| Literature DB >> 26998339 |
Richard Kunert1, Roel M Willems1, Peter Hagoort1.
Abstract
Many studies have revealed shared music-language processing resources by finding an influence of music harmony manipulations on concurrent language processing. However, the nature of the shared resources has remained ambiguous. They have been argued to be syntax specific and thus due to shared syntactic integration resources. An alternative view regards them as related to general attention and, thus, not specific to syntax. The present experiments evaluated these accounts by investigating the influence of language on music. Participants were asked to provide closure judgements on harmonic sequences in order to assess the appropriateness of sequence endings. At the same time participants read syntactic garden-path sentences. Closure judgements revealed a change in harmonic processing as the result of reading a syntactically challenging word. We found no influence of an arithmetic control manipulation (experiment 1) or semantic garden-path sentences (experiment 2). Our results provide behavioural evidence for a specific influence of linguistic syntax processing on musical harmony judgements. A closer look reveals that the shared resources appear to be needed to hold a harmonic key online in some form of syntactic working memory or unification workspace related to the integration of chords and words. Overall, our results support the syntax specificity of shared music-language processing resources.Entities:
Keywords: closure ratings; dynamic attending theory; harmony perception; music cognition; semantic processing; syntactic processing
Year: 2016 PMID: 26998339 PMCID: PMC4785990 DOI: 10.1098/rsos.150685
Source DB: PubMed Journal: R Soc Open Sci ISSN: 2054-5703 Impact factor: 2.963
Figure 1.A sample music item in two versions. The top version ends in the second key (B-flat-major), the bottom version ends in the first key (C-major). The pivot chord (F-major chord) is part of both keys. The ninth chord (coinciding with the critical word in the concurrent language task and a manipulated operation in the concurrent arithmetic task) is encircled. From this chord onwards the first key has to be kept online without being reinforced by incoming chords (as tested by ratings of first key endings), and the second key has to be built up from new chords (as tested by ratings of second key endings). Bar lines denote boundaries between sections belonging to different harmonic keys.
Figure 2.Stimulus sequence and timing in the visual and auditory modalities. On the left, a linguistic sequence (words from experiment 1) as used in experiments 1 and 2. In the middle, an arithmetic sequence as used in experiment 1. Note that comprehension prompts were presented only in one-third of the trials. On the right, an example of the chord sequences which were presented concurrently with the visual stimuli. Note that closure judgements on the chord sequence were part of each trial.
Figure 3.Experiment 1: closure ratings of critical trials. Participants were asked to rate their feeling of closure, i.e. completeness (y-axis), of harmonic sequences ending either in a way typical for a first established key or in a second-key-typical way (x-axis). Different bars represent concurrent task conditions. (a) In one block people solved the auditory music task while they were also asked to read sentences. We found an influence of language syntax on music harmony ratings. (b) In a different block, people solved the auditory task while they also performed an arithmetic task. The arithmetic manipulation was without effect. Significance levels represented as stars refer to simple main effect t-tests and do not imply significant interaction effects. Error bars=s.e.m. **p<0.01.
Figure 4.Experiment 2: closure ratings of critical trials. Participants were asked to rate their feeling of closure (y-axis) of first-key-typical endings or second-key-typical endings (x-axis). While people solved the auditory music task they were also asked to read sentences. (a) We found an influence of a syntactic manipulation on music harmony ratings. (b) A semantic garden-path manipulation was without effect. Significance levels represented as stars refer to simple main effect t-tests and do not imply significant interaction effects. Error bars=s.e.m. *p<0.05.
Figure 5.Experiments 1 and 2: closure ratings of critical trials. Participants were asked to rate their feeling of closure (y-axis) of first-key-typical endings or second-key-typical endings (x-axis). While people solved the auditory music task they were also asked to read sentences. The language syntax effect was specific to harmonic sequences ending in a first-key-typical way. Error bars=s.e.m. ***p<0.001.
Experiment 1: language syntax.
