| Literature DB >> 28435901 |
Wonjae Lee1, Yoonje Lee1, Changsun Kim1, Hyuk Joong Choi1, Bossng Kang1, Tae Ho Lim2, Jaehoon Oh2, Hyunggoo Kang2, Junghun Shin3.
Abstract
OBJECTIVE: We aimed to describe electrocardiographic (ECG) findings in spontaneous pneumothorax patients before and after closed thoracostomy.Entities:
Keywords: Electrocardiography; Pneumothorax; Tension pneumothorax
Year: 2017 PMID: 28435901 PMCID: PMC5385512 DOI: 10.15441/ceem.16.154
Source DB: PubMed Journal: Clin Exp Emerg Med ISSN: 2383-4625
Baseline characteristics of the patients
| Characteristics | Right side (n = 20) | Left side (n = 25) |
|---|---|---|
| Sex, male | 16 (80) | 22 (88) |
| Age (yr) | 31.9 ± 21.1 | 40.9 ± 24.8 |
| Pneumothorax volume (%) | 60.2 ± 30.1 | 50.5 ± 27.0 |
| No. of cases in each range of pneumothorax volume | ||
| < 30% | 3 (15) | 5 (20) |
| 30%–80% | 9 (45) | 15 (60) |
| > 80% | 8 (40) | 5 (20) |
Values are presented as number (%) or mean±standard deviation.
Comparison of various ECG findings before and after closed thoracostomy according to the volume of right-sided pneumothorax
| Volume < 30% | Volume 30%–80% | Volume > 80% | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ECG values | P-value | ECG values | P-value | ECG values | P-value | |||
| Pre-axis | 66 ± 0 | 0.29 | Pre-axis | 74 ± 29 | 0.86 | Pre-axis | 89.5 ± 34 | 0.67 |
| Post-axis | 72 ± 0 | Post-axis | 70 ± 37 | Post-axis | 76.5 ± 30 | |||
| Pre-PR | 140 ± 0 | 0.28 | Pre-PR | 154 ± 48 | 0.78 | Pre-PR | 148.5 ± 15 | 0.87 |
| Post-PR | 141.7 ± 11.6 | Post-PR | 162.8 ± 33.4 | Post-PR | 148.8 ± 21.9 | |||
| Pre-QRS | 92.7 ± 17.2 | 0.41 | Pre-QRS | 93.3 ± 7.1 | 0.23 | Pre-QRS | 99.8 ± 9.5 | 0.61 |
| Post-QRS | 102 ± 0 | Post-QRS | 90 ± 12 | Post-QRS | 106 ± 23 | |||
| Pre-QTc | 404.7 ± 28.2 | 0.96 | Pre-QTc | 406 ± 25.4 | 0.91 | Pre-QTc | 427.1 ± 14.4 | 0.01[ |
| Post-QTc | 405.3 ± 24.9 | Post-QTc | 407.3 ± 11.9 | Post-QTc | 406.9 ± 19.8 | |||
