30 ± 8.3 | 101.70 ± 12.5 | 0.355 | 131.20 ± 51.8 | 128.61 ± 29.6 | 0.891 |
| Urea (mg/dl) | 34.20 ± 6.4 | 32.75 ± 8.6 | 0.669 | 26.20 ± 9.3 | 40.40 ± 38.9 | 0.357 |
| Creatinina (mg/dl) | 1.08 ± 0.7 | 0.75 ± 0.1 | 0.468 | 0.90 ± 0.45 | 0.78 ± 0.1 | 0.330 |
| Ácido úrico (mg/dl) | 6.00 ± 1.2 | 5.67 ± 0.7 | 0.512 | 6.08 ± 1.7 | 6.62 ± 2.4 | 0.702 |
| Colesterol (mg/dl) | 201.10 ± 46.2 | 178.40 ± 38.7 | 0.047 | 155.0 ± 83.2 | 167.60 ± 48.4 | 0.797 |
| Triglicéridos (mg/dl) | 191.30 ± 119.0 | 187.80 ± 67.3 | 0.921 | 170.60 ± 42.5 | 131.0 ± 35. 0 | 0.250 |
Tratamiento farmacológico
| Grupo de intervención | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Paciente | Antihipertensivos | Ansiolíticos y antidepresivos | ||||||
| Iniciales | Finales | Iniciales | Finales | |||||
| Medicamento | Dosis | Medicamento | Dosis | Medicamento | Dosis | Medicamento | ||
| 1 | Enalapril | c/8 h | Losartán | c/24 h | Fluoxetina | c/24 h | ||
| Clortalidona | c/24 h | Enalapril | c/12 h | Clonazepam | c/24 h | Suspendido | ||
| Losartán | c/12 h | |||||||
| 2 | Losartán | c/12 h | Losartán | c/24 h | Ninguno | -------- | Ninguno | |
| Hidroclorotiazida | c/ 24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||
| 3 | Telmisartán | c/12 h | Telmisartán | c/12 h | Clonazepam | c/24 h | Ocasional | |
| Metoprolol | c/8 h | Metoprolol | c/ 24 h | |||||
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||
| 4 | Metoprolol | c/12 h | Metoprolol | c/12 h | Ninguno | --------- | Ninguno | |
| Clortalidona | c/24 h | Clortalidona | c/24 h | |||||
| Enalapril | c/8 h | Enalapril | c/24 h | |||||
| 5 | Losartán | c/12 h | Losartán | c/12 h | Fluoxetina | c/24 h | Suspendido | |
| Captopril | c/8 h | Captopril | c/24 h | |||||
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||
| 6 | Captopril | c/8 h | Captopril | c/12 h | Ninguno | --------- | Ninguno | |
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||
| Propanolol | c/12 h | Propanolol | c/12 h | |||||
| 7 | Atenolol | c/24 h | Atenolol | c/24 h | Imipramina | c/24 h | Suspendido | |
| Clortalidona | c/24 h | Clortalidona | c/24 h | |||||
| Irbesartán | c/12 h | Irbesartán | c/24 h | |||||
| 8 | Losartán | c/12 h | Losartán | c/24 h | Ninguno | -------- | Ninguno | |
| Captopril | c/8 h | Captopril | c/24 h | |||||
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||
| 9 | Metoprolol | c/12 h | Metoprolol | c/12 h | Imipramina | c/12 h | Imipramina | Suspendido |
| Clortalidona | c/24 h | Clortalidona | c/24 h | Clonazepam | c/24 h | Clonazepam | c/24 h | |
| Captopril | c/8 h | Captopril | c/24 h | |||||
| 10 | Metoprolol | c/8 h | Metoprolol | c/8 h | Ninguno | ------- | Ninguno | |
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||
|
| ||||||||
|
|
|
| ||||||
|
|
|
|
| |||||
|
|
|
|
|
|
|
| ||
| 1 | Enalapril | c/8 h | Enalapril | c/8 h | Clonazepam | c/24 h | Clonazepam | c/24 h |
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||
| Losartán | c/12 h | |||||||
| 2 | Telmisartán | c/12 h | Telmisartán | c/12 h | Ninguno | -------- | Fluoxetina | c/24 h |
| Hidroclorotiazida | c/ 24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | Clonazepam | c/24 h | |||
| Enalapril | c/24 h | Felodipino | c/12 h | |||||
| 3 | Captopril | c/8 h | Enalapril | c/8 h | Clonazepam | c/24 h | Clonazepam | Media c/24 h |
| Metoprolol | c/12 h | Metoprolol | c/12 h | Fluoxetina | c/24 h | Fluoxetina | c/24 h | |
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Hidroclorotiazida | c/24 h | Alprazolam | Media c/24 h | |||
| 4 | Verapamilo | c/12 h | Metoprolol | c/24 h | Diazepam | c/24 h | Diazepam | c/24 h |
| Enalapril | c/12 h | Enalapril | c/8 h | |||||
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Verapamilo | c/12 h | |||||
| Hidroclorotiazida | c/24 h | |||||||
| 5 | Enalapril | c/8 h | Losartán | c/8 h | Ninguno | --------- | Sertralina | c/24 h |
| Hidroclorotiazida | c/24 h | Enalapril | c/24 h | |||||
| Hidroclorotiazida | c/12 h | |||||||
Las presentaciones fueron: hidroclorotiazida 25 mg, enalapril 10 mg, losartán 50 mg, telmisartán 40 mg, metoprolol 100 mg, clortalidona 50 mg, captopril 25 mg, propanolol
40 mg, atenolol 100 mg, irbesartán 150 mg, verapamilo 80 mg, fluoxetina 20 mg, clonazepam 2 mg, imipramina 25 mg, diazepam 10 mg, alprazolam 2 mg y sertralina 50 mg.