| no. | ambiguous S-coordination | unambiguous S-coordination | NP-coordination |
|---|---|---|---|
| 1 | De chirurg troostte de man en de vrouw legde haar hand op zijn voorhoofd. | De chirurg troostte de man, en de vrouw legde haar hand op zijn voorhoofd. | De chirurg troostte de man en de vrouw omdat de operatie niet gelukt was. |
| 2 | De voorzitter bedankte de sponsor en de trainer bestelde lachend een biertje voor iedereen. | De voorzitter bedankte de sponsor, en de trainer bestelde lachend een biertje voor iedereen. | De voorzitter bedankte de sponsor en de trainer zonder de goede spelers te noemen. |
| 3 | De mannequin kuste de ontwerper en de fotograaf pakte een champagne en wat kaviaar. | De mannequin kuste de ontwerper, en de fotograaf pakte een champagne en wat kaviaar. | De mannequin kuste de ontwerper en de fotograaf hoewel zij hen niet leuk vond. |
| 4 | De rector ondervroeg de leraar en de leerling volgde het gesprek vanaf de gang. | De rector ondervroeg de leraar, en de leerling volgde het gesprek vanaf de gang. | De rector ondervroeg de leraar en de leerling over het ongeval op het schoolplein. |
| 5 | De gevangene gijzelde de priester en de bewaker riep geschrokken om hulp te krijgen. | De gevangene gijzelde de priester, en de bewaker riep geschrokken om hulp te krijgen. | De gevangene gijzelde de priester en de bewaker in de omsingelde gevangenis van Breda. |
| 6 | De weduwe bedankte de organist en de predikant bekeek de mensen die waren gekomen. | De weduwe bedankte de organist, en de predikant bekeek de mensen die waren gekomen. | De weduwe bedankte de organist en de predikant voor de geschikte dienst op Allerzielen. |
| 7 | De bedrijfsleider kalmeerde de gast en de ober bracht het bord naar de keuken. | De bedrijfsleider kalmeerde de gast, en de ober bracht het bord naar de keuken. | De bedrijfsleider kalmeerde de gast en de ober nadat het licht ineens weer aanging. |
| 8 | De redacteur prees de fotograaf en de journalist bekeek bewonderend de foto’s van vluchtelingen. | De redacteur prees de fotograaf, en de journalist bekeek bewonderend de foto’s van vluchtelingen. | De redacteur prees de fotograaf en de journalist voor het artikel over de vluchtelingen. |
| 9 | De sheriff beschermde de boer en de knecht verdedigde de boerderij tegen Jonsons bende. | De sheriff beschermde de boer, en de knecht verdedigde de boerderij tegen Jonsons bende. | De sheriff beschermde de boer en de knecht tegen de aanval van Johnson’s bende. |
| 10 | De grimeur schminkte de schrijver en de interviewer besprak de vragen die zouden komen. | De grimeur schminkte de schrijver, en de interviewer besprak de vragen die zouden komen. | De grimeur schminkte de schrijver en de interviewer voordat de camera’s begonnen te filmen. |
| 11 | De verdachte beledigde de rechter en de advocaat belde ontstemd het kantoor zonder succes. | De verdachte beledigde de rechter, en de advocaat belde ontstemd het kantoor zonder succes. | De verdachte beledigde de rechter en de advocaat in de rechtszaal voor het publiek. |
| 12 | De eigenaar prees de kok en de ober floot zachtjes een heel bekend liedje. | De eigenaar prees de kok, en de ober floot zachtjes een heel bekend liedje. | De eigenaar prees de kok en de ober op het jubileumfeest van zijn restaurant. |
| 13 | De dirigent bekritiseerde de cellist en de pianist smeet zijn partituur op de grond. | De dirigent bekritiseerde de cellist, en de pianist smeet zijn partituur op de grond. | De dirigent bekritiseerde de cellist en de pianist omdat zij niet harmonieus samen speelden. |
| 14 | De portier bespioneerde de chef en de secretaresse belde heimelijk vrienden bij de politie. | De portier bespioneerde de chef, en de secretaresse belde heimelijk vrienden bij de politie. | De portier bespioneerde de chef en de secretaresse op order van de rijke baron. |
| 15 | De dief beschoot de juwelier en de agent riskeerde zijn leven door te intervenieren. | De dief beschoot de juwelier, en de agent riskeerde zijn leven door te intervenieren. | De dief beschoot de juwelier en de agent met een gestolen vuurwapen uit Amerika. |
| 16 | De regisseur bespotte de nieuwslezer en de weerman vervloekte de opzet van het programma. | De regisseur bespotte de nieuwslezer, en de weerman vervloekte de opzet van het programma. | De regisseur bespotte de nieuwslezer en de weerman nadat hij veel wijn had gedronken. |
| 17 | De winnares omhelsde de sponsor en de trainer groette het publiek op de tribune. | De winnares omhelsde de sponsor, en de trainer groette het publiek op de tribune. | De winnares omhelsde de sponsor en de trainer met een glimlach op haar lippen. |
| 18 | De rechter berispte de verdachte en de advocaat bedacht snel redenen voor een verdaging. | De rechter berispte de verdachte, en de advocaat bedacht snel redenen voor een verdaging. | De rechter berispte de verdachte en de advocaat omdat zij onafgebroken met elkaar praatten. |
| 19 | De presentator introduceerde de schrijver en de criticus maakte grijnzend buigingen naar het publiek. | De presentator introduceerde de schrijver, en de criticus maakte grijnzend buigingen naar het publiek. | De presentator introduceerde de schrijver en de criticus aan het publiek in de zaal. |
| 20 | De stalker achtervolgde de danseres en de manager opende vlug de deur van metaal. | De stalker achtervolgde de danseres, en de manager opende vlug de deur van metaal. | De stalker achtervolgde de danseres en de manager hoewel hij eigenlijk naar huis moest. |
