| Literature DB >> 32775407 |
Khaldoon Abdullah1, Molham Al-Habori1, Ekram Al-Eryani1.
Abstract
BACKGROUND: In view of the association of Ramadan intermittent fasting with profound changes in lifestyle both in nondiabetic and diabetic patients, the aim of this study was to investigate the effect of Ramadan fasting on adiponectin, leptin and leptin to adiponectin ratio (LAR), growth hormone (GH), human-sensitive C-reactive protein (hs-CRP), and diabetic and metabolic syndrome factors in patients with Type 2 Diabetes Mellitus (Type 2 DM), their first-degree relatives (FDRs), and healthy controls.Entities:
Mesh:
Substances:
Year: 2020 PMID: 32775407 PMCID: PMC7407010 DOI: 10.1155/2020/1281792
Source DB: PubMed Journal: Biomed Res Int Impact factor: 3.411
Biochemical and hormonal levels in healthy controls, FDRs, and Type 2 DM prior to Ramadan fasting.
| Parameters | Control | FDRs | Type 2 DM |
| ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| C vs. F | C vs. D | F vs. D | ||||
| Age (years) | 34.61 ± 4.31 | 34.35 ± 3.83 | 50.17 ± 12.95 | 0.990 | 5.1 × 10−9 | 5.1 × 10−9 |
| BMI (kg/m2) | 22.18 ± 3.05 | 24.76 ± 4.37 | 25.55 ± 4.49 | 0.028 | 0.004 | 0.701 |
| WC (cm) | 90.86 ± 8.53 | 92.94 ± 9.03 | 99.83 ± 14.20 | 0.708 | 0.004 | 0.028 |
| SBP (mmHg) | 111.16 ± 3.33 | 119.00 ± 5.34 | 124.30 ± 4.11 | 4.9 × 10−7 | 5.1 × 10−9 | 0.004 |
| DBP (mmHg) | 81.74 ± 3.37 | 81.78 ± 2.69 | 83.30 ± 2.49 | 0.999 | 0.274 | 0.403 |
| Triglyceride (mg/dl) | 118.10 ± 36.00 | 126.65 ± 50.41 | 153.79 ± 57.40 | 0.752 | 0.014 | 0.066 |
| Cholesterol (mg/dl) | 154.75 ± 19.58 | 184.98 ± 29.01 | 184.69 ± 35.31 | 1.1 × 10−8 | 2.74 × 10−8 | 0.999 |
| HDL-c (mg/dl) | 39.57 ± 7.12 | 37.25 ± 7.32 | 38.30 ± 9.55 | 0.465 | 0.810 | 0.858 |
| LDL-c (mg/dl) | 103.62 ± 25.00 | 112.27 ± 23.69 | 111.15 ± 28.12 | 0.349 | 0.485 | 0.983 |
| FBG (mmol/l) | 4.47 ± 0.35 | 4.58 ± 0.49 | 7.63 ± 2.23 | 0.937 | 5.1 × 10−9 | 5.1 × 10−9 |
| HbA1c (%) | 5.19 ± 0.36 | 5.51 ± 0.48 | 8.26 ± 1.75 | 0.404 | 5.1 × 10−9 | 5.1 × 10−9 |
| C-peptide (ng/ml) | 0.96 ± 0.42 | 1.18 ± 0.44 | 1.87 ± 0.53 | 0.120 | 5.2 × 10−9 | 1.4 × 10−7 |
