| Literature DB >> 31768181 |
Anderson Fuentes Ferreira1, Eliana Amorim de Souza2, Mauricélia da Silveira Lima1, Gabriela Soledad Márdero García1, Francesco Corona3, Elaine Silva Nascimento Andrade4, Sebastião Alves de Sena Neto5, Carmelita Ribeiro Filha4, Adriana da Silva Dos Reis1, Léia Gadelha Teixeira6, Alberto Novaes Ramos1.
Abstract
OBJECTIVE: To describe temporal trends and spatial patterns of leprosy-related mortality in the North and Northeast of Brazil from 2001 to 2017.Entities:
Keywords: Brazil; Leprosy; epidemiology; spatial analysis; time series studies
Year: 2019 PMID: 31768181 PMCID: PMC6830300 DOI: 10.26633/RPSP.2019.87
Source DB: PubMed Journal: Rev Panam Salud Publica ISSN: 1020-4989
FIGURA 1.Áreas de estudo: estados e regiões Norte e Nordeste do Brasil
Hanseníase como causa de óbito básica ou associada nas regiões Norte e Nordeste, Brasil, 2001 a 2017
Código CID-10 | n (%) | ||
|---|---|---|---|
Causa básica | Causa associada | Causa múltipla (básica + associada) | |
Hanseníase indeterminada (A30.0) | 62 (3,1) | 148 (3,0) | 210 (3,0) |
Hanseníase tuberculoide (A30.1) | 26 (1,3) | 37 (0,7) | 63 (0,9) |
Hanseníase tuberculoide borderline (A30.2) | 4 (0,2) | 10 (0,2) | 14 (0,2) |
Hanseníase dimorfa (A30.3) | 35 (1,8) | 73 (1,5) | 108 (1,6) |
Hanseníase lepromatosa borderline (A30.4) | 6 (0,3) | 15 (0,3) | 21 (0,3) |
Hanseníase lepromatosa (A30.5) | 104 (5,2) | 220 (4,4) | 324 (4,7) |
Outras formas de hanseníase (A30.8) | 41 (2,1) | 75 (1,5) | 116 (1,7) |
Hanseníase não especificada (A30.9) | 1 453 (72,7) | 3 764 (76,1) | 5 217 (75,1) |
Sequelas de hanseníase (B92) | 268 (13,4) | 602 (12,2) | 870 (12,5) |
Total | 1 999 (100,0) | 4 944 (100,0) | 6 943 (100,0) |
a Declarações de óbito que registraram pelo menos uma causa de morte relacionada à hanseníase.
Taxa de mortalidade relacionada à hanseníase ajustada por idade/sexo por 100 000 habitantes, Norte e Nordeste, Brasil, 2001 a 2017
Variável | No. (%) | Taxa ajustada (IC95%) | RR | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Total | 4 907 (100) | 0,41 (0,36 a 0,45) |
|
| ||||
Região | ||||||||
Norte | 1 335 (27,2) | 0,60 (0,46 a 0,73) | 1 |
| ||||
Nordeste | 3 572 (72,8) | 0,37 (0,32 a 0,42) | 0,79 (0,61 a 1,03) | 0,0813 | ||||
Sexo | ||||||||
Feminino | 1 300 (26,5) | 0,20 (0,15 0,24) | 1 |
| ||||
Masculino | 3 604 (73,4) | 0,65 (0,57 a 0,74) | 2,88 (2,22 a 3,75) | <0,0001 | ||||
Faixa etária (anos) |
|
|
|
| ||||
0 a 14 | 28 (0,6) | 0,01 (0,00 a 0,02) | 0,03 (0,01 a 0,14) | <0,0001 | ||||
15 a 59 | 2 222 (45,3) | 0,30 (0,24 a 0,35) | 1 |
| ||||
≥ 60 | 2 650 (54,0) | 2,78 (2,34 a 3,22) | 7,90 (6,26 a 9,96) | <0,0001 | ||||
Raça/cor |
|
|
|
| ||||
Branca | 929 (18,9) | 0,25 (0,18 a 0,32) | 0,68 (0,50 a 0,91) | 0,0109 | ||||
Preta | 508 (10,4) | 0,40 (0,26 a 0,55) | 1,17 (0,79 a 1,72) | 0,4302 | ||||
Amarela | 17 (0,3) | 0,00 (0,00 a 0,00) | 0,29 (0,04 a 2,08) | 0,2188 | ||||
Parda | 3 061 (62,4) | 0,45 (0,38 a 0,51) | 1 |
| ||||
Indígena | 10 (0,2) | 0,00 (0,00 a 0,00) | 0,46 (0,06 a 3,27) | 0,4357 | ||||