| 21 | De politieman ondervroeg de koerier en de infiltrant achterhaalde later zonder problemen zijn naam. | De politieman ondervroeg de koerier, en de infiltrant achterhaalde later zonder problemen zijn naam. | De politieman ondervroeg de koerier en de infiltrant in een onderzoek naar internationaal terrorisme. |
| 22 | De gravin wenkte de koetsier en de lakei droeg zuchtend de koffers naar huis. | De gravin wenkte de koetsier, en de lakei droeg zuchtend de koffers naar huis. | De gravin wenkte de koetsier en de lakei vanuit de koets die geparkeerd stond. |
| 23 | De presentator omarmde de zanger en de zangeres zong huilend hun trieste eerste hit. | De presentator omarmde de zanger, en de zangeres zong huilend hun trieste eerste hit. | De presentator omarmde de zanger en de zangeres terwijl hun trieste eerste hit weerklonk. |
| 24 | De hulpverlener informeerde de arts en de brandweerman bracht gehaast het slachtoffer buiten gevaar. | De hulpverlener informeerde de arts, en de brandweerman bracht gehaast het slachtoffer buiten gevaar. | De hulpverlener informeerde de arts en de brandweerman over de gevaren van witte asbest. |
| 25 | De tovenaar bewaakte de koningin en de prinses haalde het toverboek om te helpen. | De tovenaar bewaakte de koningin, en de prinses haalde het toverboek om te helpen. | De tovenaar bewaakte de koningin en de prinses met zijn toverstafje voor de draak. |
| 26 | De voorbijganger bevrijdde het kind en de vrouw schreeuwde de longen uit haar lijf. | De voorbijganger bevrijdde het kind, en de vrouw schreeuwde de longen uit haar lijf. | De voorbijganger bevrijdde het kind en de vrouw uit de auto die gekanteld was. |
| 27 | De boswachter berispte de padvinder en de hopman doofde gauw het vuurtje met zand. | De boswachter berispte de padvinder, en de hopman doofde gauw het vuurtje met zand. | De boswachter berispte de padvinder en de hopman nadat hij hun vuur had gezien. |
| 28 | De toerist fotografeerde de visser en de reisleider vertelde een verhaal over de visserij. | De toerist fotografeerde de visser, en de reisleider vertelde een verhaal over de visserij. | De toerist fotografeerde de visser en de reisleider zonder hun om toestemming te vragen. |
| 29 | De dichter bezong de zwerver en de dronkaard prees luidkeels de schoonheid van Amsterdam. | De dichter bezong de zwerver, en de dronkaard prees luidkeels de schoonheid van Amsterdam. | De dichter bezong de zwerver en de dronkaard met een melodie uit zijn kinderjaren. |
| 30 | De professor belde de aannemer en de architect eiste direct een onderzoek naar woningcorporaties. | De professor belde de aannemer, en de architect eiste direct een onderzoek naar woningcorporaties. | De professor belde de aannemer en de architect om over de villa te praten. |
| 31 | De klant bedankte de bedrijfsleider en de bediende vroeg de kassabon voor de trui. | De klant bedankte de bedrijfsleider, en de bediende vroeg de kassabon voor de trui. | De klant bedankte de bedrijfsleider en de bediende voor de ruil van haar trui. |
| 32 | De lerares begroette de leerling en de moeder beschreef uitvoerig de thuissituatie zonder vader. | De lerares begroette de leerling, en de moeder beschreef uitvoerig de thuissituatie zonder vader. | De lerares begroette de leerling en de moeder in het klaslokaal van haar klas. |
| 33 | De pastoor zegende de stuurman en de kapitein bedankte de geestelijke voor zijn zorgen. | De pastoor zegende de stuurman, en de kapitein bedankte de geestelijke voor zijn zorgen. | De pastoor zegende de stuurman en de kapitein voordat het schip in zee voer. |
| 34 | De chauffeur vervoerde de baron en de butler bracht de bagage naar het kasteel. | De chauffeur vervoerde de baron, en de butler bracht de bagage naar het kasteel. | De chauffeur vervoerde de baron en de butler na de bruiloft van de prins. |
| 35 | De actrice vervloekte de stuntman en de producent gooide woedend zijn dikke sigaar weg. | De actrice vervloekte de stuntman, en de producent gooide woedend zijn dikke sigaar weg. | De actrice vervloekte de stuntman en de producent toen zij op haar kamer zat. |
| 36 | De burgemeester ondervroeg de leraar en de onderzoeker onderkende de voordelen van het onderwijsplan. | De burgemeester ondervroeg de leraar, en de onderzoeker onderkende de voordelen van het onderwijsplan. | De burgemeester ondervroeg de leraar en de onderzoeker over de ontwikkeling van jonge schoolkinderen. |
| 37 | Het Kamerlid bespotte de interviewer en de minister herhaalde minachtend de vragen van journalisten. | Het Kamerlid bespotte de interviewer, en de minister herhaalde minachtend de vragen van journalisten. | Het Kamerlid bespotte de interviewer en de minister net nadat het interview uitgezonden was. |
| 38 | De lijfwacht beschermde de president en de generaal beval direct de omgeving te onderzoeken. | De lijfwacht beschermde de president, en de generaal beval direct de omgeving te onderzoeken. | De lijfwacht beschermde de president en de generaal tegen de bedreiging door de demonstranten. |
| 39 | De automobilist raakte de voetganger en de fietser viel geschrokken op de natte straat. | De automobilist raakte de voetganger, en de fietser viel geschrokken op de natte straat. | De automobilist raakte de voetganger en de fietser met zijn onachtzaam geopende deur aan. |
| 40 | De tuinman bespiedde het dienstmeisje en de butler pakte verrekijkers om mee te doen. | De tuinman bespiedde het dienstmeisje, en de butler pakte verrekijkers om mee te doen. | De tuinman bespiedde het dienstmeisje en de butler met een verrekijker vanuit de tuin. |