| Pre-I ST | 0 | 1.0 | Pre-I ST | 0 | 1.0 | Pre-I ST | 0.1 ± 0.4 | 0.32 |
| Post-I ST | 0 | Post-I ST | 0 | Post-I ST | 0 | |||
| Pre-II ST | 0 | 1.0 | Pre-II ST | 0 | 1.0 | Pre-II ST | 0.1 ± 0.4 | 0.32 |
| Post-II ST | 0 | Post-II ST | 0 | Post-II ST | 0 | |||
| Pre-III ST | 0 | 1.0 | Pre-III ST | 0 | 1.0 | Pre-III ST | 0.1 ± 0.4 | 0.32 |
| Post-III ST | 0 | Post-III ST | 0 | Post-III ST | 0 | |||
| Pre-aVR ST | 0 | 1.0 | Pre-aVR ST | 0 | 1.0 | Pre-aVR ST | 0 | 1.0 |
| Post-aVR ST | 0 | Post-aVR ST | 0 | Post-aVR ST | 0 | |||
| Pre-aVL ST | 0 | 1.0 | Pre-aVL ST | 0 | 1.0 | Pre-aVL ST | 0.1 ± 0.4 | 0.32 |
| Post-aVL ST | 0 | Post-aVL ST | 0 | Post-aVL ST | 0 | |||
| Pre-aVF ST | 0 | 1.0 | Pre-aVF ST | 0 | 1.0 | Pre-aVF ST | 0.1 ± 0.4 | 0.32 |
| Post-aVF ST | 0 | Post-aVF ST | 0 | Post-aVF ST | 0 | |||
| Pre-V1 ST | 0 | 0.32 | Pre-V1 ST | 0.1 ± 0.3 | 0.32 | Pre-V1 ST | 0 | 0.32 |
| Post-V1 ST | 0.3 ± 0.6 | Post-V1 ST | 0 | Post-V1 ST | 0.1 ± 0.4 | |||
| Pre-V2 ST | 0 | 0.32 | Pre-V2 ST | 0.4 ± 0.6 | 0.41 | Pre-V2 ST | 0.4 ± 0.7 | 0.28 |
| Post-V2 ST | 0.3 ± 0.6 | Post-V2 ST | 0.2 ± 0.7 | Post-V2 ST | 0.6 ± 0.6 | |||
| Pre-V3 ST | 0.3 ± 0.6 | 0.32 | Pre-V3 ST | 0.7 ± 0.9 | 0.58 | Pre-V3 ST | 0.8 ± 0.8 | 0.79 |
| Post-V3 ST | 0.7 ± 1.2 | Post-V3 ST | 0.6 ± 0.8 | Post-V3 ST | 0.7 ± 0.8 | |||
| Pre-V4 ST | 0.5 ± 0.9 | 0.32 | Pre-V4 ST | 0.4 ± 0.6 | 0.85 | Pre-V4 ST | 0.5 ± 0.8 | 0.41 |
| Post-V4 ST | 0.3 ± 0.6 | Post-V4 ST | 0.4 ± 0.7 | Post-V4 ST | 0.3 ± 0.5 | |||
| Pre-V5 ST | 0.8 ± 0.8 | 0.66 | Pre-V5 ST | 0.1 ± 0.6 | 0.89 | Pre-V5 ST | 0.4 ± 0.5 | 0.32 |
| Post-V5 ST | 0.7 ± 1.2 | Post-V5 ST | 0.1 ± 0.3 | Post-V5 ST | 0.3 ± 0.5 | |||
| Pre-V6 ST | 0 | 0.32 | Pre-V6 ST | 0 | 1.0 | Pre-V6 ST | 0.3 ± 0.5 | 0.32 |
| Post-V6 ST | 0.3 ± 0.6 | Post-V6 ST | 0 | Post-V6 ST | 0.1 ± 0.4 | |||
| Pre-I R | 5 ± 0 | 0.1 | Pre-I R | 4 ± 2 | 0.67 | Pre-I R | 1 ± 3 | 0.17 |
| Post-I R | 4 ± 1 | Post-I R | 3.6 ± 2 | Post-I R | 2.9 ± 1.6 | |||