Porte municipal | ||||||||
Pequeno porte I | 793 (16,2) | 0,31 (0,22 a 0,40) | 0,81 (0,54 a 1,22) | 0,3054 | ||||
Pequeno porte II | 994 (20,3) | 0,34 (0,25 a 0,43) | 0,84 (0,57 a 1,25) | 0,3943 | ||||
Médio porte | 759 (15,5) | 0,43 (0,31 a 0,56) | 1 |
| ||||
Grande porte | 2.359 (48,1) | 0,49 (0,41 a 0,57) | 1,09 (0,78 a 1,53) | 0,5973 | ||||
IVS | ||||||||
Baixo | 562 (11,5) | 0,49 (0,32 a 0,67) | 1,12 (0,76 a 1,64) | 0,5709 | ||||
Médio | 2 025 (41,3) | 0,44 (0,36 a 0,52) | 1 |
| ||||
Alto | 1 360 (27,7) | 0,36 (0,28 a 0,44) | 0,86 (0,65 a 1,14) | 0,3017 | ||||
Muito alto | 958 (19,5) | 0,39 (0,28 a 0,49) | 0,83 (0,60 a 1,14) | 0,2425 | ||||
a Dados indisponíveis: sexo: 3; idade: 7; raça/cor: 382; porte municipal: 2; IVS: 2. Porte municipal: pequeno porte I, ≤ 20 000 habitantes; pequeno porte II, de 20 001 a 50 000 habitantes; médio porte, 50 001 a 100 000 habitantes; grande porte: >100 001 habitantes. IVS = índice de vulnerabilidade social; muito baixo: 0,00 a 0,199; baixo, 0,200 a 299; médio, 0,300 a 0,399; alto: 0,400 a 0,499; muito alto: 0,500 a 1,00.
b Risco relativo.
c P-valor: teste χ2 de Pearson.
Tendência temporal conforme análise de pontos de inflexão da taxa bruta de mortalidade relacionada à hanseníase, Norte e Nordeste, Brasil, 2001 a 2017
Variável | Tendência | |
|---|---|---|
Período | APC (IC95%) | |
Total | 2001 a 2009 | 4,3 |
| 2009 a 2017 | -1,5 (-4,3 a 1,4) |
Região | ||
Norte | 2001 a 2017 | 0,2 (-1,7 a 2,2) |
Nordeste | 2001 a 2006 | 8,6 |
| 2006 a 2017 | -0,4 (-2,1 a 1,3) |
Sexo | ||
Feminino | 2001 a 2017 | 0,0 (-1,5 a 1,4) |
Masculino | 2001 a 2009 | 5,1 |
| 2009 a 2017 | -1,2 (-4,1 a 1,8) |
Faixa etária (anos) | ||
0 a 14 | 2001 a 2017 | -6,3 (-12,4 a 0,3) |
15 a 59 | 2001 a 2017 | -0,2 (-1,5 a 1,2) |
≥60 | 2001 a 2009 | 4.7 |
| 2009 a 2017 | -4.0 |
Raça cor | ||
Branca | 2001 a 2017 | 0,7 (-1,0 a 2,4) |
Preta | 2001 a 2017 | -1,3 (-4,1 a 1,6) |
Amarela | 2001 a 2017 | -15,4 |
Parda | 2001 a 2009 | 6,4 |
| 2009 a 2017 | -0,8 (-3,2 a 1,7) |
Indígena | 2001 a 2003 | -53,8 (-86,3 a 56,2) |
| 2003 a 2017 | 5,7 (-1,4 a 13,3) |
Porte municipal | ||
Pequeno porte I | 2001 a 2017 | 4,8 |
Pequeno porte II | 2001 a 2007 | 14,4 |
| 2007 a 2017 | -0,7 (-4,0 a 2,8) |
Médio porte | 2001 a 2017 | 2,9 |
Grande porte | 2001 a 2017 | -1,4 |
IVS | ||
Baixo | 2001 a 2017 | 0,6 (-1,3 a 2,6) |
Médio | 2001 a 2017 | -0,9 (-2,1 a 0,4) |
Alto | 2001 a 2017 | 2,0 (-0,3 a 4,3) |
Muito alto | 2001 a 2008 | 15,7 |
| 2008 a 2017 | 0,2 (-3,9 a 4,5) |
a Significativamente diferente de 0 (P < 0,05), método de permutação de Monte Carlo.
b Pequeno porte I, ≤ 20 000 habitantes; pequeno porte II, de 20 001 a 50 000 habitantes; médio porte, 50 001 a 100 000 habitantes; grande porte: >100 001 habitantes.
c IVS = índice de vulnerabilidade social; muito baixo: 0,00 a 0,199; baixo, 0,200 a 299; médio, 0,300 a 0,399; alto: 0,400 a 0,499; muito alto: 0,500 a 1,00.
FIGURA 2.Distribuição da mortalidade relacionada à hanseníase nas regiões Norte e Nordeste do Brasil, 2001 a 2017