| 41 | De clown ontvluchtte de goochelaar en de acrobaat beklom de ladder naar de trapeze. | De clown ontvluchtte de goochelaar, en de acrobaat beklom de ladder naar de trapeze. | De clown ontvluchtte de goochelaar en de acrobaat terwijl het hele publiek hard lachte. |
| 42 | De suppoost waarschuwde de student en de studente stopte snel drugs in haar jas. | De suppoost waarschuwde de student, en de studente stopte snel drugs in haar jas. | De suppoost waarschuwde de student en de studente voor de drugssmokkelaar die gezocht werd. |
| 43 | De psychiater observeerde de patient en de assistent schreef zorgvuldig de medische gegevens op. | De psychiater observeerde de patient, en de assistent schreef zorgvuldig de medische gegevens op. | De psychiater observeerde de patient en de assistent met bewakingscamera’s in de grote behandelkamer. |
| 44 | De huisvrouw zoende de kennis en het kind bekeek nieuwsgierig de mensen die voorbijliepen. | De huisvrouw zoende de kennis, en het kind bekeek nieuwsgierig de mensen die voorbijliepen. | De huisvrouw zoende de kennis en het kind howel zij hen niet goed kende. |
| 45 | De directeur ontsloeg de werknemer en de afdelingsbaas riskeerde zijn baan door het ontslag. | De directeur ontsloeg de werknemer, en de afdelingsbaas riskeerde zijn baan door het ontslag. | De directeur ontsloeg de werknemer en de afdelingsbaas omdat de hele afdeling gesloten werd. |
| 46 | De burgemeester loofde de wethouder en de ondernemer liet meteen een fles cognac bezorgen. | De burgemeester loofde de wethouder, en de ondernemer liet meteen een fles cognac bezorgen. | De burgemeester loofde de wethouder en de ondernemer voor hun inzet voor het weeshuis. |
| 47 | De koningin beloonde de lakei en de hofdame kreeg onmiddellijk een kleur van opwinding. | De koningin beloonde de lakei, en de hofdame kreeg onmiddellijk een kleur van opwinding. | De koningin beloonde de lakei en de hofdame allebei met twee zware gouden daalders. |
| 48 | De reiziger vervloekte de piloot en de stewardess verzorgde keurig een passagier met hoofdpijn. | De reiziger vervloekte de piloot, en de stewardess verzorgde keurig een passagier met hoofdpijn. | De reiziger vervloekte de piloot en de stewardess na de noodlanding in de zee. |
| 49 | De astronaut groette de technicus en de monteur opende behoedzaam de sluis naar binnen. | De astronaut groette de technicus, en de monteur opende behoedzaam de sluis naar binnen. | De astronaut groette de technicus en de monteur voordat hij in de capsule klom. |
| 50 | De fan belaagde de drummer en de gitarist riep ontzet naar de ontbrekende beveiliging. | De fan belaagde de drummer, en de gitarist riep ontzet naar de ontbrekende beveiliging. | De fan belaagde de drummer en de gitarist met een mes in de hand. |
| 51 | De commissaris bedreigde de parkeerwacht en de rechercheur vertrok waarbij hij de deur dichtsmeet. | De commissaris bedreigde de parkeerwacht, en de rechercheur vertrok waarbij hij de deur dichtsmeet. | De commissaris bedreigde de parkeerwacht en de rechercheur met een aangifte voor illegaal gokken. |
| 52 | De archeoloog betaalde de indiaan en de graver stopte alle spullen in een koffer. | De archeoloog betaalde de indiaan, en de graver stopte alle spullen in een koffer. | De archeoloog betaalde de indiaan en de graver uit zijn eigen fonds zonder steun. |
| 53 | De dichter belaagde de criticus en de redacteur besloot meteen een rectificatie te plaatsen. | De dichter belaagde de criticus, en de redacteur besloot meteen een rectificatie te plaatsen. | De dichter belaagde de criticus en de redacteur nadat de negatieve kritiek was gepubliceerd. |
| 54 | De verpleger verschoonde de junk en de zwerfster waste mopperend haar gezicht met zeep. | De verpleger verschoonde de junk, en de zwerfster waste mopperend haar gezicht met zeep. | De verpleger verschoonde de junk en de zwerfster in het tehuis voor arme mensen. |
| 55 | De kapelaan vermaande de koorknaap en het hulpje wist nauwelijks zijn lachen te bedwingen. | De kapelaan vermaande de koorknaap, en het hulpje wist nauwelijks zijn lachen te bedwingen. | De kapelaan vermaande de koorknaap en het hulpje omdat zij ‘s nachts veel kletsten. |
| 56 | De medicijnman besprenkelde de bezetene en het opperhoofd goot voorzichtig olie over het masker. | De medicijnman besprenkelde de bezetene, en het opperhoofd goot voorzichtig olie over het masker. | De medicijnman besprenkelde de bezetene en het opperhoofd met sacraal water uit de bron. |
| 57 | De priester offerde de slavin en de slaaf bewierookte dromerig het mysterieuze stenen beeld. | De priester offerde de slavin, en de slaaf bewierookte dromerig het mysterieuze stenen beeld. | De priester offerde de slavin en de slaaf aan zijn goden die zoiets vorderden. |
| 58 | De volgeling vereerde de goeroe en de ingewijde luisterde ademloos naar zijn gepassioneerde toespraak. | De volgeling vereerde de goeroe, en de ingewijde luisterde ademloos naar zijn gepassioneerde toespraak. | De volgeling vereerde de goeroe en de ingewijde zonder hun boek te hebben gelezen. |
| 59 | De activist besmeurde de lijfwacht en de officier morste koffie op zijn smetteloze uniform. | De activist besmeurde de lijfwacht, en de officier morste koffie op zijn smetteloze uniform. | De activist besmeurde de lijfwacht en de officier met veel melk van zijn boerderij. |
| 60 | De fakir betoverde de toeschouwer en de danseres vertoonde geamuseerd haar tropische sensuele buikdans. | De fakir betoverde de toeschouwer, en de danseres vertoonde geamuseerd haar tropische sensuele buikdans. | De fakir betoverde de toeschouwer en de danseres nadat de olifant eindelijk gekalmeerd was. |
Experiment 1: arithmetic.