| Pre-II R | 10.3 ± 2.5 | 0.42 | Pre-II R | 9.8 ± 4.5 | 0.91 | Pre-II R | 11 ± 4.8 | 0.08 |
| Post-II R | 11 ± 3.6 | Post-II R | 9.7 ± 3.5 | Post-II R | 9.8 ± 3.9 | |||
| Pre-III R | 5.3 ± 4.2 | 0.19 | Pre-III R | 8.3 ± 4.1 | 0.43 | Pre-III R | 10.5 ± 6.9 | 0.29 |
| Post-III R | 7.0 ± 2.6 | Post-III R | 7.3 ± 3.5 | Post-III R | 9.0 ± 5.8 | |||
| Pre-aVR R | 1 ± 0 | 0.32 | Pre-aVR R | 1 ± 1 | 0.74 | Pre-aVR R | 1.8 ± 4 | 0.45 |
| Post-aVR R | 0 | Post-aVR R | 1 ± 2 | Post-aVR R | 1.5 ± 4 | |||
| Pre-aVL R | 3 ± 0 | 0.16 | Pre-aVL R | 2 ± 2 | 0.32 | Pre-aVL R | 1.5 ± 1 | 0.71 |
| Post-aVL R | 2 ± 0 | Post-aVL R | 1 ± 2 | Post-aVL R | 1 ± 2 | |||
| Pre-aVF R | 8.3 ± 3.2 | 0.16 | Pre-aVF R | 9 ± 3.9 | 0.33 | Pre-aVF R | 10.8 ± 5.8 | 0.05 |
| Post-aVF R | 7 ± 0 | Post-aVF R | 8 ± 5 | Post-aVF R | 7.5 ± 10 | |||
| Pre-V1 R | 0 | 0.16 | Pre-V1 R | 2 ± 5 | 0.49 | Pre-V1 R | 2 ± 4 | 0.49 |
| Post-V1 R | 3 ± 0 | Post-V1 R | 2 ± 3 | Post-V1 R | 3.5 ± 3 | |||
| Pre-V2 R | 3.3 ± 2.1 | 0.07 | Pre-V2 R | 7.3 ± 5.7 | 0.17 | Pre-V2 R | 5.9 ± 3.2 | 0.81 |
| Post-V2 R | 5.7 ± 2.1 | Post-V2 R | 5.7 ± 4 | Post-V2 R | 6.1 ± 2.9 | |||
| Pre-V3 R | 6 ± 2.6 | 0.32 | Pre-V3 R | 8.9 ± 6.5 | 0.82 | Pre-V3 R | 9.6 ± 6.2 | 0.19 |
| Post-V3 R | 8 ± 4.6 | Post-V3 R | 8.6 ± 4.9 | Post-V3 R | 7.1 ± 3.7 | |||
| Pre-V4 R | 15.7 ± 3.1 | 0.37 | Pre-V4 R | 13 ± 7.9 | 0.24 | Pre-V4 R | 13.4 ± 5.2 | 0.49 |
| Post-V4 R | 13 ± 0 | Post-V4 R | 15 ± 4 | Post-V4 R | 10.5 ± 8 | |||
| Pre-V5 R | 18 ± 0 | 0.18 | Pre-V5 R | 15 ± 7 | 0.67 | Pre-V5 R | 14.5 ± 11 | 0.03[ |
| Post-V5 R | 22 ± 4.6 | Post-V5 R | 13.7 ± 3 | Post-V5 R | 11.5 ± 6.3 | |||
| Pre-V6 R | 11 ± 0 | 0.11 | Pre-V6 R | 12 ± 9 | 0.53 | Pre-V6 R | 13 ± 8 | 0.12 |
| Post-V6 R | 15 ± 0 | Post-V6 R | 11 ± 4 | Post-V6 R | 8.5 ± 7 | |||
Continuous variables are presented as mean±standard deviation.
ECG, electrocardiographic; Pre, before closed thoracostomy state; Post, after closed thoracostomy state.
P<0.05 is statistically significant.