| Insulin (pmol/l) | 99.37 ± 40.62 | 130.98 ± 46.43 | 226.95 ± 75.05 | 0.054 | 5.1 × 10−9 | 5.2 × 10−9 |
| HOMA-IR | 1.78 ± 0.71 | 2.32 ± 0.82 | 4.43 ± 1.55 | 0.095 | 5.1 × 10−9 | 5.1 × 10−9 |
| HOMA- | 178.52 ± 49.84 | 208.19 ± 58.08 | 142.27 ± 76.59 | 0.127 | 0.064 | 1 × 10−4 |
| HOMA-S (%) | 66.32 ± 26.43 | 49.51 ± 20.99 | 24.96 ± 7.77 | 0.003 | 1 × 10−6 | 9 × 10−6 |
| GH (ng/ml) | 1.92 ± 0.69 | 1.80 ± 0.44 | 0.79 ± 0.20 | 0.565 | 5.1 × 10−9 | 5.1 × 10−9 |
| hs-CRP∗ (mg/l) | 0.37 (0.31-0.42) | 0.50 (0.40-0.59) | 0.57 (0.49-0.65) | 0.055 | 0.002 | 0.360 |
| Leptin (ng/ml) | 20.03 ± 8.70 | 23.70 ± 7.91 | 79.22 ± 26.33 | 0.819 | 5.1 × 10−9 | 5.15 × 10−9 |
| Adiponectin (IU/ml) | 19.04 ± 2.18 | 17.90 ± 2.66 | 15.67 ± 2.28 | 0.397 | 0.001 | 0.038 |
| LAR | 1.11 ± 0.61 | 1.41 ± 0.69 | 5.29 ± 2.29 | 0.883 | 2.8 × 10−8 | 1 × 10−6 |
Data are presented as means ± SD. ∗Data are presented as geometric mean and 95% confidence interval of mean evaluated by ANOVA. C vs. F: a comparison between control and FDRs; C vs. D: a comparison between control and Type 2 DM; F vs. D: a comparison between FDRs and Type 2 DM.
Effect of Ramadan fasting on biochemical and hormonal levels in healthy controls, FDRs, and Type 2 DM.
| Groups | Control | FDRs | Type 2 DM | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Baseline | Ramadan |
| Baseline | Ramadan |
| Baseline | Ramadan |
| |
| BMI (kg/m2) | 22.18 ± 3.05 | 22.14 ± 3.04 | 0.070 | 24.76 ± 4.37 | 24.70 ± 4.31 | 0.108 | 25.55 ± 4.49 | 25.51 ± 4.38 | 0.293 |
| WC (cm) | 90.86 ± 8.53 | 90.75 ± 8.59 | 0.085 | 92.94 ± 9.03 | 92.91 ± 8.89 | 0.629 | 99.83 ± 14.20 | 99.61 ± 14.27 |
|
| SBP (mmHg) | 111.16 ± 3.33 | 111.38 ± 3.51 | 0.622 | 119.00 ± 5.34 | 118.28 ± 6.47 | 0.547 | 124.30 ± 4.11 | 124.00 ± 6.16 | 0.811 |
| DBP (mmHg) | 81.74 ± 3.37 | 82.41 ± 3.64 | 0.392 | 81.78 ± 2.69 | 81.78 ± 3.26 | 1.00 | 83.30 ± 2.49 | 84.30 ± 2.59 | 0.090 |
| TG (mg/dl) | 118.10 ± 36.00 | 111.33 ± 32.89 |
| 126.65 ± 50.41 | 124.64 ± 50.75 | 0.642 | 153.79 ± 57.40 | 144.56 ± 51.37 | 0.060 |
| Cholesterol (mg/dl) | 154.75 ± 19.58 | 159.93 ± 26.25 | 0.198 | 184.98 ± 29.01 | 178.38 ± 29.57 | 0.133 | 184.69 ± 35.31 | 175.27 ± 33.73 | 0.081 |