| no. | easy | hard |
|---|---|---|
| 1 | 1+1+2−1+10+2−1= | 1+1+2−1+9+1+1= |
| 2 | 20−1−2−1−10+1+1= | 20−1−2−1−7−2+1= |
| 3 | 9+1−1−1+2+10−2= | 9+1−1−1+6+2+2= |
| 4 | 7+2+1+1−1−2−2= | 7+2+1+1−5+2−2= |
| 5 | 10+10−1−1+2−1−1= | 10+10−1−1+3−2−1= |
| 6 | 4−1+1+2+2+2+2= | 4−1+1+2+7+1−2= |
| 7 | 2+2−1+2+1+1+1= | 2+2−1+2+6−2−1= |
| 8 | 18−2−1−1−10+2+1= | 18−2−1−1−6−2+1= |
| 9 | 6+1+2−2+1+1+2= | 6+1+2−2+5+1−2= |
| 10 | 13−2+1+1−1−2−2= | 13−2+1+1−8+1+2= |
| 11 | 1+1+2+1+1+1+2= | 1+1+2+1+8−2−2= |
| 12 | 19−2−1−1−2−2−1= | 19−2−1−1−7+1+1= |
| 13 | 20−1−10−2+1+1+2= | 20−1−10−2+8−2−2= |
| 14 | 7+1+2+2−2−2−2= | 7+1+2+2−5+1−2= |
| 15 | 10+1−2−1+2+1+1= | 10+1−2−1+5−2+1= |
| 16 | 9+1+1+1−10+1+2= | 9+1+1+1−7−2+2= |
| 17 | 11−1−2−2+2+2+1= | 11−1−2−2+8−2−1= |
| 18 | 8+2+2+1−10+2+2= | 8+2+2+1−7−1+2= |
| 19 | 18−10−2−1+1+2+1= | 18−10−2−1+7−2−1= |
| 20 | 6−2−2+10−2−2−2= | 6−2−2+10−7−1+2= |
| 21 | 12−1−10+2+2−2−1= | 12−1−10+2+8−10+1= |
| 22 | 5+10+1+1−1−2−2= | 5+10+1+1−9+2+2= |
| 23 | 3+1+1+1+1+2+1= | 3+1+1+1+7−2−1= |
| 24 | 1+1+2+10−1−2−2= | 1+1+2+10−8+1+2= |
| 25 | 4+1+1+2+1+2+2= | 4+1+1+2+6+1−2= |
| 26 | 7+10+1−2−1−2−1= | 7+10+1−2−7+2+1= |
| 27 | 2+1+1+1+2+2+2= | 2+1+1+1+7+1−2= |
| 28 | 8+1+2+2−1−2−2= | 8+1+2+2−6−1+2= |
| 29 | 10+10−2−10+2+2+2= | 10+10−2−10+5−1+2= |
| 30 | 6−1−1+10−1−2−1= | 6−1−1+10−6+1+1= |
| 31 | 2+2+2+1+2+1+2= | 2+2+2+1+6+1−2= |
| 32 | 7+1+2+2−10+2+2= | 7+1+2+2−7−1+2= |
| 33 | 10+2+2−10+1+1+2= | 10+2+2−10+8−2−2= |
| 34 | 8−1−1+10−2−1−1= | 8−1−1+10−7+2+1= |
| 35 | 1+10−1−2+1+1+2= | 1+10−1−2+5+1−2= |
| 36 | 3+1+10+2−2−1+1= | 3+1+10+2−9+10−1= |
| 37 | 9+1−2−2+1+1+1= | 9+1−2−2+5−1−1= |
| 38 | 4+1+1+10−1−2−1= | 4+1+1+10−7+2+1= |
| 39 | 10−1−1−2+2+1+1= | 10−1−1−2+7−2−1= |
| 40 | 3+1+2+10−1−10+1= | 3+1+2+10−8−1−1= |
Experiment 2: language syntax.