Comparison of various ECG findings before and after closed thoracostomy according to the volume of left-sided pneumothorax
| Volume < 30% | Volume 30%–80% | Volume > 80% | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ECG values | P-value | ECG values | P-value | ECG values | P-value | |||
| Pre-axis | 85 ± 50 | 0.69 | Pre-axis | 67 ± 41 | 0.17 | Pre-axis | 87 ± 108 | 0.89 |
| Post-axis | 84 ± 8 | Post-axis | 52 ± 41 | Post-axis | 59 ± 68 | |||
| Pre-PR | 146.8 ± 23.3 | 0.5 | Pre-PR | 159.2 ± 17.4 | 0.32 | Pre-PR | 148.4 ± 15.4 | 0.96 |
| Post-PR | 174.2 ± 60.5 | Post-PR | 157.9 ± 15.2 | Post-PR | 148 ± 11.6 | |||
| Pre-QRS | 96 ± 7.1 | 0.43 | Pre-QRS | 89.5 ± 10.3 | 0.09 | Pre-QRS | 90.8 ± 7.2 | 0.49 |
| Post-QRS | 90.4 ± 13.1 | Post-QRS | 93.2 ± 8.1 | Post-QRS | 94.4 ± 11.8 | |||
| Pre-QTc | 405 ± 20 | 0.22 | Pre-QTc | 402.0 ± 52 | 0.97 | Pre-QTc | 398 ± 16 | 0.14 |
| Post-QTc | 422.6 ± 28.7 | Post-QTc | 409.9 ± 24.4 | Post-QTc | 412.4 ± 16.6 | |||
| Pre-I ST | 0.2 ± 0.4 | 1.0 | Pre-I ST | 0 | 0.32 | Pre-I ST | 0 | 1.0 |
| Post-I ST | 0.2 ± 0.4 | Post-I ST | 0.1 ± 0.3 | Post-I ST | 0 | |||
| Pre-II ST | 0.2 ± 0.4 | 0.32 | Pre-II ST | -0.1 ± 0.3 | 0.16 | Pre-II ST | 0 | 1.0 |
| Post-II ST | 0.4 ± 0.5 | Post-II ST | 0.1 ± 0.3 | Post-II ST | 0 | |||
| Pre-III ST | 0 | 0.32 | Pre-III ST | -0.1 ± 0.3 | 0.32 | Pre-III ST | 0 | 1.0 |
| Post-III ST | 0.2 ± 0.4 | Post-III ST | 0 | Post-III ST | 0 | |||
| Pre-aVR ST | 0 | 1.0 | Pre-aVR ST | 0 | 0.32 | Pre-aVR ST | 0 | 1.0 |
| Post-aVR ST | 0 | Post-aVR ST | 0.1 ± 0.3 | Post-aVR ST | 0 | |||
| Pre-aVL ST | 0 | 1.0 | Pre-aVL ST | 0.1 ± 0.3 | 0.32 | Pre-aVL ST | 0 | 1.0 |
| Post-aVL ST | 0 | Post-aVL ST | 0 | Post-aVL ST | 0 | |||
| Pre-aVF ST | 0.4 ± 0.5 | 1.0 | Pre-aVF ST | -0.1 ± 0.4 | 0.08 | Pre-aVF ST | 0 | 1.0 |
| Post-aVF ST | 0.4 ± 0.5 | Post-aVF ST | 0.1 ± 0.3 | Post-aVF ST | 0 | |||
| Pre-V1 ST | 0.2 ± 0.4 | 1.0 | Pre-V1 ST | 0.1 ± 0.3 | 1.0 | Pre-V1 ST | 0 | 1.0 |
| Post-V1 ST | 0.2 ± 0.4 | Post-V1 ST | 0.1 ± 0.3 | Post-V1 ST | 0 | |||
| Pre-V2 ST | 0.3 ± 0.7 | 0.32 | Pre-V2 ST | 0 | 0.04[ | Pre-V2 ST | 0.2 ± 0.4 | 0.18 |
| Post-V2 ST | 0.5 ± 0.7 | Post-V2 ST | 0.3 ± 0.5 | Post-V2 ST | 0.7 ± 0.7 | |||
| Pre-V3 ST | 0.5 ± 0.7 | 1.0 | Pre-V3 ST | 0.1 ± 0.7 | 0.32 | Pre-V3 ST | 0.2 ± 0.4 | 0.10 |
| Post-V3 ST | 0.5 ± 0.7 | Post-V3 ST | 0.4 ± 0.6 | Post-V3 ST | 0.9 ± 0.8 | |||
| Pre-V4 ST | 0 | 0.16 | Pre-V4 ST | -0.03 ± 0.6 | 0.17 | Pre-V4 ST | 0.2 ± 0.4 | 0.18 |