Funcionalidad familiar
| Dominio | Grupo de intervención (n = 10) | Grupo control (n = 5) | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inicial | Final | p | Inicial | Final | p | |
| Involucramiento afectivo funcional | ||||||
| Funcional | 4 | 7 | 0.638 | 2 | 1 | 0.490 |
| Med. funcional | 5 | 2 | 3 | 4 | ||
| Disfuncional | 1 | 1 | 0 | 0 | ||
| Involucramiento afectivo disfuncional | 0.513 | |||||
| Funcional | 1 | 1 | 1 | 0 | 0.292 | |
| Med. disfuncional | 8 | 8 | 4 | 5 | ||
| Disfuncional | 1 | 1 | 0 | 0 | ||
| Patrón de comunicación disfuncional | ||||||
| Funcional | 1 | 1 | 0.329 | 0 | 0 | 1.00 |
| Med. disfuncional | 8 | 9 | 5 | 5 | ||
| Disfuncional | 1 | 0 | 0 | 0 | ||
| Patrón de comunicación funcional | ||||||
| Funcional | 1 | 3 | 0.223 | 3 | 3 | 1.00 |
| Med. funcional | 7 | 7 | 2 | 2 | ||
| Disfuncional | 2 | 0 | 0 | 0 | ||
| Resolución de problemas | ||||||
| Funcional | 1 | 2 | 0.717 | 1 | 1 | 1.00 |
| Med. funcional | 7 | 7 | 4 | 4 | ||
| Disfuncional | 2 | 1 | 0 | 0 | ||
| Patrón de control de conducta | ||||||
| Funcional | 4 | 3 | 0.403 | 2 | 2 | 1.00 |
| Med. funcional | 4 | 5 | 3 | 3 | ||
| Disfuncional | 2 | 2 | 0 | 0 | ||
Med.: medianamente.
Calidad de vida y salud
| Dominio | Grupo de intervención (n = 10) | Grupo control (n = 5) | ||
|---|---|---|---|---|
| Inicial | Final | Inicial | Final | |
| Preocupaciones | ||||
| Muy baja | 3 | 0 | 0 | 0 |
| Baja | 5 | 6 | 1 | 0 |
| Normal | 2 | 4 | 2 | 1 |
| Alta | 0 | 0 | 1 | 3 |
| Muy alta | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Desempeño físico | ||||
| Muy baja | 2 | 1 | 0 | 0 |
| Baja | 3 | 4 | 1 | 2 |
| Normal | 3 | 3 | 3 | 2 |
| Alta | 2 | 1 | 0 | 0 |
| Muy alta | 0 | 1 | 1 | 1 |
| Aislamiento | ||||
| Muy baja | 4 | 0 | 0 | 0 |
| Baja | 3 | 5 | 0 | 0 |
| Normal | 1 | 4 | 4 | 4 |
| Alta | 0 | 0 | 0 | 1 |
| Muy alta | 2 | 1 | 1 | 0 |
| Percepción corporal | ||||
| Muy baja | 3 | 1 | 2 | 1 |
| Baja | 0 | 3 | 0 | 2 |
| Normal | 7 | 5 | 2 | 1 |
| Alta | 0 | 0 | 0 | 1 |
| Muy alta | 0 | 1 | 1 | 0 |
| Funciones cognitivas | ||||
| Muy baja | 2 | 1 | 0 | 0 |
| Baja | 4 | 1 | 0 | 2 |
| Normal | 2 | 6 | 2 | 2 |
| Alta | 1 | 1 | 2 | 0 |
| Muy alta | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Actitud ante el tratamiento | ||||
| Muy baja | 3 | 0 | 0 | 0 |
| Baja | 4 | 1 | 3 | 3 |
| Normal | 2 | 5 | 1 | 2 |
| Alta | 0 | 3 | 0 | 0 |
| Muy alta | 1 | 1 | 1 | 0 |
| Tiempo libre | ||||
| Muy baja | 4 | 1 | 1 | 0 |
| Baja | 1 | 2 | 0 | 2 |
| Normal | 3 | 5 | 3 | 2 |
| Alta | 0 | 1 | 0 | 1 |
| Muy alta | 2 | 1 | 1 | 0 |
| Vida cotidiana | ||||
| Muy baja | 4 | 1 | 1 | 0 |
| Baja | 1 | 2 | 1 | 2 |
| Normal | 4 | 6 | 1 | 1 |
| Alta | 0 | 1 | 1 | 2 |
| Muy alta | 1 | 0 | 1 | 0 |
| Familia | ||||
| Muy baja | 3 | 1 | 0 | 0 |
| Baja | 2 | 3 | 4 | 4 |
| Normal | 4 | 3 | 1 | 1 |
| Alta | 1 | 3 | 0 | 0 |
| Muy alta | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Redes sociales | ||||
| Muy baja | 2 | 0 | 0 | 1 |
| Baja | 0 | 0 | 2 | 2 |
| Normal | 6 | 4 | 1 | 1 |
| Alta | 0 | 6 | 0 | 1 |
| Muy alta | 2 | 0 | 2 | 0 |
| Dependencia médica | ||||
| Muy baja | 2 | 0 | 0 | 0 |
| Baja | 2 | 4 | 2 | 1 |
| Normal | 3 | 5 | 0 | 0 |
| Alta | 0 | 0 | 1 | 4 |
| Muy alta | 3 | 1 | 2 | 0 |
| Relación con el médico | ||||
| Muy baja | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Baja | 3 | 1 | 2 | 2 |
| Normal | 6 | 5 | 2 | 1 |
| Alta | 0 | 3 | 1 | 2 |
| Muy alta | 1 | 1 | 0 | 0 |