| no. | object-relative clause | subject-relative clause |
|---|---|---|
| 1 | Hij weet dat de tantes die de jongen begroette op een eiland zijn geweest. | Hij weet dat de tantes die de jongen begroetten op een eiland zijn geweest. |
| 2 | De heel aantrekkelijke vrouwen die de ervaren soldaat omhelsde waren erg geliefd bij iedereen. | De heel aantrekkelijke vrouwen die de ervaren soldaat omhelsden waren erg geliefd bij iedereen. |
| 3 | De oude generaals die de kolonel met opzet misleidde genoten bekendheid in de media. | De oude generaals die de kolonel met opzet misleidden genoten bekendheid in de media. |
| 4 | De profs die de naieve tegenstander zonder schaamte uitlachte begingen toen een grote vergissing. | De profs die de naieve tegenstander zonder schaamte uitlachten begingen toen een grote vergissing. |
| 5 | De vrienden die de zoon op de been hielp lieten hem het gebouw zien. | De vrienden die de zoon op de been hielpen lieten hem het gebouw zien. |
| 6 | De twee broers die de iets oudere zuster bijstond stonden bekend om hun succes. | De twee broers die de iets oudere zuster bijstonden stonden bekend om hun succes. |
| 7 | Twan hoorde dat de inbrekers die de bandiet doodde zeiden berouwloos te hebben gehandeld. | Twan hoorde dat de inbrekers die de bandiet doodden zeiden berouwloos te hebben gehandeld. |
| 8 | De rijke blanken die de eenzame zwarte ongevraagd uitnodigde betaalden voor al het eten. | De rijke blanken die de eenzame zwarte ongevraagd uitnodigden betaalden voor al het eten. |
| 9 | De goed betaalde advocaten die de rechter blind vertrouwde namen het meest verstandige besluit. | De goed betaalde advocaten die de rechter blind vertrouwden namen het meest verstandige besluit. |
| 10 | De officieren die de luitenant met weinig succes geruststelde werden meegenomen naar het politiebureau. | De officieren die de luitenant met weinig succes geruststelden werden meegenomen naar het politiebureau. |
| 11 | De heiligen die de wijze drie jaar lang bewonderde spraken vol lof over hem. | De heiligen die de wijze drie jaar lang bewonderden spraken vol lof over hem. |
| 12 | De bazen die de nieuwe werknemer uiteindelijk toch bezocht gingen reizen maken door Europa. | De bazen die de nieuwe werknemer uiteindelijk toch bezochten gingen reizen maken door Europa. |
| 13 | De boze bewoners die de agent uit Breda verbaasde schreeuwden kwaad naar de voorbijgangers. | De boze bewoners die de agent uit Breda verbaasden schreeuwden kwaad naar de voorbijgangers. |
| 14 | De juffrouwen die de student met veel passie kuste maakten zich uit de voeten. | De juffrouwen die de student met veel passie kusten maakten zich uit de voeten. |
| 15 | De meisjes die de zeer oude grootvader graag knuffelde leken zich goed te vermaken. | De meisjes die de zeer oude grootvader graag knuffelden leken zich goed te vermaken. |
| 16 | De geestelijken die de huisarts in een restaurant ontving vroegen of alles goed was. | De geestelijken die de huisarts in een restaurant ontvingen vroegen of alles goed was. |
| 17 | De jonge meneren uit Amsterdam die de vrouw verleidde kregen ruzie met de politieagent. | De jonge meneren uit Amsterdam die de vrouw verleidden kregen ruzie met de politieagent. |
| 18 | De gevaarlijke dieren die de hongerige wilde stiekem besloop kwamen uit een donker bos. | De gevaarlijke dieren die de hongerige wilde stiekem beslopen kwamen uit een donker bos. |
| 19 | De dronken gasten die de net getrouwde echtgenoot vermaakte zongen mee met de muziek. | De dronken gasten die de net getrouwde echtgenoot vermaakten zongen mee met de muziek. |
| 20 | De artsen die de client zonder veel moeite begreep raadden hem een operatie aan. | De artsen die de client zonder veel moeite begrepen raadden hem een operatie aan. |
| 21 | De schattige baby die de ouders bijna niet herkenden groette hen met een glimlach. | De schattige baby die de ouders bijna niet herkende groette hen met een glimlach. |
| 22 | De leerling die de leraren en leraressen herhaaldelijk opbelden was lang niet meer gezien. | De leerling die de leraren en leraressen herhaaldelijk opbelde was lang niet meer gezien. |
| 23 | De minister die de politici met onverwachte onthullingen choqueerden besloot zijn nevenfunctie niet neer te leggen. | De minister die de politici met onverwachte onthullingen choqueerde besloot zijn nevenfunctie niet neer te leggen. |
| 24 | De onbekende vreemde die de omstreden pastoors meermaals benaderden volgde hun en praatte beleefd. | De onbekende vreemde die de omstreden pastoors meermaals benaderde volgde hun en praatte beleefd. |
| 25 | De machtige priester die de bisschoppen in Rome toespraken werkte gedreven aan een boek. | De machtige priester die de bisschoppen in Rome toesprak werkte gedreven aan een boek. |
| 26 | De man die de directeuren met een brief feliciteerden droeg een nieuw zwart pak. | De man die de directeuren met een brief feliciteerde droeg een nieuw zwart pak. |