| Post-V4 ST | 0.4 ± 0.5 | Post-V4 ST | 0.2 ± 0.5 | Post-V4 ST | 0.5 ± 0.7 | |||
| Pre-V5 ST | 0.4 ± 0.5 | 0.32 | Pre-V5 ST | -0.1 ± 0.5 | 0.18 | Pre-V5 ST | 0 | 1.0 |
| Post-V5 ST | 0.2 ± 0.4 | Post-V5 ST | 0.1 ± 0.4 | Post-V5 ST | 0 | |||
| Pre-V6 ST | 0.2 ± 0.4 | 0.32 | Pre-V6 ST | -0.1 ± 0.4 | 0.16 | Pre-V6 ST | 0 | 1.0 |
| Post-V6 ST | 0 | Post-V6 ST | 0 | Post-V6 ST | 0 | |||
| Pre-I R | 2.6 ± 1.8 | 0.28 | Pre-I R | 2.7 ± 1.1 | 0.18 | Pre-I R | 1.8 ± 0.4 | 0.26 |
| Post-I R | 1.6 ± 0.5 | Post-I R | 3.2 ± 1.6 | Post-I R | 3.2 ± 2.3 | |||
| Pre-II R | 8.2 ± 3.1 | 0.83 | Pre-II R | 8.2 ± 3.5 | 0.18 | Pre-II R | 5.4 ± 3.1 | 0.26 |
| Post-II R | 8 ± 4.2 | Post-II R | 7 ± 3.0 | Post-II R | 6 ± 2.8 | |||
| Pre-III R | 5.8 ± 4.0 | 0.79 | Pre-III R | 6.1 ± 3.2 | 0.06 | Pre-III R | 5.0 ± 2.9 | 0.58 |
| Post-III R | 5.8 ± 3.0 | Post-III R | 4.6 ± 2.7 | Post-III R | 4.4 ± 2.5 | |||
| Pre-aVR R | 2.4 ± 1.9 | 0.66 | Pre-aVR R | 2.6 ± 2.1 | 0.38 | Pre-aVR R | 1.2 ± 1.1 | 0.16 |
| Post-aVR R | 2.2 ± 1.8 | Post-aVR R | 2.4 ± 2.3 | Post-aVR R | 1.6 ± 1.1 | |||
| Pre-aVL R | 1.2 ± 0.8 | 0.1 | Pre-aVL R | 1.3 ± 1.2 | 0.83 | Pre-aVL R | 0 | 0.28 |
| Post-aVL R | 0.4 ± 0.9 | Post-aVL R | 1.4 ± 0.9 | Post-aVL R | 1.0 ± 1.2 | |||
| Pre-aVF R | 6.4 ± 3.4 | 1.0 | Pre-aVF R | 6.6 ± 3.5 | 0.08 | Pre-aVF R | 4.6 ± 2.6 | 1.0 |
| Post-aVF R | 6.4 ± 3.4 | Post-aVF R | 5.4 ± 2.6 | Post-aVF R | 4.6 ± 2.6 | |||
| Pre-V1 R | 2.2 ± 1.1 | 0.41 | Pre-V1 R | 2.5 ± 1.5 | 0.32 | Pre-V1 R | 4.6 ± 4.8 | 0.29 |
| Post-V1 R | 1.8 ± 1.3 | Post-V1 R | 2.0 ± 1.4 | Post-V1 R | 2.0 ± 1.0 | |||
| Pre-V2 R | 3.6 ± 1.5 | 0.41 | Pre-V2 R | 3.1 ± 1.7 | 0.96 | Pre-V2 R | 4.8 ± 4.7 | 0.74 |
| Post-V2 R | 3.0 ± 1.4 | Post-V2 R | 3.2 ± 2.4 | Post-V2 R | 4.2 ± 3.6 | |||
| Pre-V3 R | 6.2 ± 4.5 | 0.46 | Pre-V3 R | 4.7 ± 2.7 | 0.61 | Pre-V3 R | 5.4 ± 4.9 | 0.71 |
| Post-V3 R | 4.4 ± 1.7 | Post-V3 R | 5.3 ± 3.6 | Post-V3 R | 5.0 ± 3.7 | |||
| Pre-V4 R | 10 ± 9.8 | 0.49 | Pre-V4 R | 7.1 ± 5.1 | 0.51 | Pre-V4 R | 5.4 ± 3.8 | 0.59 |
| Post-V4 R | 6.6 ± 2.3 | Post-V4 R | 8.5 ± 5.4 | Post-V4 R | 6.6 ± 4.9 | |||
| Pre-V5 R | 10.2 ± 8.6 | 0.68 | Pre-V5 R | 7.8 ± 5.8 | 0.59 | Pre-V5 R | 3.6 ± 1.3 | 0.07 |
| Post-V5 R | 7.0 ± 3.3 | Post-V5 R | 8.1 ± 5.7 | Post-V5 R | 8.0 ± 5.5 | |||
| Pre-V6 R | 7.6 ± 5.4 | 0.14 | Pre-V6 R | 7.1 ± 4.8 | 0.65 | Pre-V6 R | 3.2 ± 1.3 | 0.07 |
| Post-V6 R | 5.6 ± 3.1 | Post-V6 R | 6.0 ± 4.0 | Post-V6 R | 7.8 ± 5.5 | |||
Continuous variables are presented as mean±standard deviation.