| HDL-c (mg/dl) | 39.57 ± 7.12 | 40.24 ± 6.23 | 0.549 | 38.48 ± 6.75 | 38.48 ± 6.75 | 0.259 | 38.30 ± 9.55 | 37.34 ± 7.11 | 0.395 |
| LDL-c (mg/dl) | 103.62 ± 25.00 | 111.57 ± 23.91 | 1.7 × 10−8 | 112.27 ± 23.69 | 112.18 ± 26.36 | 0.978 | 111.15 ± 28.12 | 106.03 ± 30.15 | 0.371 |
| FBG (mmol/l) | 4.47 ± 0.35 | 5.23 ± 0.42 | 4.1 × 10−11 | 4.58 ± 0.49 | 5.12 ± 0.56 | 2.2 × 10−13 | 7.63 ± 2.23 | 7.47 ± 1.80 | 0.651 |
| HbA1c (%) | 5.19 ± 0.36 | 4.99 ± 0.60 |
| 5.51 ± 0.48 | 4.98 ± 0.44 | 1.1 × 10−14 | 8.26 ± 1.75 | 7.40 ± 1.49 | 1 × 10−6 |
| C-peptide (ng/ml) | 0.96 ± 0.42 | 0.90 ± 0.40 | 0.079 | 1.18 ± 0.44 | 1.34 ± 0.50 | 3 × 10−6 | 1.87 ± 0.53 | 2.14 ± 0.61 | 1 × 10−6 |
| Insulin (pmol/l) | 99.37 ± 40.62 | 99.69 ± 40.25 | 0.919 | 130.98 ± 46.48 | 147.96 ± 55.48 |
| 226.95 ± 75.05 | 263.90 ± 86.25 | 1.4 × 10−9 |
| HOMA-IR | 1.78 ± 0.71 | 1.85 ± 0.73 | 0.155 | 2.32 ± 0.82 | 2.69 ± 1.01 | 4.8 × 10−5 | 4.43 ± 1.55 | 5.11 ± 1.74 | 1.3 × 10−7 |
| HOMA- | 178.52 ± 49.84 | 131.65 ± 37.07 | 2.8 × 10−8 | 208.19 ± 58.08 | 183.76 ± 59.11 |
| 142.27 ± 76.59 | 149.08 ± 50.34 | 0.663 |
| HOMA-S (%) | 66.23 ± 26.43 | 61.84 ± 21.79 | 0.059 | 49.51 ± 20.99 | 42.11 ± 18.00 |
| 24.96 ± 7.77 | 21.41 ± 5.89 | 3 × 10−6 |
| GH (ng/ml) | 1.92 ± 0.69 | 1.57 ± 0.46 | 2.4 × 10−8 | 1.80 ± 0.44 | 1.35 ± 0.27 | 1.2 × 10−9 | 0.79 ± 0.20 | 0.75 ± 0.21 | 0.230 |
| hs-CRP∗ (mg/l) | 0.37 (0.31-0.42) | 0.48 (0.41-0.54) |
| 0.50 (0.40-0.59) | 0.51 (0.42-0.59) | 0.744 | 0.57 (0.49-0.65) | 0.58 (0.42-0.59) | 0.871 |
| Leptin (ng/ml) | 20.03 ± 8.70 | 24.91 ± 7.79 | 3.4 × 10−8 | 23.70 ± 7.91 | 27.37 ± 9.15 | 5 × 10−5 | 79.22 ± 26.33 | 82.46 ± 26.23 | 9 × 10−5 |
| Adiponectin (IU/ml) | 19.04 ± 2.18 | 17.70 ± 2.33 | 3.3 × 10−7 | 17.90 ± 2.66 | 16.70 ± 2.60 | 2.6 × 10−7 | 15.67 ± 2.28 | 14.51 ± 2.51 |
|
| LAR | 1.11 ± 0.61 | 1.48 ± 0.67 | 7.2 × 10−9 | 1.41 ± 0.69 | 1.75 ± 0.84 | 1.3 × 10−5 | 5.29 ± 2.29 | 6.09 ± 3.00 |
|
Data are presented as means ± SD. ∗Data are presented as geometric mean and 95% confidence interval of mean evaluated by ANOVA. Significant difference were indicated when p < 0.05 (which are highlighted in bold).