| 27 | De vriendelijke dame die de kunstenaars van harte bedankten klonk erg onder de indruk. | De vriendelijke dame die de kunstenaars van harte bedankte klonk erg onder de indruk. |
| 28 | De vreemde psycholoog die de patientes zonder onderbreking aanstaarden droeg een bril uit Italie. | De vreemde psycholoog die de patientes zonder onderbreking aanstaarde droeg een bril uit Italie. |
| 29 | De dichter die de nog onbekende schrijvers publiekelijk aanmoedigden wilde zij beter leren kennen. | De dichter die de nog onbekende schrijvers publiekelijk aanmoedigde wilde zij beter leren kennen. |
| 30 | De opscheppende deskundige uit Canada die de Amerikanen corrigeerden wilde de resultaten meteen presenteren. | De opscheppende deskundige uit Canada die de Amerikanen corrigeerde wilde de resultaten meteen presenteren. |
| 31 | De uitgeputte chef die de vele klanten kennelijk negeerden maakte een totaal chagrijnige indruk. | De uitgeputte chef die de vele klanten kennelijk negeerde maakte een totaal chagrijnige indruk. |
| 32 | De ambtenaar die de kennissen op de straat ontweken leek moe en vooral gestrest. | De ambtenaar die de kennissen op de straat ontweek leek moe en vooral gestrest. |
| 33 | De paranoide patiente die de bezoekers uit Groningen uithoorden verkeerde nog in kritieke toestand. | De paranoide patiente die de bezoekers uit Groningen uithoorde verkeerde nog in kritieke toestand. |
| 34 | De stoere vent die de jongeren zonder reden aanvielen sloeg snel op de vlucht. | De stoere vent die de jongeren zonder reden aanviel sloeg snel op de vlucht. |
| 35 | Journalisten beweerden dat de deelnemer die de medewerkers geloofden niet alle details kon weten. | Journalisten beweerden dat de deelnemer die de medewerkers geloofde niet alle details kon weten. |
| 36 | De blonde prins die de grote zwarte paarden vreesden droeg alleen zeer kleurrijke kleding. | De blonde prins die de grote zwarte paarden vreesde droeg alleen zeer kleurrijke kleding. |
| 37 | De hoestende jongeman die de dokters in opleiding zagen was eigenlijk helemaal niet ziek. | De hoestende jongeman die de dokters in opleiding zag was eigenlijk helemaal niet ziek. |
| 38 | De eigenaar die de arbeiders op het werk stoorden moest zich naar buiten haasten. | De eigenaar die de arbeiders op het werk stoorde moest zich naar buiten haasten. |
| 39 | Niemand voorzag dat de dochter die de spelers verbluften graag een nieuwe taal leerde. | Niemand voorzag dat de dochter die de spelers verblufte graag een nieuwe taal leerde. |
| 40 | De erg bezige verpleegster die de verwarde zieken zochten had afspraken met de chirurgen. | De erg bezige verpleegster die de verwarde zieken zocht had afspraken met de chirurgen. |
Experiment 2: language semantics.
| no. | semantic garden-path | non-garden-path |
|---|---|---|
| 1 | De kokkin dacht aan het gerecht dat haar aanklaagde voor een zeer ernstig delict. | De kokkin dacht aan het gerechtshof dat haar aanklaagde voor een zeer ernstig delict. |
| 2 | De alcoholist had last van zijn kater die miauwde en daar niet mee ophield. | De alcoholist had last van zijn kat die miauwde en daar niet mee ophield. |
| 3 | De pianospeler keek naar de toets om hem in te vullen maar hij wist geen antwoorden. | De pianospeler keek naar de Cito-toets om hem in te vullen maar hij wist geen antwoorden. |
| 4 | De programmeur liet zijn muis op de tafel rondlopen nadat hij hem had gevoerd. | De programmeur liet zijn veldmuis op de tafel rondlopen nadat hij hem had gevoerd. |
| 5 | De generaal vond dat een kwartier niet genoeg plek was voor de groep soldaten. | De generaal vond dat een kamer niet genoeg plek was voor de groep soldaten. |
| 6 | De oude prof hield een bal met veel bezoekers, muziek en ook veel eten. | De oude prof hield een feest met veel bezoekers, muziek en ook veel eten. |
| 7 | De musicus kende de noten die hij had gegeten omdat hij ook bioloog was. | De musicus kende de kokosnoten die hij had gegeten omdat hij ook bioloog was. |
| 8 | De grimmige douanier eiste de tol en ander speelgoed om het te laten checken. | De grimmige douanier eiste de teddybeer en ander speelgoed om het te laten checken. |
| 9 | De veer in de vleugel van een grote burcht werd door een schoonmaakster weggeveegd. | De veer in de verdieping van een grote burcht werd door een schoonmaakster weggeveegd. |
| 10 | Door verrekijkers konden de jachtopzieners de manen van Jupiter erg duidelijk uit elkaar houden. | Door verrekijkers konden de jachtopzieners de satellieten van Jupiter erg duidelijk uit elkaar houden. |
| 11 | Niemand kon vermoeden dat de palm zo erg bloedde dat de hand eraf moest. | Niemand kon vermoeden dat de handpalm zo erg bloedde dat de hand eraf moest. |
| 12 | De werklozen zochten een goede baan om te schaatsen en gezellig bier te drinken. | De werklozen zochten een goede ijsbaan om te schaatsen en gezellig bier te drinken. |