ECG, electrocardiographic; Pre, before closed thoracostomy state; Post, after closed thoracostomy state.
P<0.05 is statistically significant.
Changes in ST segments after closed thoracostomy
| ST abnormality before thoracostomy | ST normalized after thoracostomy | ||
|---|---|---|---|
| Total (n=45) | RP (n = 20) | 8 (40) | 2 (25) |
| LP (n = 25) | 6 (24) | 2 (33) | |
| RP (n=20) | < 30% (n = 3) | 1 | 0 |
| 30%–80% (n = 9) | 3 | 1 | |
| > 80% (n = 8) | 4 | 1 | |
| LP (n=25) | < 30% (n = 5) | 1 | 0 |
| 30%–80% (n = 15) | 4 | 2 | |
| > 80% (n = 5) | 1 | 0 |
Values are presented as number (%) or number.
RP, right-sided pneumothorax; LP, left-sided pneumothorax.
Changes in axis after closed thoracostomy
| Normalized axis after thoracostomy | ||
|---|---|---|
| Total axis deviation (n = 15) | 8 (53) | |
| RP (n = 20) | 9 (45) | 11 (55) |
| LP (n = 25) | 10 (40) | 14 (56) |
Values are presented as number (%).
RP, right-sided pneumothorax; LP, left-sided pneumothorax.
Fig. 1.A case with right-sided 72% pneumothorax. The axis was changed from a normal axis to a right axis deviation after closed thoracostomy.
Fig. 2.A case with left-sided 78% pneumothorax. The axis was not changed after closed thoracostomy.
Patients with abnormal ST segment changes
| Patient no. | Age (yr) | Sex | Side | Volume (%) | Initial ST segment changes | ST segment normalized after thoracostomy |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 18 | M | Right | 35 | ST elevation in V2, V3, V4, V5 | Yes |
| 2 | 18 | M | Right | 83 | ST elevation in V4, V5, V6 | Yes |
| 3 | 16 | M | Left | 24 | ST elevation in aVF, V1, V2, V3, V5, V6 | No |
| 4 | 18 | M | Left | 50 | ST elevation in V3, V4 | No |
| 5 | 18 | M | Right | 85 | ST elevation in I, aVL, V2, V3, V4, V5, V6 | No |
| 6 | 18 | M | Left | 34 | ST elevation in V3, V4, V5 | No |
| 7 | 20 | M | Right | 33 | ST elevation in V2, V3, V4 | No |
| 8 | 45 | M | Left | 81 | ST elevation in V2, V3, V4 | No |
| 9 | 18 | M | Right | 72 | ST elevation in V1, V2, V3, V4, V5 | No |
| 10 | 23 | M | Right | 85 | ST elevation in II, III, aVF, V3, V4, V5 | No |
| 11 | 67 | M | Left | 36 | ST depression in V3, V4, V5, V6 | Yes |
| 12 | 30 | M | Right | 82 | ST elevation in V2, V3 | No |
| 13 | 18 | M | Right | 23 | ST elevation in V3, V4, V5 | No |
| 14 | 67 | M | Left | 48 | ST depression in II, III, aVF, V3, V4, V5, V6 | Yes |