Pearson's correlation coefficient of adiponectin, leptin, hs-CRP, and GH with diabetic and metabolic syndrome factors in control, FDRs, and Type 2 DM groups during Ramadan.
| Adiponectin | Leptin | hs-CRP | GH | |
|---|---|---|---|---|
| Control | ||||
| BMI | -0.899 (<0.0001) | 0.897 (<0.0001) | 0.155 (0.406) | -0.010 (0.967) |
| WC | -0.589 (0.021) | 0.755 (0.001) | 0.250 (0.175) | 0.276 (0.133) |
| Insulin | -0.422 (0.117) | 0.529 (0.043) | -0.266 (0.174) | -0.055 (0.767) |
| HOMA-IR | -0.327 (0.235) | 0.526 (0.044) | -0.251 (0.174) | -0.056 (0.763) |
| GH | -0.260 (0.349) | 0.410 (0.129) | 0.316 (0.084) | 1 |
| hs-CRP | 0.052 (0.853) | -0.123 (0.662) | 1 | 0.316 (0.084) |
| Leptin | -0.896 (<0.0001) | 1 | -0.123 (0.662) | 0.410 (0.129) |
| Adiponectin | 1 | -0.896 (<0.0001) | 0.052 (0.853) | -0.260 (0.349) |
| LAR | -0.924 (<0.0001) | 0.995 (<0.0001) | -0.111 (0.694) | 0.384 (0.158) |
| First-degree relatives | ||||
| BMI | -0.912 (<0.0001) | 0.867 (<0.0001) | 0.331 (0.046) | 0.231 (0.170) |
| WC | -0.833 (0.0001) | -0.728 (0.002) | 0.318 (0.055) | 0.337 (0.042) |
| TG | -0.694 (0.004) | 0.513 (0.051) | 0.279 (0.094) | 0.232 (0.168) |
| Insulin | -0.355 (0.194) | 0.180 (0.521) | 0.373 (0.023) | 0.022 (0.897) |
| HOMA-IR | -0.378 (0.165) | 0.208 (0.456) | 0.371 (0.024) | 0.036 (0.832) |
| GH | -0.561 (0.029) | 0.701 (0.004) | -0.048 (0.776) | 1 |
| hs-CRP | -0.243 (0.383) | -0.037 (0.897) | 1 | -0.048 (0.776) |
| Leptin | -0.856 (<0.0001) | 1 | -0.037 (0.897) | 0.701 (0.004) |
| Adiponectin | 1 | -0.859 (<0.0001) | 0.243 (0.383) | -0.561 (0.029) |
| LAR | -0.928 (<0.0001) | 0.978 (<0.0001) | 0.078 (0.175) | 0.689 (0.005) |
| Type 2 diabetes | ||||
| BMI | -0.950 (<0.0001) | 0.851 (<0.0001) | 0.292 (0.117) | -0.358 (0.052) |
| WC | -0.524 (0.045) | 0.460 (0.085) | 0.426 (0.019) | -0.162 (0.394) |
| FBG | -0.348 (0.789) | 0.495 (0.061) | -0.114 (0.548) | -0.558 (0.001) |
| Insulin | -0.458 (0.086) | 0.621 (0.014) | 0.124 (0.514) | -0.786 (<0.0001) |
| HOMA-IR | -0.460 (0.084) | 0.628 (0.012) | 0.095 (0.618) | -0.793 (<0.0001) |
| GH | 0.371 (0.174) | -0.657 (0.008) | -0.257 (0.170) | 1 |
| hs-CRP | -0.255 (0.359) | 0.056 (0.844) | 1 | -0.257 (0.170) |
| Leptin | -0.751 (0.001) | 1 | 0.056 (0.844) | -0.657 (0.008) |
| Adiponectin | 1 | -0.751 (0.001) | -0.255 (0.359) | 0.371 (0.174) |
| LAR | -0.851 (<0.0001) | 0.957 (<0.0001) | 0.119 (0.674) | -0.631 (0.012) |