| 13 | De industrieel wilde een kanaal maken om meer toeschouwers met zijn reclame te bereiken. | De industrieel wilde een tv-kanaal maken om meer toeschouwers met zijn reclame te bereiken. |
| 14 | De visser gebruikte een aas om het lange kaartspel te winnen en te beeindigen. | De visser gebruikte een klaverenaas om het lange kaartspel te winnen en te beeindigen. |
| 15 | De spin hoorde eigenlijk naar buiten op haar bagagedrager waarop ze vaak boodschappen plaatste. | De snelbinder hoorde eigenlijk naar buiten op haar bagagedrager waarop ze vaak boodschappen plaatste. |
| 16 | De bioloog zag het blad, begon het te lezen en vergat zijn dure experiment. | De bioloog zag het weekblad, begon het te lezen en vergat zijn dure experiment. |
| 17 | In Hollywood kon je veel sterren in de hemel zien toen de straatverlichting uitviel. | In Hollywood kon je veel sterrenbeelden in de hemel zien toen de straatverlichting uitviel. |
| 18 | De kampeerder had veel kolen nodig voor de salade omdat zijn vrouw wilde meeeten. | De kampeerder had veel groenten nodig voor de salade omdat zijn vrouw wilde meeeten. |
| 19 | De arts vermoedde dat het kaakje niet goed smaakte want zijn kinderen haatten het. | De arts vermoedde dat het koekje niet goed smaakte want zijn kinderen haatten het. |
| 20 | Het vak dat hij moest geven was een erfstuk en deel van een wandkast. | Het schap dat hij moest geven was een erfstuk en deel van een wandkast. |
| 21 | De politicus kon de grond voor zijn grote vergissing niet goed aan iedereen uitleggen. | De politicus kon de reden voor zijn grote vergissing niet goed aan iedereen uitleggen. |
| 22 | Het rooster was al lang klaar maar de barbecuegasten waren nog steeds niet gearriveerd. | Het grillrooster was al lang klaar maar de barbecuegasten waren nog steeds niet gearriveerd. |
| 23 | De cowboy nam de poot van zijn nieuwe bureau en zaagde een stukje eraf. | De cowboy nam de tafelpoot van zijn nieuwe bureau en zaagde een stukje eraf. |
| 24 | De automonteur voelde de stroom die rond vijftig volt sterk was en hem blesseerde. | De automonteur voelde de elektriciteit die rond vijftig volt sterk was en hem blesseerde. |
| 25 | De dierenoppasser vond de lange slang tussen ander tuingereedschap en begon met het afspuiten. | De dierenoppasser vond de lange tuinslang tussen ander tuingereedschap en begon met het afspuiten. |
| 26 | De restaurantbezoeker ging naar het buffet dat van hout was en er duur uitzag. | De restaurantbezoeker ging naar het kastje dat van hout was en er duur uitzag. |
| 27 | Het vertrek van zijn overleden moeder was nog kleiner en donkerder dan het zijne. | Het kamertje van zijn overleden moeder was nog kleiner en donkerder dan het zijne. |
| 28 | De toneelspeler had een rol nodig voor het deeg nadat vorige taarten waren mislukt. | De toneelspeler had een plank nodig voor het deeg nadat vorige taarten waren mislukt. |
| 29 | De beurs die de studente kreeg was een designproduct en was in Italie gemaakt. | De portemonnee die de studente kreeg was een designproduct en was in Italie gemaakt. |
| 30 | De matroos keek naar de maten van zijn T-shirts voordat hij op reis ging. | De matroos keek naar de kleuren van zijn T-shirts voordat hij op reis ging. |
| 31 | De rijdster koos per ongeluk de vaart die onderstroomde en ging meteen over kop. | De rijdster koos per ongeluk de waterweg die onderstroomde en ging meteen over kop. |
| 32 | De wetenschapper had een nieuwe vlam die niet uitblust ontwikkeld en presenteerde hem overal. | De wetenschapper had een nieuw vuur dat niet uitblust ontwikkeld en presenteerde het overal. |
| 33 | Het wereldberoemde koor kon helaas niet meer goed gerestaureerd worden zonder miljoenen te investeren. | De wereldberoemde kloostergang kon helaas niet meer goed gerestaureerd worden zonder miljoenen te investeren. |
| 34 | De net geboren koe die de boer had gelaten stond op de grote bergweide. | De net geboren koe die de scheet had gelaten stond op de grote bergweide. |
| 35 | De zin van zijn leven die hij had gedicht maakte hem in Nederland bekend. | De uitspraak van zijn leven die hij had gedicht maakte hem in Nederland bekend. |
| 36 | De jonge patient wilde de pil niet meteen lezen omdat hij over ziektes ging. | De jonge patient wilde de tekst niet meteen lezen omdat hij over ziektes ging. |
| 37 | De band die de fietsenmaker met zijn zus voelde werd niet door haar beantwoord. | De bloedband die de fietsenmaker met zijn zus voelde werd niet door haar beantwoord. |
| 38 | De politieman zag de aanslag die op zijn tanden zat na het koffie drinken. | De politieman zag de kleur die op zijn tanden zat na het koffie drinken. |
| 39 | De Turk constateerde dat de sirene niet meer leefde en Odysseus weer vrij was. | De Turk constateerde dat de toverheks niet meer leefde en Odysseus weer vrij was. |
| 40 | Het koetje dat pasgeboren was kon bijna al vliegen hoewel zijn veren kort waren. | Het vogeltje dat pasgeboren was kon bijna al vliegen hoewel zijn veren kort waren. |